II GZ 795/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia L. Sp. z o.o. Sp. k. w J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 października 2025 r., sygn. akt II SA/Sz 945/24 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi L. Sp. z o.o. Sp. k. w J. na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia 20 września 2024 r., nr NHP.906.2.7.2024 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym nakazu uzupełnienia dokumentacji oceny ryzyka zawodowego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 9 października 2025 r., sygn. akt II SA/Sz 945/24, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odmówił przywrócenia L. Sp. z o.o. Sp. k. w J. (dalej: skarżąca, spółka) terminu do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia 20 września 2024 r., w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym nakazu uzupełnienia dokumentacji oceny ryzyka zawodowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzeń z dnia 2 grudnia 2024 r. spółka została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania zostały doręczone skarżącej 16 grudnia 2024 r. Spółka pismem z dnia 20 grudnia 2024 r. uzupełniła braki formalne skargi, nie uiściła jednak wpisu. Do pisma załączyła potwierdzenie dokonania przelewu, w dniu 20 grudnia 2024 r., kwoty 100 zł odpowiadającej wysokości wpisu od skargi w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 945/24, który został zrealizowany na rachunek bankowy odpowiadający numerowi rachunku Sądu Rejonowego w Szczecinie. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 21 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Sz 945/24 odrzucił skargę spółki. Pismem z dnia 6 lutego 2025 r. spółka wniosła zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu skargi podnosząc, że do uchybienia doszło bez jej winy. We wniosku wskazano że w przelewie bankowym prawidłowo wskazano beneficjenta płatności, prawidłową kwotę oraz sprawę, na poczet której opłata winna być zaliczona. Zdaniem spółki, reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, błąd leżał po stronie banku, który wykonał przelew niezgodnie z zamierzonym przez skarżącą zleceniem. W związku z nieprawidłowym funkcjonowaniem systemu, została złożona reklamacja do banku prowadzącego rachunek nadawcy. Kopię reklamacji oraz potwierdzenie jej przyjęcia dołączono do wniosku. Następnie pismem z dnia 25 września 2025 r. spółka, na wezwanie Sądu, przedłożyła informację z banku o nieuwzględnieniu reklamacji dotyczącej przelewu. Odmawiając przywrócenia terminu Sąd I instancji stwierdził, iż wprawdzie wniosek o przywrócenie terminu spełniał wymogi formalne, to jednak nie zasługiwał na uwzględnienie z racji na to, że przedstawiona przez skarżącą argumentacja nie dała podstaw do przyjęcia braku jej winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Sąd wskazał na stanowisko banku wyrażone w ramach reklamacji złożonej przez skarżącą, z którego wynika, iż bank wykonał przelew zgodnie z dyspozycją osoby dokonującej przelew. Operacja przelewu została także zatwierdzona przez tą osobę za pomocą autoryzacji mobilnej. Konsekwentnie zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała wystąpienia okoliczności niezawinionego uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Podkreślono przy tym, że była ona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który winien wypełniając polecenie przelewu, przed zatwierdzeniem operacji, sprawdzić numer konta bankowego, na który ma być dokonany przelew wpisu od skargi. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy WSA w Szczecinie do ponownego rozpoznania, a także zarzucając mu naruszenie art. 86 § 2 p.p.s.a. i art. 2 Konstytucji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie z wnioskiem przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem w przypadku, gdy strona, uchybiając terminowi, dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie jest w tej sytuacji dopuszczalne. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. W orzecznictwie przyjmuje się, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Mając powyższe na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie Sąd I instancji uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W okolicznościach niniejszej sprawy spółka była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Podkreślenia wymaga zatem, co trafnie zauważył Sąd I instancji, że w sytuacji gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to na pełnomocniku spoczywa obowiązek dokonywania czynności procesowych w stosownych terminach, a zatem kryterium należytej staranności – w kontekście przesłanki braku winy, o której mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. – należy badać w stosunku do tego pełnomocnika. Pełnomocnik umocowany do wniesienia skargi ma prawo i obowiązek podjęcia wszystkich czynności łączących się z wniesieniem skargi, w tym wniesienia stosownych opłat sądowych. Jeśli więc strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, przy ocenie przesłanek przywrócenia terminu, należy uwzględnić konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z dnia: 17 stycznia 2006 r., sygn. akt II OZ 1347/05; 27 października 2023 r., sygn. akt I GZ 311/23; 17 września 2025 r., sygn. akt II GZ 635/25). Wskazana we wniosku o przywrócenie terminu przyczyna uchybienia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, tj. dokonanie przelewu na rachunek bankowy sądu innego niż właściwy w sprawie, czyli Sądu Rejonowego w Szczecinie zamiast na rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, stanowi uchybienie obowiązkowi należytego opłacenia pisma. Uchybienie temu obowiązkowi może polegać nie tylko na uiszczeniu opłaty sądowej w niewłaściwej wysokości, czy też po upływie przewidzianego w ustawie terminu, lecz również na uiszczeniu opłaty na niewłaściwy rachunek bankowy, to jest inny niż rachunek wojewódzkiego sądu administracyjnego, który jest właściwy do rozpoznania sprawy. Stosownie do art. 219 § 2 p.p.s.a. opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazany przepis wyraźnie wskazuje, że nie jest dopuszczalne skuteczne dokonywanie opłaty w innej formie, niż przewidziana we wskazanym przepisie (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2011 r., sygn. akt II FZ 328/11 oraz z dnia 30 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 1089/09). Ponadto warto zauważyć, iż w zarządzeniu z dnia 2 grudnia 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, które zostało skierowane do profesjonalnego pełnomocnika spółki, wskazano prawidłowy numer rachunku bankowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie oraz pouczono o możliwości uiszczenia wpisu w kasie tegoż Sądu. Wobec powyższego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, omyłkowe uiszczenie wpisu na konto bankowe Sądu Rejonowego w Szczecinie zamiast Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie nie miało charakteru nadzwyczajnego i było możliwe do usunięcia. Okoliczność ta, co słusznie stwierdził Sąd I instancji, nie uprawdopodabnia zatem braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi i zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Odnosząc się z kolei do argumentacji zawartej w zażaleniu należy wskazać, że przywołane orzecznictwo nie dotyczy choćby podobnych okoliczności występujących w sprawie, w szczególności nie odnosi się do sytuacji, w której strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób również podzielić twierdzeń spółki, zgodnie z którymi skoro środki zostały faktycznie przelane, to cel ekonomiczny czynności, tj. uiszczenie wpisu, pomimo uiszczenia go na niewłaściwy rachunek bankowy, został zrealizowany. Ponadto rozumowanie profesjonalnego pełnomocnika spółki jakoby wystarczająca dla celów uzupełnienia braków skargi była intencja strony jest błędne. Uiszczenie wpisu jest bowiem czynnością, która wymaga prawidłowego działania strony a nie jedynie jej zamiaru. Nieprawidłowe dokonanie uiszczenia wpisu od skargi ma także – wbrew stanowisku autora zażalenia – kluczowe znaczenie na przebieg postępowania, albowiem uniemożliwia nadanie dalszego biegu sprawie i skutkuje odrzuceniem skargi. Uznać zatem należy, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swej winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu oraz w zażaleniu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku art. 197 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.