II GZ 563/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S(...) " w M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 3602/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S(...) w M. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia 4 września 2024 r. nr DT-WLRT.0204.42.2023 w przedmiocie stwierdzenia wykonywania działalności organizatora turystyki bez wymaganego wpisu oraz zakazu wykonywania działalności organizatora turystyki postanawia: 1. sprostować z urzędu komparycję postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 3602/24, w ten sposób, że w wersie 7 od góry w miejsce "25 marca 2024" wpisać "25 marca 2025"; 2. oddalić zażalenie.

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 marca 2025 r. (sygn. akt VI SA/Wa 3602/24) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S w M. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca" "Strona") na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia 4 września 2024 r. nr DT-WLRT.0204.42.2023 w przedmiocie stwierdzenia wykonywania działalności organizatora turystyki bez wymaganego wpisu oraz zakazu wykonywania działalności organizatora turystyki. 2. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, że w złożonej skardze zawarto wniosek o wstrzymanie jej wykonania w całości. W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie wskazało, że jest organizacją non profit działającą na rzecz osób najbardziej potrzebujących, tj. dzieci i młodzieży z rodzin ubogich, wielodzietnych, niepełnych, zastępczych. Zdaniem Stowarzyszenia, zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca stanowią de facto karę dla tej grupy osób i wiążą się z wyrządzeniem szkody tym osobom. 3. W ocenie Sądu I instancji, Stowarzyszenie nie wykazało, że istotnie zaistniały okoliczności wskazujące na zasadność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W treści wniosku poza stwierdzeniem, że: "wykonanie zaskarżonej decyzji jest prawnie uzasadnione z powodu prawdopodobieństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem Stowarzyszenie [...] jest organizacją non profit działającą na rzecz osób najbardziej potrzebujących tj. dzieci i młodzieży z rodzin ubogich, wielodzietnych, niepełnych, zastępczych, a decyzja organu I instancji praz podtrzymująca je decyzja Organu II instancji de facto stanowi karę dla tej grupy osób i wiąże się z wyrządzeniem szkody tym osobom" Stowarzyszenie nie wskazało, jakie konkretne relacje zachodzą między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Sądu podnoszone przez stronę argumenty są zbyt ogólnikowe, a tym samym nie dają podstaw do stwierdzenia, że w tym przypadku zachodzą przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej, o której mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Podnoszona przez stronę okoliczność, że Stowarzyszenie jest organizacją non profit, sama w sobie nie przesądza jeszcze o konieczności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji 4. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5. Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw albowiem podniesiona w nim argumentacja nie podważa prawidłowości orzeczenia Sądu I instancji. 6. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie jednak do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. 7. Przyznanie Stronie skarżącej ochrony tymczasowej przed negatywnymi skutkami, które może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, stanowi odstępstwo od reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że ustawa w sposób wyczerpujący wskazuje przesłanki wstrzymania wykonania orzeczenia, uzależniając tę możliwość wyłącznie od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd może więc mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, znaczna szkoda to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy uznać, iż Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skarżąca nie wykazała, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. 8. W uzasadnieniu zażalenia Skarżąca wskazała, że w jej ocenie odmowa wtrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotknie przede wszystkim dzieci, młodzież z rodzin ubogich, wielodzietnych, niepełnych tj. określoną grupę dzieci i młodzieży ("ograniczoną grupę podróżnych") z terenu Powiatu M., na rzecz których prowadzi działalność polegającą głownie na organizowaniu wypoczynku, poprzez udział w konkursach organizowanych przez Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Rolników w Warszawie w okresie letnim, wakacyjnym oraz w konkursach organizowanych przez Śląskie Kuratorium Oświaty. Zawieszenie wykonania ww. usług, zwłaszcza w zbliżającym się okresie wakacyjnym, w sytuacji kiedy dzieci nastawiły się już psychicznie oraz poniosły dodatkowe koszty związane z ww. imprezami, będzie wyjątkowo dotkliwą karą dla grupy tych osób, co jest konkretnym zagrożeniem jakie pociąga za sobą wykonanie zaskarżonej decyzji. Dobro tych dzieci w tej sytuacji zostanie zagrożone. Ponadto jak podnosi Strona zerwanie, nie wywiązanie się z zawartych przez Stowarzyszenie umów z podmiotami świadczącymi usługi turystyczne na rzecz tej ściśle określonej grupy dzieci i młodzieży pociągnie za sobą odpowiedzialność odszkodowawczą, a Stowarzyszenie prowadzi działalność w zakresie organizacji wypoczynku dla ww. grupy osób, nie uzyskując żadnych dochodów z tego tytułu. Ww. kary oraz ewentualne odszkodowania stanowią realne konkretne zagrożenie. 9. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" musi zostać skonkretyzowane przez stronę i dokładnie przez nią przedstawione. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony m.in. w postanowieniu NSA z 6 czerwca 2024, sygn. akt III FZ 234/24, że skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem Strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie ma możliwości poszukiwania z urzędu faktów (argumentów) mających przemawiać na korzyść ubiegającego się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Władny (i zobowiązany zarazem) w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. jest jedynie wyczerpująco ocenić te, które wskazała strona (por. postanowienie NSA z 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FZ 68/08). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi więc w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. 10. W związku z brakiem jakichkolwiek dokumentów należy uznać, że przedstawione przez Skarżącą lakoniczne uzasadnienie nie jest wystarczające do rzetelnej oceny wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej, albowiem sytuacja majątkowo-finansowa strony nie została przedstawiona w jakikolwiek sposób. Nie może być również skutecznie podnoszona w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczność związana z ewentualnym procesem odszkodowawczym ponieważ stanowi ona ewentualne zdarzenie przyszłe i niepewne. Strona może dochodzić przed sądem powszechnym ewentualnie odpowiedzialności odszkodowawczej w razie stwierdzenia w przepisanym trybie wadliwości aktów organów władzy podlegających wykonaniu oraz spełnienia innych przesłanek tej odpowiedzialności. Problematyka ta jest unormowana systemowo tak w ustawach z zakresu prawa cywilnego, jak i prawa administracyjnego, a zatem nie są sporne zakresy, zasady i tryb dochodzenia odszkodowania za szkody wyrządzone przez wydanie tego rodzaju aktu. 11. W rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniom Skarżącej, zgodzić się należy z konkluzją Sądu I instancji, że Strona nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Zbyt ogólnikowe argumenty przytoczone przez Skarżącego spowodowały, że Sąd I instancji nie mógł ocenić wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację majątkową strony. Strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, ze wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne. Twierdzenia te powinny być co najmniej uprawdopodobnione. O ile dana okoliczność może być udokumentowana, to należy przedłożyć stosowne dokumenty (por.: postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10). 12. Zdaniem NSA to Strona winna wykazać stosownym materiałem dokumentarycznym swój stan finansowy celem wykazania spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Powyższego w sprawie zabrakło. 13. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. 14. Stosownie do art. 156 § 1 i § 3 w zw. z art. 166 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny sprostował zaskarżone postanowienie wobec błędnej daty w wierszu 7, o czym orzekł w punkcie 1 sentencji postanowienia. Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych pochodzą z bazy dostępnej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl