II OPP 4/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: s. NSA Jerzy Siegień Sędziowie: s. NSA Leszek Kiermaszek s. NSA Małgorzata Miron (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A. O. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 717/24 ze skargi A. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 6 sierpnia 2024 r. znak: SKO 4121.135.2024 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o milczącym przyjęciu wniosku postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

W dniu 2 października 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęła, złożona za pośrednictwem organu, skarga A. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 6 sierpnia 2024 r. znak: SKO 4121.135.2024 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o milczącym przyjęciu wniosku. Sprawę zarejestrowano tego samego dnia pod sygn. akt II SA/Wr 717/24. Przy piśmie Sądu z 28 października 2024 r. doręczono skarżącemu odpis odpowiedzi organu na skargę. W dniu 12 listopada 2024 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącego datowane na "06.10.2024 r.", stanowiące jego replikę na odpowiedź organu na skargę. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z 21 listopada 2024 r. odpis pisma skarżącego doręczono organowi oraz skierowano sprawę na posiedzenie niejawne w trybie uproszczonym. W dniu 10 lutego 2025 r. wpłynęło do Sądu pismo A. O. z 30 stycznia 2025 r. stanowiące skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 717/24. W skardze wniesiono o: 1. stwierdzenie przewlekłości postępowania w niniejszej sprawie, 2. przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kwoty 200 zł tytułem zadośćuczynienia za przewlekłość postępowania, 3. zasądzenie od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz skarżącego kosztów tego postępowania w kwocie nie mniejszej niż 400 zł. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że termin wskazany w przepisach p.p.s.a. dla postępowania uproszczonego wskazuje termin nie dłuższy niż jest to konieczne na rozpoznanie skargi dla postępowań uproszczonych. Ponadto skarżący przedstawił swoje stanowisko co do zasadności złożonej przez niego skargi na postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia. W dniu 11 lutego 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przedstawił Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu akta sprawy wraz ze skargą na przewlekłość postępowania Sądu w tej sprawie. Akta wpłynęły do Naczelnego Sądu Administracyjnego 14 lutego 2025 r. Zarządzeniem z 14 lutego 2025 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na przewlekłość postępowania sądowego – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wpis został uiszczony 5 marca 2025 r. W piśmie z 5 marca 2025 r. skarżący wniósł dodatkowo o dopuszczenie dowodu z dokumentów w zakresie daty wpływu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargi na decyzję organu. Podniósł, że wskazana bezczynność ma znamiona obrazy prawa, konstytucyjnych wolności w zakresie, w jakim sąd ma obowiązek m.in. rozpoznania skargi w terminie jak najkrótszym, w tym przypadku zobowiązanie organu do wydania zaświadczenia o przyjęciu wniosku w terminie 7 dni, który to termin trwa już 4 lata. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prawo skarżącego do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki nie zostało naruszone. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2023 r., poz. 1725 ze zm.; dalej: "ustawa") strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych (przewlekłość postępowania). Jednocześnie, jak stanowi art. 2 ust. 2 ustawy, dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. Należy jednak zauważyć, że z samego faktu, że postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy, nie można wywodzić, że wystąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu cyt. ustawy (por. postanowienia NSA: z 25.03.2021 r., II GPP 1/21; z 7.03.2014 r., II OPP 14/14; z 19.08.2011 r., II OPP 27/11; CBOSA). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie nie można uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przewlekle poprowadził postępowanie. Postępowanie w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 717/24 toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu od dnia wpływu skargi A. O. do Sądu (2 października 2024 r.) do daty wpływu jego skargi na przewlekłość postępowania (10 lutego 2024 r.) trwało 4 miesiące. Od dnia wpływu skargi wstępne czynności sądowe wykonywane były w sposób prawidłowy i terminowy. Wszelkie czynności podjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w toku tego postępowania dokonywane były niezwłocznie. Mając na względzie, że skarga nie była obarczona brakami formalnymi a wpis sądowy uiszczony został przez skarżącego w prawidłowej wysokości równocześnie ze skargą, zakres tychże czynności ograniczony był do doręczenia skarżącemu odpowiedzi na skargę a organowi – późniejszego pisma procesowego skarżącego oraz zakwalifikowania sprawy jako gotowej do merytorycznego rozpoznania. Z całą pewnością sama długość okresu oczekiwania od skierowania sprawy na posiedzenie niejawne w trybie uproszczonym (21 listopada 2024 r.) do wyznaczenia terminu tego posiedzenia i składu orzekającego – co nie nastąpiło do momentu przekazania akt niniejszej sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu (11 lutego 2025 r.), nie stanowi okoliczności przesądzającej o wystąpieniu stanu przewlekłego rozpoznania sprawy. Podkreślenia wymaga bowiem, że ocena, czy na gruncie konkretnej sprawy wystąpiła przewlekłość postępowania, nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu obowiązujących zasad rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach (por. m.in. postanowienia NSA: z 21.08.2020 r., I GPP 9/20; z 20.12.2019 r., II FPP 18/19; z 5.09.2019 r., II GPP 4/19; z 28.08.2019 r., I OPP 53/19; z 31.01.2019 r., II GPP 1/19; CBOSA). W okolicznościach niniejszej sprawy okres niecałych 3 miesięcy oczekiwania na wyznaczenie terminu posiedzenia i składu orzekającego nie może zostać uznany za nadmierny. Nie było to wynikiem błędów ani opieszałości Sądu, ale związane było wyłącznie z koniecznością oczekiwania na rozpoznanie sprawy według kolejności wpływu. Wyjaśnić należy, że przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) regulujące postępowanie uproszczone nie zawierają żadnych norm określających termin, w jakim sprawa podlegająca rozpoznaniu w tym trybie ma zostać zakończona (np. na wzór przepisu art. 64d tej ustawy dotyczącego sprzeciwu od decyzji). Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w toku tego postępowania czynności były prawidłowe oraz dokonano ich w rozsądnych i niezwłocznych terminach, czym nie naruszono prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki w rozumieniu ustawy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, oddalił skargę na przewlekłość postępowania.