II GZ 847/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 2906/25 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi B. Ł. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 lipca 2025 r. nr DZP-VI.646.11.2025 w przedmiocie zawieszenia praw wynikających z licencji doradcy restrukturyzacyjnego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. zwrócić B. Ł. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uiszczony wpis od zażalenia w kwocie 100 (sto) złotych.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 listopada 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 2906/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B. Ł. (dalej: Skarżący) na decyzję Ministra Sprawiedliwości z 21 lipca 2025 r. w przedmiocie zawieszenia prawa wynikającego z licencji doradcy restrukturyzacyjnego. Sąd I instancji podał w uzasadnieniu, że pismem z 16 września 2025 r. Skarżący wniósł skargę na ww. decyzję Ministra Sprawiedliwości z 21 lipca 2025 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie z 16 września 2025 r. w punkcie VI. pełnomocnik Skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni poprzez nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa upoważniającego do działania w imieniu Skarżącego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z pouczeniem że nieusunięcie braków formalnych skargi w ww. terminie spowoduje jej odrzucenie na mocy art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Wyżej wymienione wezwanie zostało odebrane przez pełnomocnika Skarżącego w dniu 20 października 2025 r. (k. -15 akt sądowych), a siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął w dniu 27 października 2025 r. Pełnomocnik Skarżącego z zachowaniem wyznaczonego przez Sąd siedmiodniowego terminu (27 października 2025 r. korespondencję oddał w placówce pocztowej polskiego wyznaczonego operatora) nadesłał uwierzytelnioną kopię pełnomocnictwa procesowego upoważniającego do działania w imieniu Skarżącego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pełnomocnictwo to było jednak opatrzone datą 23 października 2025 r. Skarga zaś została wniesiona przez pełnomocnika Skarżącego w dniu 7 sierpnia 2025 r. (k. 7 akt sądowych). W tej sytuacji WSA ocenił, że nadesłane pełnomocnictwo do reprezentacji Skarżącego przed sądami administracyjnymi w niniejszej sprawie było nieprawidłowe ze względu na rozbieżność pomiędzy datą wniesienia skargi, a datą udzielenia pełnomocnictwa. Uznał bowiem, że pełnomocnik Skarżącego w dniu wniesienia skargi, tj. 7 sierpnia 2025 r., nie posiadał legitymacji prawnej do działania w imieniu Skarżącego. Następnie w wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął 27 października 2025 r., pełnomocnik Skarżącego nie nadesłał do Sądu właściwego pełnomocnictwa, obejmującego swym zakresem czasowym dzień wniesienia skargi. W związku z powyższym WSA odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. polegające na błędnym i bezpodstawnym zastosowaniu tego przepisu i odrzuceniu skargi z powodu rzekomego nieuzupełnienia braku formalnego skargi w postaci braku pełnomocnictwa, podczas gdy w dniu 27 października 2025 r. (tj. z zachowaniem wyznaczonego terminu) nadano do Sądu poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię pełnomocnictwa upoważniającego do reprezentacji w postępowaniach sądowoadministracyjnych, a w szczególności w tym toczącym się postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, a ponadto w aktach administracyjnych już znajdował się odpis pełnomocnictwa od Skarżącego, które również upoważnia do reprezentacji w tej sprawie przed sądami administracyjnymi. Oznaczało to, że niewątpliwie pełnomocnik Skarżącego był umocowany do wniesienia skargi, a data figurująca na dokumencie pełnomocnictwa przedłożonego na wezwanie Sądu nie przesądza o dacie właściwego umocowania pełnomocnika i stosunku podstawowym łączącym pełnomocnika z mocodawcą. Nadto dokument pełnomocnictwa dosłany po wniesieniu skargi legitymizuje wcześniejsze działania pełnomocnika, którym w tym wypadku było właśnie wniesienie skargi do WSA; tym samym odrzucenie skargi z przyczyn braku legitymacji pełnomocnika winno być uznane jako wyraz nadmiernego formalizmu procesowego i ograniczanie dostępu do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Braki w zakresie