II GZ 656/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 879/15 odmawiające sprostowania uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 879/15 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu udzielenia zamówienia publicznego z naruszeniem prawa postanawia: oddalić zażalenie. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne"

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 879/15 odmówił sprostowania uzasadnienia wyroku tut. Sądu z dnia 9 czerwca 2015 r. Sąd wskazał, że w/w wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] – dalej: skarżąca lub spółka - na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu udzielenia zamówienia publicznego z naruszeniem prawa. Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r., Prezes Urzędu Zamówień Publicznych – dalej: organ lub Prezes UZP - wniósł o sprostowanie uzasadnienia wyroku WSA z dnia 9 czerwca 2015 r., poprzez zastąpienie omyłkowo wskazanej podstawy prawnej, tj. art. 200 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759, dalej: p.z.p.) - przepisem art. 200 ust. 1 pkt 1 lit. c) p.z.p. Organ podniósł, że kontrola legalności decyzji administracyjnej została dokonana przez Sąd I instancji w oparciu o art. 200 ust. 1 pkt 1 lit. c) p.z.p. Świadczy o tym w szczególności "część historyczna" wyroku oraz motywy uznania przez WSA prawidłowości nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej (str. 22 uzasadnienia wyroku). Przytoczenie niewłaściwej jednostki redakcyjnej, tj. art. 200 ust. 1 pkt 1 lit. a) p.z.p. w porównaniu z okolicznościami sprawy, nosi znamiona oczywistej omyłki, podlegającej sprostowaniu w trybie art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadniając odmowę sprostowania uzasadnienia wyroku wskazał, że zmiany, których domaga się organ, nie stanowią sprostowania oczywistej omyłki. Powyższe z tego względu, że dotyczą merytorycznej treści uzasadnienia wyroku. Z kolei sprostowanie nie może prowadzić do zmiany orzeczenia co do istoty sprawy. Nie ma charakteru oczywistego omyłka, której stwierdzenie wymaga głębszej analizy akt postępowania. W tej sprawie podstawę prawną wydania orzeczenia WSA stanowił art. 151 p.p.s.a. Sąd I instancji przypomniał, że w rozumieniu art. 156 § 1 p.p.s.a., sprostowaniu podlegają wadliwości występujące zarówno w samej sentencji orzeczenia i w jego komparycji (np. niewłaściwe, niedokładne określenie sądu, określenie żądania), jak i w uzasadnieniu orzeczenia. Możliwość sprostowania orzeczenia zachodzi wówczas, gdy błąd ma charakter nieistotnej omyłki (np. prosty błąd rachunkowy, oczywiste przejęzyczenie lub inna oczywista omyłka pisarska). Sprostowanie niedokładności może zatem dotyczyć np. właściwego oznaczenia stron postępowania, oznaczenia zaskarżonego aktu (daty, numeru) lub nazwy organu, który wydał zaskarżony akt, przy czym niedokładności te muszą mieć charakter oczywisty. Błąd pisarski to widoczne, wbrew zamierzeniom sądu niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, błąd gramatyczny albo niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Z kolei przez błąd rachunkowy należy rozumieć błąd wynikający z niewłaściwego przeprowadzenia badań arytmetycznych. Inne oczywiste omyłki to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi lub rachunkowymi, polegające na tym, że wyrażono coś, co jest widocznie niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie w wyroku, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa itp. Sąd I instancji podkreślił, że w skardze kasacyjnej od wyroku WSA z dnia 9 czerwca 2015 r. Spółka postawiła zarzut naruszenia art. 200 ust. 1 pkt 1 lit. a) p.z.p. Okoliczność wskazania w treści uzasadnienia wyroku błędnego przepisu będzie zatem podlegała ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył Prezes Urzędu Zamówień Publicznych. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia przez jego zmianę polegającą na sprostowaniu uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2015 r. na str. 22 poprzez zastąpienie omyłkowo wskazanej podstawy prawnej, tj. art. 200 ust. 1 pkt 1 lit. a) p.z.p., podstawą prawną, która stanowiła rzeczywistą podstawę dokonanej przez Sąd oceny legalności aktu administracyjnego, tj. art. 200 ust. 1 pkt 1 lit. c) p.z.p. Ewentualnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Autor zażalenia wniósł także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1. art. 156 § 1 w zw. z art. 1 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż nie podlega sprostowaniu przywołana w uzasadnieniu wydanego orzeczenia niewłaściwa postawa prawna, która nie stanowiła wzorca normatywnego dokonanej przez Sąd Administracyjny kontroli wydanej przez organ decyzji administracyjnej; 2. art. 156 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na zawężającej interpretacji tego przepisu, sprowadzającą się do uznania, iż nie podlega sprostowaniu merytoryczna część uzasadnienia wydanego wyroku, mimo iż podstawy do takiej wykładni nie sposób wywieść z żadnego przepisu p.p.s.a. 3. art. 156 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na powiązaniu możliwości dokonania sprostowania uzasadnienia wyroku z zarzutami postawionymi przez skarżącego kasacyjnie wyrokowi, którego dotyczy wniosek o sprostowanie uzasadnienia. Organ podkreślił, że przepis art. 200 ust. 1 pkt 1 lit. c) p.z.p. stanowił wzorzec normatywny będący podstawą kontroli przez WSA zaskarżonej decyzji. Ocena legalności ww. aktu administracyjnego nastąpiła na podstawie ww. przepisu p.z.p., a nie omyłkowo wskazanego - na stronie 22 uzasadnienia wyroku Sądu I instancji - art. 200 ust 1 pkt 1 lit. a) p.z.p. Autor zażalenia wskazał, że powołany przez Sąd I instancji przepis art. 200 ust 1 pkt 1 lit a) p.z.p. dotyczył okoliczności, które nie stanowiły podstawy prawnej wydania rozstrzygnięcia organu. Tym samym nie stanowił wzorca normatywnego kontroli decyzji, dokonanej przez WSA. