II GZ 840/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 listopada 2025 r., sygn. akt III SA/Po 532/25 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi B. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2025 r. nr SKO.KM.4030.309.2023 w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 12 listopada 2025 r., sygn. akt III SA/Po 532/25, oddalił - zawarty w skardze do WSA - wniosek B. I. (dalej: Skarżąca) o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu (dalej: SKO) z 30 czerwca 2025r. w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Sąd I instancji wyjaśnił, odwołując się do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935, dalej: p.p.s.a) przesłanki wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Zauważył, że przewidziana w ww. przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zaznaczył, że orzeczenie o wstrzymaniu aktu lub czynności zapada na wniosek skarżącego, który ma obowiązek uzasadnienia wniosku, aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Natomiast, jak stwierdził WSA, w kontrolowanej sprawie złożony wniosek nie został uzasadniony, a więc nie zawierał argumentacji, która przedstawiałaby możliwość wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podał, że za argumentację przemawiającą za zastosowaniem w rozpoznawanej sprawie ochrony tymczasowej nie mogą być uznane podniesione w skardze zarzuty dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych i naruszenia przez organ przepisów postępowania. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając na podstawie art. 141 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej: k.p.a.) oraz 144 k.p.a. w zw. z art. 127 § 2 k.p.a.: 1. błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że pełnomocnik Skarżącej w żaden sposób nie uzasadnił wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania; 2. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie oraz pominięcie faktu, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia - a w istocie niemożliwe do odwrócenia - skutki; 3. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz działania w sposób naruszający zaufanie do władzy publicznej, a w konsekwencji uznanie, iż wykonanie zaskarżonej decyzji z dnia 30 czerwca 2025 roku nie spowodowałoby trudnych a wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków oraz wykonaniem nieprawomocnej decyzji. W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącej wywodził, że w uzasadnieniu odwołania (skargi) oraz złożonych wniosków wskazał, iż stan faktyczny został ustalony wyłącznie na podstawie okoliczności przedstawionych przez policjantów dokonujących kontroli, którzy zwrócili się do Starosty Poznańskiego o wydanie decyzji o skierowaniu Skarżącej na badania lekarskie. Przy rozstrzyganiu sprawy organ nie zwrócił się do właściwej jednostki organu celem ustalenia czy Skarżąca otrzymywała mandaty za wykroczenia drogowe bądź czy była sprawcą wypadku drogowego. Powodem złożenia wniosku przez pełnomocnika Skarżącej był brak podjęcia jakiekolwiek czynności mających na celu uzyskania informacji o zdolności Skarżącej do prowadzenia pojazdów. Ponadto wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Poznańskiego z 23 maja 2023 r. przed prawomocnym zakończeniem sprawy sprawiłoby, że postępowanie byłoby bezprzedmiotowe, gdyż jego przedmiotem jest właśnie skierowanie Skarżącej na badania lekarskie. Wobec powyższego, zdaniem Skarżącej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jest zasadny, albowiem jej wykonanie spowodowałoby trudne, a wręcz niemożliwe do odwrócenia skutki. Ponadto wykonanie przedmiotowej decyzji naruszałoby podstawowe zasady postępowań administracyjnych, gdyż doprowadziłoby do wykonania nieprawomocnej decyzji w toczącym się postępowaniu, co z kolei znacząco naruszałoby zaufanie do władzy publicznej oraz słuszny interes obywateli. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim nieskuteczne są zarzuty naruszenia art. 141 § 1, art. 144 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. oraz art. 7 i art. 8 k.p.a., zgłoszone w pkt 1 i 3 petitum zażalenia. Zaskarżone postanowienia zostało wydane w postępowaniu sądowoadministracyjnym w oparciu o przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem uregulowania k.p.a. nie miały zastosowania, co jednoznacznie wynika z ww. orzeczenia, w którym WSA powoływał się wyłącznie na przepisy p.p.s.a. i uczynił to prawidłowo. Co do zarzutu z pkt 2 zażalenia, zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona ani przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wymaga podkreślenia, że skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji oddalił wniosek (choć powinien był odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skoro merytorycznie wniosek rozpoznawał) wskazując, że Skarżąca nie przedstawiła możliwości wystąpienia niebezpieczeństw wyszczególnionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zasadnie także wyjaśnił, że skierowanie na badania lekarskie nie skutkuje samo w sobie zatrzymaniem prawa jazdy, czy cofnięciem uprawnienia do kierowania pojazdem. Oczywiste jest, że wykonanie zaskarżonej decyzji o skierowaniu Skarżącej na badania lekarskie w celu stwierdzenia braków przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów może wiązać się z pewnymi trudnościami (konieczność osobistego stawiennictwa na badanie, zaangażowanie czasowe), jednak nie rodzi to powstania wobec Skarżącej niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, czy trudnych do odwrócenia skutków, w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Orzecznictwo sądów administracyjnych w kwestii możliwości wstrzymania wykonania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami jest jednolite i uznaje, że decyzja taka nie wywołuje ani trudnych do odwrócenia skutków, ani nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, bowiem w sposób bezpośredni nie wpływa na uprawnienia do kierowania pojazdami (por. cytowane przez WSA postanowienie NSA z 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OZ 98/20; czy postanowienie NSA z 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GZ 75/22; 28 stycznia 2025 r., sygn. akt II GZ 621/24; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezpośrednią konsekwencją decyzji nie jest bowiem cofnięcie posiadanych uprawnień, a jedynie konieczność poddania się badaniu lekarskiemu. To z ewentualną, a więc wciąż hipotetyczną decyzją o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami można wiązać skutki w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. Potencjalne trudności związane z wykonaniem zaskarżonej decyzji, których nie można wykluczyć, są podyktowane jej celem, jakim jest bezpieczeństwo ruchu drogowego. Wobec powyższego za zasadne należało uznać stanowisko WSA, że strona nie wykazała, aby zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono o oddaleniu zażalenia.