pisemnego dokumentu potwierdzającego istnienie pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlegają uzupełnieniu na wezwanie, w trybie art. 49 p.p.s.a., który przewiduje, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (§ 1). W odniesieniu do skargi przepisy przewidują rygor jej odrzucenia w razie nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Natomiast skarga poprawiona lub uzupełniona w terminie wywołuje skutki od dnia jej wniesienia (art. 49 § 3 p.p.s.a.). Z akt niniejszej sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącej nie dołączył do skargi dokumentu pełnomocnictwa, z którego wynikałoby umocowanie do jej wniesienia. Zasadnie zatem został on wezwany do złożenia pełnomocnictwa procesowego do występowania przed sądami administracyjnymi. Pełnomocnik wykonując wezwanie Przewodniczącego Wydziału w zakreślonym terminie przedłożył pełnomocnictwo udzielone mu 23 października 2025 r Natomiast skarga podpisana przez pełnomocnika wniesiona została 7 sierpnia 2025 r (data nadania w placówce pocztowej, karta 7 akt sądowych), czyli przed udzieleniem pełnomocnictwa. Wprawdzie art. 37 § 1 p.p.s.a. obliguje pełnomocnika do dołączenia pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej, jednakże w doktrynie i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że udzielenie pełnomocnictwa może nastąpić w czasie umożliwiającym jego złożenie w terminie wyznaczonym do uzupełnienia braku formalnego pisma procesowego, a złożenie pełnomocnictwa w tym terminie może być uznane za usunięcie tego braku formalnego i w konsekwencji zapobiec skutkom przewidzianym w wypadku nieuzupełnienia tego braku (por. postanowienia NSA z: 30 października 2023 r., sygn. akt II GZ 402/23 i przytoczone w nim orzecznictwo; 8 lipca 2025 r., sygn. akt I OZ 336/25; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że brak pełnomocnictwa w chwili dokonywania określonej czynności procesowej może być uzupełniony, poprzez późniejsze potwierdzenie tej czynności przez podmiot, w imieniu którego czynność została dokonana, co może nastąpić przez udzielenie pełnomocnictwa osobie, która tej czynności dokonała. Powyższe stanowisko znajduje zastosowanie w tych przypadkach, w których korzystanie z pomocy pełnomocnika zależy wyłącznie od woli mocodawcy, a zatem również w okolicznościach niniejszej sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nadesłanie przez pełnomocnika żądanego pełnomocnictwa z datą późniejszą niż data wniesienia skargi sanowało jej brak formalny. Odrzucenie skargi jedynie z tego powodu, że pełnomocnictwo zostało formalnie udzielone w dacie późniejszej niż wniesienie skargi stanowi nadmierny formalizm, powodujący ograniczenie prawa do sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (zob. postanowienia NSA z dnia: 14 lipca 2022 r., sygn. akt III OZ 451/22; 16 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 56/20). Taka wykładnia art. 49 p.p.s.a w najpełniejszy sposób zapewnia stronom realizację ich prawa do rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny. Oceniając, czy pełnomocnik Skarżącego prawidłowo wykonał wezwanie sądu, należy mieć na uwadze, że data umieszczona na dokumencie potwierdzającym istnienie pełnomocnictwa wskazuje jedynie dzień podpisania tego dokumentu, nie zaś moment faktycznego udzielenia pełnomocnictwa (por. postanowienia NSA z: 13 czerwca 2007 r., sygn. akt I OZ 420/07; 20 grudnia 2005r., sygn. akt II OSK 241/05; 14 grudnia 2023 r., sygn. akt III FZ 433/23). Skoro zatem pełnomocnictwo do działania w imieniu Skarżącego zostało nadesłane w wyznaczonym przez Przewodniczącego Wydziału terminie, Sąd I instancji niezasadnie odrzucił skargę, naruszając tym samym przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów postępowania należy wyjaśnić, że o zwrocie uiszczonego przez Skarżącego wpisu sądowego od zażalenia orzeczono z urzędu na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od 5 listopada 2025 r., nadanym przez art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, opubl.: Dz. U. z 2025r., poz. 1427) w zw. z art. 2 ostatniego powołanego aktu; natomiast co do zwrotu innych kosztów postępowania wymaga wyjaśnienia, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie na postanowienie, zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego.