II GZ 525/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 185/25 w zakresie odrzucenia skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 12 grudnia 2024 r., nr SKO.K/41.3/2179/2024/18293/MM w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu niedopełnienia obowiązku rejestracji pojazdu postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 185/25, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), odrzucił skargę K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 12 grudnia 2024 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu niedopełnienia obowiązku rejestracji pojazdu. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem nadanym w dniu 16 stycznia 2025 r. K. S. złożył skargę na powyższą decyzję SKO w Katowicach. Zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 16 grudnia 2024 r., co potwierdza znajdujące się w aktach administracyjnych elektroniczne potwierdzenie odbioru. WSA stwierdził, że skoro decyzję doręczono stronie we wskazanej dacie, to termin do jej zaskarżenia upływał w dniu 15 stycznia 2025 r. Tymczasem skarżący nadał skargę w urzędzie pocztowym 16 stycznia 2025 r., czyli dzień po upływie ustawowego terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył K. S., zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do rozpoznania przez Sąd I instancji, a także zasądzenia zwrotu kosztów procesu według norm prawem przepisanych. Ponadto wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z oświadczenia dorosłego domownika, a także o zażądanie od SKO w Katowicach oryginału potwierdzenia odbioru dokumentu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1. rażące naruszenie prawa procesowego, tj. art. 58 § 1 pkt 2 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. przez jego błędne zastosowanie, polegające na błędnym ustaleniu, że decyzja z dnia 12 grudnia 2024 r. została odebrana w dniu 16 grudnia 2024 r., podczas gdy z informacji posiadanych przez skarżącego decyzja została odebrana w dniu 17 grudnia 2024 r.; 2. z ostrożności procesowej naruszenie prawa procesowego, tj. art. 53 § 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i odrzucenie skargi podczas gdy skarga została doręczona nie skarżącemu tylko dorosłemu domownikowi i domownik ten przekazał, że została ona doręczona w dniu 17 grudnia 2024 r., a nadto ewentualne uchybienie terminowi nie było znaczne. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że przeglądając akta sprawy skarżący nie znalazł dokumentu, z którego wynikałoby, że dorosły domownik podpisał potwierdzenie odbioru decyzji w dniu 16 grudnia 2024 r. W aktach sprawy znajduje się jedynie pismo Poczty Polskiej. Mając na względzie, że skarżący uzyskał od dorosłego domownika informację, że przesyłka została odebrana w dniu 17 grudnia 2024 r., skarżący kwestionuje znajdujący się w aktach sprawy dokument Poczty Polskiej z adnotacją, że doręczenie nastąpiło w dniu 16 grudnia 2024 r. Z ostrożności procesowej wnoszący zażalenie wskazał, że dowiedział się od dorosłego domownika o przesyłce w dniu 17 grudnia 2024 r. i tego też dnia przesyłka miała zostać odebrana. Do zażalenia załączono odpis oświadczenia dorosłego domownika o przekazaniu skarżącemu przesyłki o wskazanym numerze w dniu 17 grudnia 2024 r. wraz z informacją o jej odbiorze również w tej dacie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a., za pośrednictwem organu, którego działanie /.../ jest przedmiotem skargi. W przypadku wniesienia skargi do organu właściwego po upływie tego terminu, podlega ona odrzuceniu, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 2 tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma zatem aspekt czasowy zaistniałych zdarzeń, rodzących określone skutki prawne. Kwestią zasadniczą i wymagającą oceny jest zatem ustalenie daty doręczenia decyzji, od której to daty liczony jest termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu administracji. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych dokumentu elektronicznego wygenerowanego w dniu 27 grudnia 2024 r. z systemu Poczty Polskiej S.A. "Elektroniczny Nadawca" (karta nr 6 akt administracyjnych), decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 12 grudnia 2024 r. została doręczona pełnoletniemu domownikowi A. B. w dniu 16 grudnia 2024 r. o godz. 11:16:58. Na dole dokumentu, w rubryce "# Opis" wskazano dokładne oznaczenie doręczanego dokumentu, poprzez podanie numeru [...], który jest tożsamy z numerem zaskarżonej decyzji, a także daty tego dokumentu: 12.12.2024 r. oraz opatrzenie go literą "d", co w zestawieniu z aktami administracyjnymi dowodzi, że w tej dacie wydano decyzję właśnie o tym numerze i tę oto decyzję doręczono A. B. jako pełnoletniemu domownikowi. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że kwestionowany przez skarżącego dokument elektroniczny wygenerowany z systemu Poczty Polskiej S.A. nie jest "jedynie pismem Poczty Polskiej" jak określono je w zażaleniu, lecz stanowi szczegółowy wykaz danych i czynności wykonanych przy doręczaniu wskazanej przesyłki. W rubryce "# Usługi dodatkowe" wyraźnie zaznaczono, że nadawca SKO w Katowicach zamówił usługę Elektronicznego Potwierdzenia Odbioru, bowiem przy tym polu zaznaczono "tak". Zaś z rubryki "# Informacje EPO" (Elektroniczne Potwierdzenie Odbioru) dokładnie wynika kto odebrał przesyłkę oraz w jakiej dacie doszło do doręczenia. W związku z powyższym za chybiony należało uznać zarzut, że w aktach sprawy brak jest dokumentu, z którego wynikałoby, że dorosły domownik podpisał potwierdzenie odbioru decyzji w dniu 16 grudnia 2024 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiedzione na podstawie akt sprawy informacje były niezbędne, a jednocześnie wystarczające do tego, aby uznać przesyłkę za prawidłowo doręczoną we wskazanej dacie i do rąk precyzyjnie określonej osoby. Sąd I instancji prawidłowo zatem ustalił w oparciu o ten dowód doręczenia, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach została doręczona dorosłemu domownikowi w dniu 16 grudnia 2024 r. W świetle powyższych okoliczności termin do wniesienia skargi na przedmiotowy akt powinien być liczony właśnie od tej daty i upływał po 30 dniach, tj. w dniu 15 stycznia 2025 r. Skoro zatem istotnym w sprawie i wywołującym skutki procesowe było doręczenie decyzji II instancji w dniu 16 grudnia 2024 r. na wskazany przez stronę adres: [...] – która to okoliczność również bezspornie wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych wydruku elektronicznego potwierdzenia odbioru, za prawidłowe należało uznać stanowisko WSA, iż przesyłka zawierająca skargę, nadana w dniu 16 stycznia 2025 r. (vide: koperta z datą stempla pocztowego - karta akt sądowych nr 3), została wniesiona po upływie 30-dniowego terminu, określonego przywołanymi na wstępie przepisami ustawy p.p.s.a. W konsekwencji wniesienie skargi z uchybieniem ustawowego terminu, przewidzianego na dokonanie tej czynności procesowej, musiało skutkować jej odrzuceniem zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co też prawidłowo uczynił Sąd I instancji. Na marginesie wskazać należy, że jak wynika z art. 3 pkt 22 i 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 366), przesyłka polecona to przesyłka listowa, będąca przesyłką rejestrowaną (czyli taką, która została przyjęta za pokwitowaniem przyjęcia i doręczana za pokwitowaniem odbioru), przemieszczana i doręczana w sposób zabezpieczający ją przed utratą, ubytkiem zawartości lub uszkodzeniem. Dodatkowym elementem (usługą) takiej przesyłki może być zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki. Niezależnie jednak od tego czy wysłanie przesyłki następuje listem poleconym, czy też listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, w każdym przypadku odbiorca (adresat) takiej przesyłki rejestrowanej kwituje jej odbiór. Skierowanie przesyłki do doręczenia listem poleconym bez zwrotnego potwierdzenia odbioru nie dyskwalifikuje tego doręczenia, a jedynie ewentualnie może rodzić trudności dowodowe co do podpisu i daty, które to dane mogą jednak zostać ustalone w oparciu o elektroniczne potwierdzenie odbioru zawarte w Systemie eNadawca Poczty Polskiej. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że dokument elektroniczny wygenerowany z tego systemu nie jest takim samym dokumentem, co wydruk śledzenia przesyłki ze strony https://emonitoring.poczta-polska.pl, bowiem System eNadawca archiwizuje więcej danych dotyczących doręczanej korespondencji, w tym poza numerem przesyłki rejestrowanej, a także datami nadania i odbioru (ewentualnie awizowania), wskazuje ponadto na przykład szczegółowe informacje odnoszące się do doręczanego dokumentu, czy też imienne określenie kto i w jakim charakterze odebrał przesyłkę. Każda przesyłka polecona jest przesyłką "za pokwitowaniem", gdzie odbiorca potwierdza doręczenie mu pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Na tej podstawie w również systemie śledzenia przesyłek Poczty Polskiej jest określana data doręczenia przesyłki (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 3363/18 oraz z 12 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 1380/22, dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że brak w aktach sprawy dowodu w postaci papierowego zwrotnego potwierdzenia odbioru nie oznaczał, że przesyłka zawierająca decyzję z dnia 12 grudnia 2024 r. nie została wydana dorosłemu domownikowi A. B. w dniu 16 grudnia 2024 r., skoro okoliczność ta była możliwa do ustalenia na podstawie elektronicznego potwierdzenia odbioru wynikającego z Systemu eNadawca Poczty Polskiej. Na marginesie wskazać należy, że oświadczenie dorosłego domownika z dnia 15 kwietnia 2025 r., będące załącznikiem do wniesionego zażalenia, nie może odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku w postaci zanegowania odbioru przesyłki rejestrowanej w dacie 16 grudnia 2024 r., bowiem w konfrontacji z wydrukiem dokumentu z Systemu eNadawca Poczty Polskiej, zawierającym elektroniczne potwierdzenie odbioru tej właśnie przesyłki nie odpowiada ono danym wynikającym z tego dokumentu. Bez znaczenia jest również wskazana przez dorosłego domownika A. B. data przekazania skarżącemu przesyłki pocztowej w dniu 17 grudnia 2024 r., ponieważ - jak wskazano powyżej - przewidziane ustawą 30 dni na wniesienie skargi liczone jest od dnia doręczenia przesyłki zawierającej decyzję, nie zaś od dnia przekazania jej adresatowi przez osobę, która przesyłkę odebrała. Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, iż w sytuacji, gdy pod adresem wskazanym przez stronę, w czasie jej nieobecności przebywają jeszcze inne dorosłe osoby, domownicy, którym listonosz może zostawić przesyłkę, dokonując w ten sposób doręczenia zastępczego określonego zarówno w przepisach ustawy p.p.s.a., jak i ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), strona musi liczyć się z tym, że ewentualne skutki uchybień powyższych osób, będą miały bezpośredni wpływ na bieg postępowania w jej sprawie. Skarżący ponosi zatem konsekwencje działań tych osób. W przypadku, gdy strona nie godzi się na doręczenie zastępcze dokonywane do rąk konkretnej osoby, tj. na doręczenie zgodne z treścią art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo pocztowe, może dokonać w placówce pocztowej zastrzeżenia pocztowego przesyłek rejestrowanych. Niezłożenie stosownego zastrzeżenia pocztowego w zakresie niedoręczania przesyłek określonym osobom powoduje, że skutki ich zaniedbań, obciążają samego skarżącego, który przyjmuje na siebie ryzyko uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności procesowej. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje ponadto, że strona została prawidłowo pouczona w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach o tym, w jaki sposób i w jakim terminie należy wnieść skargę do sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.