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a. sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie może nastąpić również na żądanie strony (art. 159 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd I instancji skonstatował, że zmiany, których domaga się organ, nie stanowią sprostowania oczywistej omyłki, bowiem dotyczą merytorycznej treści uzasadnienia wyroku. Z kolei sprostowanie nie może prowadzić do zmiany orzeczenia co do istoty sprawy. Nie ma charakteru oczywistego omyłka, której stwierdzenie wymaga głębszej analizy akt postępowania. W tej sprawie podstawę prawną wydania orzeczenia WSA stanowił przepis art. 151 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sprostowanie nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia. Niedopuszczalność sprostowania prowadząca do zmiany rozstrzygnięcia odnosi się zarówno do zmiany pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. Przedmiotem sprostowania wyroku mogą być zatem niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki, dotyczące np. oznaczenia stron czy innych uczestników postępowania, oznaczenia (daty, znaku, sygnatury) zaskarżonego aktu lub czynności oraz nazwy organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, przy czym nieprawidłowości te muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny. Korekta orzeczenia jest możliwa wówczas, gdy omyłka wynika wprost z orzeczenia, w sposób pozwalający na jej natychmiastowe rozpoznanie. Nie ma charakteru oczywistego omyłka, której stwierdzenie wymaga głębszej analizy akt postępowania. Podkreślenia wymaga, że pod pojęciem "oczywistej omyłki" nie należy rozumieć ani przeoczenia, jakiego sąd się dopuścił przy rozstrzygnięciu sprawy, ani niezgodności sentencji z następnie sporządzonym uzasadnieniem (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2010, Wyd. 4, s. 375). W niniejszej sprawie organ domagał się sprostowania uzasadnienia wyroku Sądu I instancji poprzez zawarcie w nim faktów, które w jego ocenie miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Należy uznać jednakże, iż są to okoliczności wykraczające poza stan faktyczny, jaki przyjął WSA rozpoznając skargę. Tym samym zmiany, których domaga się Prezes UZP nie stanowiłyby sprostowania oczywistej omyłki, ale miałyby dotyczyć merytorycznej treści wyroku, co należy uznać za niedopuszczalne. Sprostowanie w żadnym wypadku nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia. Dlatego zasadny jest pogląd, że nie może być zmienione w drodze sprostowania orzeczenie co do istoty sprawy. Niedopuszczalność sprostowania prowadząca do zmiany rozstrzygnięcia odnosi się zarówno do zmiany pod względem podmiotowym, jak i pod względem przedmiotowym (por. post. SN z dnia 3 marca 1976 r., II CZ 11/76, Lex nr 7806; uch. SN z dnia 26 kwietnia 1995 r., III CZP 43/95, niepubl.; post. SN z dnia 7 lipca 1999 r., III RN 24/99, niepubl.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na skutek uwzględnienia wniosku organu doszłoby do rozszerzenia rozstrzygnięcia zawartego w wyroku. Tym samym zmiana, której domaga się organ, nie stanowiłaby sprostowania oczywistej omyłki, ale dotyczyłaby merytorycznej treści wyroku. Taka modyfikacja treści rozstrzygnięcia nie może być traktowana jako niedokładność, błąd pisarski albo rachunkowy, ani jako inna oczywista omyłka. Wywodzona zaś przez organ okoliczność sprzeczności uzasadnienia wyroku WSA jest bez znaczenia dla oceny możliwości dokonania sprostowania w trybie art. 156 § 1 p.p.s.a. Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się natomiast do wniosku strony wnoszącej zażalenie w zakresie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie ma podstaw prawnych do wydania orzeczenia w tym zakresie w postanowieniu rozpoznającym zażalenie, skoro nie jest ono jednym z orzeczeń wskazanych w art. 209 p.p.s.a. Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a., do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2, tj. przepisy Rozdziału 1. Działu IV. Brak natomiast odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami (Dział V., Rozdział 1.), które dawałoby podstawę do ich odpowiedniego stosowania w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia. Zwrot kosztów postępowania zażaleniowego byłby możliwy jedynie w jednym z orzeczeń kończących postępowanie w sprawie w danej instancji, o ile pozwoli na to wynik sprawy determinujący rozstrzygnięcie o kosztach procesu (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2013, s. 736-737).