II GZ 833/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. S.A. w J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 3936/24 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 3936/24 w sprawie ze skargi A. S.A. w J. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 września 2024 r. nr DT-ZM.Z.570950.5.aszw w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy postanawia: oddalić zażalenie.

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 27 października 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 3936/24, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) w sprawie ze skargi A. S.A. w J. (dalej: skarżąca) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z 25 września 2024 r. w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 kwietnia 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 3936/24. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że wysłanie przesyłki ze skargą kasacyjną na adres Naczelnego Sądu Administracyjnego zamiast WSA w Warszawie jest niedochowaniem należytej staranności w sprawie, co jest jednoznaczne z przypisaniem winy pełnomocnikowi, działającemu w imieniu skarżącego. Takie działanie Sąd uznał za przejaw niedbalstwa, i jako takie nie może zostać uznane za przeszkodę nie do przezwyciężenia we wniesieniu skargi kasacyjnej w terminie. II Skarżąca złożyła do WSA w Warszawie zażalenie na powyższe postanowienie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 86 § 1 p.p.s.a. które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na odmowie przywrócenia terminu do wniesienie skargi kasacyjnej, pomimo że skarżąca uprawdopodobniła, iż niedochowanie terminu wynikało z okoliczności przez nią niezawinionych. Mając na uwadze powyższy zarzut, na podstawie art. 188 § 1 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 3936/24, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, R. Hauser (red.), M. Wierzbowski (red.), C. H. Beck 2013, s. 444-446; a także postanowienie NSA z 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, takie jak: problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (m.in. postanowienie NSA z 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10). Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98). Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zakres pojęcia winy w uchybieniu terminu obejmuje również winę osób trzecich upoważnionych przez stronę postępowania do dokonania czynności (zob. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda; op. cit., s. 445). Za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. Strona ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania procesowe podejmowane w toku postępowania sądowego przez pełnomocnika procesowego (por. J. Gudowski, [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze 2006, t. 1, s. 240, pkt 8 oraz cytowane tam orzecznictwo). Tym samym mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swego pełnomocnika (m.in. postanowienia NSA z: 18 października 2007 r., sygn. akt I FZ 421/07; 11 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 198/09; 31 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 69/09; 23 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 737/09;). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie należy uznać za trafną ocenę Sądu pierwszej instancji, że przywołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie zawierały dostatecznych podstaw do przyjęcia, że uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu pierwszej instancji nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez skarżącą. Za uchybienie profesjonalnego pełnomocnika polegające na nieprawidłowym nadaniu skargi kasacyjnej z powodu wskazania danych adresowych Naczelnego Sądu Administracyjnego zamiast Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, odpowiada na zasadzie ryzyka jego mocodawca. Skoro bowiem pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich, upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności, uznać należy, że to na skarżącej jako mocodawcy ciążyło ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania reprezentującego ją pełnomocnika. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży natomiast obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych (por. m.in. postanowienia NSA z: 11 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 198/09; 3 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 155/09; 9 maja 2006 r., sygn. akt II OZ 468/06). W sytuacji, gdy pełnomocnik skarżącej spółki nie dołożył należytej staranności w swoim działaniu, negatywne konsekwencje takiego działania pełnomocnika obciążają stronę. Jeżeli strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to na pełnomocniku spoczywa obowiązek dokonywania czynności w stosownych terminach. W sytuacji zaś, gdy uchybienie terminu nastąpiło z winy pełnomocnika, jest to równoznaczne z winą skarżącego. Zaniedbania profesjonalnego pełnomocnika w żaden sposób nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2004 r., FZ 93/04; H. Knysiak - Molczyk Uchybienie i przywrócenie terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Sądowy 2006/7-8/122). Nie można bowiem skutecznie powoływać się na brak winy w uchybieniu terminu, jeśli nie zaistniały przeszkody uniemożliwiające dokonanie czynności w sposób prawidłowy. Ponieważ okoliczności podanych przez pełnomocnika w niniejszej sprawie nie można zaliczyć do takich właśnie czynności, które warunkowałyby przywrócenie terminu, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażalenia.