II GZ 86/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Rz 683/24 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi R. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 5 marca 2024 r., nr SKO.407.KO.476.47.2024 w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 683/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, działając na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), odmówił R. A. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 5 marca 2024 r. w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Zarządzeniem z 11 września 2024 r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżącego z dnia 16 lipca 2024 r. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wyżej opisanej skargi z powodu jego niepodpisania, mimo wezwania do dokonania tej czynności. Pismem z 20 września 2024 r. (następnie sprecyzowanym w piśmie z dnia 23 października 2024 r.) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu z 16 lipca 2024 r. Uzasadniając wniosek stwierdził, że w dniu wykonywania zarządzenia Sądu miał problemy z drukarką, co zapewne spowodowało brak wydruku wniosku, a w następstwie jego niepodpisanie. Do wniosku załączył podpisany wniosek o przywrócenie terminu z dnia 16 lipca 2024 r. Skarżący zaznaczył, że termin do złożenia obecnego wniosku liczył od dnia doręczenia mu zarządzenia z dnia 11 września 2024 r. (doręczenie nastąpiło 13 września 2024 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie dokonując oceny stanu sprawy stwierdził, że opisane przez skarżącego jego działanie wskazywało na brak staranności przy prowadzeniu własnych spraw. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji stwierdził brak podstaw do uznania, że skarżący uprawdopodobnił, aby uchybienie terminu było następstwem nadzwyczajnych okoliczności, których nie mógł przewidzieć, ani którym nie mógł zapobiec. Odpowiadając na wezwanie Sądu z 6 sierpnia 2024 r. o uzupełnienie braków wniosku z 16 lipca 2024 r., skarżący przesłał pismo zatytułowane "odpowiedź na wezwanie" w którym jako załączniki wymienił: odpis pisma, wniosek o przywrócenie terminu oraz odpowiedź na wezwanie. Nie kwestionując prawdziwości twierdzeń skarżącego Sąd pierwszej instancji wskazał, że dokonując usunięcia braków formalnych mimo wymienienia w piśmie przewodnim trzech załączników - skarżący przesłał do Sądu dwa z nich w tym jeden niepodpisany. Mając na uwadze powyższe, WSA ocenił, że nie sposób uznać, że działanie skarżącego - reprezentowanego przez fachowego pełnomocnika, a jednak działającego indywidualnie - świadczy o należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, nadanie do Sądu pisma stanowiącego uzupełnienie wniosku - już zawierającego braki, bez weryfikacji czy jest ono kompletne, stanowi o niedbałości o własne interesy. Z tych wszystkich przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Zażalenie na to postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając je w całości. Postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 86 § 1 p.p.s.a poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie wykazał nadzwyczajnych okoliczności, jakie byłyby podstawą do przywrócenia mu terminu do złożenia wniosku, a te przez niego powołane nie dały podstawy do uznania, iż są przez niego niezawinione, w sytuacji gdy problemy techniczne nie są spowodowane zachowaniem skarżącego i nie miał on na nie wpływu, co potwierdza, że okoliczności te są przez niego niezawinione. Wobec powyższego wnoszący zażalenie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o jego zmianę poprzez przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, jest wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie powinny być zatem okoliczności, które zdaniem skarżącego mają świadczyć o braku winy strony w uchybieniu siedmiodniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu. Poza sporem przyczyną uchybienia terminu do uzupełnienia braku było nienadesłanie w terminie siedmiu dni przez skarżącego wymaganych, a wymienionych przez sąd w wezwaniu z dnia 6 sierpnia 2024 r. dokumentów, tj.: podpisanego wniosku o przywrócenie terminu oraz podpisanego pisma "odpowiedź na wezwanie sądu", a w zamian nadesłanie – poza pismem przewodnim – jednego niepodpisanego wydruku oraz potwierdzenia dokonania przelewu. Skarżący, jak twierdzi, dowiedział się o nieskuteczności uzupełnienia przez siebie braków wniosku dopiero w chwili doręczenia zarządzenia o pozostawieniu bez rozpoznania jego wniosku o przywrócenie terminu z dnia 16 lipca 2024 r., tj. 13 września 2024 r. Z tym dniem zatem zaczął biec siedmiodniowy termin do zgłoszenia wniosku o przywróceniu terminu. W świetle powołanych przepisów i okoliczności sprawy należy stwierdzić, że trafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie wpadkowej nie uprawdopodobniono, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu nastąpiło bez winy strony. Za trafną w tym zakresie należy uznać ocenę WSA, że doszło do zaniedbania, co wyłącza możliwość skorzystania z dobrodziejstwa art. 86 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości ocenę Sądu pierwszej instancji, że właśnie w kategoriach zaniedbania należy rozważać sytuację niesprawdzenia zarówno treści jak i formy dokumentów, które przesyła się do sądu w ramach uzupełnienia braków formalnych swoich pism procesowych. Sąd kasacyjny miał też na uwadze, że skarżący miał ustanowionego pełnomocnika, a zatem, jeżeli sam skarżący nie radził sobie z korespondencją z Sądem pierwszej instancji, nie było żadnych przeszkód, by przekazać te zadania wybranemu pełnomocnikowi profesjonalnemu, szczególnie, że WSA nie korespondował ze skarżącym osobiście, ale kierował wszelkie wezwania do ustanowionego pełnomocnika. Osobiste działanie skarżącego było jego wyborem, a wadliwe wypełnianie wezwań Sądu pierwszej instancji – jego odpowiedzialnością. Nie można też skutecznie, jak chciałby tego skarżący, powoływać się na problemy techniczne. Ostatecznie, jak już podkreślono, dbając właściwie o swoje interesy, przed wysłaniem korespondencji do sądu w ramach uzupełnienia braków formalnych pism procesowych należy zawsze sprawdzić zawartość przesyłki, szczególnie, jeśli Sąd wzywał do uzupełnienia braków pism, czy oświadczeń poprzez ich podpisanie, na co prawidłowo zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji. Zaniedbanie w tym zakresie wyklucza zastosowanie dobrodziejstwa przywrócenia terminu do uzupełnienia braków pisma. Należy zatem stwierdzić, że zaskarżonym postanowieniem zasadnie odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z uwagi powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.