Sygnatura
II OSK 1057/24
II OSK 1057/24 - Wyrok NSA z 2025-06-13
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 13 czerwca 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Pomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 685/23 w sprawie ze skargi M. C., G. C., M. K. i D. K. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 6 czerwca 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza solidarnie od M. C., G. C., M. K. i D. K. na rzecz Wojewody Pomorskiego kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 10 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 685/23, po rozpoznaniu skargi M. C., G. C., M. K. i D. K. (skarżący) na decyzję Wojewody Pomorskiego (Wojewoda) z 6 czerwca 2023 r., nr WI-I.7840.1.40.2023.IG, w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie pozwolenia na budowę: 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] (Starosta) z 23 grudnia 2022 r., nr B.6740.2692.2020.PK(MG), 2. zasądził od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Starosta decyzją z 9 października 2017 r., nr B.6740.1581.2017.PK, zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. L. (inwestorka) pozwolenia na budowę hali magazynowej z częścią socjalno-biurową, zbiornika na ścieki sanitarne i zbiornika na wody opadowe, na terenie działki nr [...] w [...], gm. [...]. Inwestorka wnioskiem z 13 listopada 2020 r. wystąpiła do Starosty o zmianę decyzji z 9 października 2017 r. w związku z zamierzoną zmianą zakresu robót budowlanych polegającą na: zmianie kąta nachylenia połaci dachowej hali magazynowej (z 11,31º na 10º), podwyższeniu hali magazynowej o 0,9 m (do wysokości 7,43 m w kalenicy), zmianie konstrukcji hali magazynowej z zachowaniem wymiarów zewnętrznych (długość, szerokość) i zmianie stolarki okiennej w hali magazynowej (usunięcie okien, dodanie świetlików dachowych). Starosta pismem z 8 stycznia 2021 r. zawiadomił inwestorkę oraz M. C. i G. C. (właścicieli działki nr [...] w [...], gm. [...]) o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany ostatecznej decyzji Starosty z 9 października 2017 r., natomiast pismami z 2 marca 2021 r. poinformował M. C. i G. C., że stracili status strony w postępowaniu, wyjaśniając, że po dostarczeniu przez inwestorkę poprawionego projektu budowlanego stwierdził, iż planowana inwestycja nie wykracza oddziaływaniem poza granice działki nr [...]. Starosta decyzją z 5 marca 2021 r., nr B.6740.2692.2020.PK, na podstawie art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm., zwana dalej: "Pr.bud."), zmienił swoją ostateczną decyzję z 9 października 2017 r. w ten sposób, że zatwierdził zamienny projekt architektoniczno-budowlany. Skarżący wnioskiem z 1 kwietnia 2021 r. (uzupełnionym pismami z 23 i 30 czerwca 2021 r.) wystąpili do Starosty o uznanie ich za strony postępowania administracyjnego w sprawie zmiany ostatecznej decyzji Starosty z 9 października 2017 r. Podali, że są współwłaścicielami działek nr [...], które znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji na działce nr [...]. Ich zdaniem uciążliwości, które są związane z tą inwestycją, nie zamkną się w granicach działki nr [...], ponieważ będzie ona naruszać ich interesy poprzez emitowanie hałasu i wibracji oraz zalewanie wodami opadowymi, dlatego występuje przewidziana w art. 28 ust. 2 Pr.bud. przesłanka uznania ich za stronę postępowania. Powyższe pisma Starosta potraktował jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z 5 marca 2021 r. Starosta postanowieniem z 2 sierpnia 2021 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i art. 147 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), wznowił postępowanie w ww. sprawie, a następnie decyzją z 23 grudnia 2022 r., wydaną w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z 5 marca 2021 r. Zdaniem organu przeprowadzona w sprawie analiza pozwoliła udowodnić, że przedmiotowa inwestycja nie narusza ustaleń decyzji Burmistrza Gminy [...] (Burmistrz) z 30 marca 2017 r. określającej warunki zabudowy dla działki nr [...] w [...] oraz innych przepisów, a budynek zachowuje wymagane odległości od granic działek sąsiednich. Starosta wskazał, że wody opadowe z dachu budynku i terenów utwardzonych będą odprowadzone do projektowanego zbiornika, znajdującego się w granicach działki, zatem nie spowodują zalewania działek sąsiednich. Podniesiono, że projektowany budynek nie generuje hałasu ani wibracji, projekt nie przewidywał na terenie inwestycji jakiejkolwiek strefy uciążliwej usługi, projekt budowlany został opracowany zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1935) oraz zawiera wszystkie wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i inne dokumenty wymagane przepisami szczególnymi. Starosta zaznaczył, że ponownie wyznaczony (w wyniku postępowania wznowieniowego) obszar oddziaływania obiektu potwierdził, iż obszar ten ogranicza się tylko do działki inwestorki. Wojewoda ww. decyzją z 6 czerwca 2023 r., po rozpatrzeniu odwołania skarżących, na podstawie art. "138 § 1 ust. 1" k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ zauważył, że wniosek o wznowienie postępowania dotyczy decyzji wydanej na podstawie art. 36a Pr.bud., czyli decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i zatwierdzeniu projektu zamiennego. Wskazał, że postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na budowę uregulowane w art. 36a Pr.bud. jest wszczynane w sprawie nowej w stosunku do rozstrzygniętej wcześniej decyzją o pozwoleniu na budowę, jest ono ograniczone merytorycznie wyłącznie do zakresu dokonywanej zmiany projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z tym, że rozstrzygnięcie dotyczące zmiany pozwolenia na budowę jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, to obszar oddziaływania obiektu powinien, co do zasady, być ustalany odpowiednio do zakresu tej zmiany, a nie dla całej inwestycji. Oznacza to, że legitymację procesową w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 36a Pr.bud. będą mieli co do zasady właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania przedmiotowych zmian, o ile zmiany te będą wprowadzały ograniczenia w zgodnym z prawem zagospodarowaniu ich nieruchomości. Organ wskazał, że podstawowe pozwolenie na budowę dotyczyło budowy hali magazynowej z częścią socjalno-biurową i dwóch zbiorników na ścieki, natomiast postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na budowę dotyczyło: podwyższenia zatwierdzonej decyzją podstawową hali o 0,9 m, zmiany kąta nachylenia połaci dachu w hali, zmiany stolarki okiennej oraz związanych z powyższym zmian w konstrukcji hali. Projektowane podwyższenie budynku dotyczyło jego części magazynowej, a wysokość budynku w części socjalno-biurowej pozostawiono bez zmian w stosunku do projektu pierwotnego. Projektowane zmiany nie dotyczyły natomiast powierzchni zabudowy budynku, ani żadnych innych elementów zagospodarowaniu terenu. Nie zmienił się też poziom posadowienia budynku, układ funkcjonalny pomieszczeń i liczba kondygnacji (budynek zaprojektowano jako dwukondygnacyjny w części socjalno-biurowej i jednokondygnacyjny w części magazynowej). W przedmiotowym postępowaniu należało zatem rozważyć, czy wyżej opisane zmiany przewidziane w projekcie zamiennym powodują, że nieruchomości wnioskodawców znajdą się w obszarze oddziaływania inwestycji, bowiem tylko wówczas, gdy zaprojektowane zmiany oddziałują na ich nieruchomości składający wniosek o wznowienie byliby stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, a jeśli nie - to niedopuszczalne byłoby przypisanie im przymiotu strony. Wojewoda podniósł, że z uwagi na to, iż zatwierdzone decyzją o zmianie pozwolenia na budowę roboty ograniczały się do podwyższenia budynku hali oraz zmian w kształtowaniu dachu i stolarki okiennej, to przepisami odrębnymi, które należało uwzględnić przy ustalaniu obszaru oddziaływania planowanej inwestycji są przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm., zwane dalej: "rozporządzeniem"). Organ podał, że wnioskodawcy wskazali trzy nieruchomości, które ich zdaniem leżą w obszarze oddziaływania inwestycji: działkę nr [...], która należy do wszystkich czworga wnioskodawców, działkę nr [...] należącą do M. C. i G. C. oraz działkę nr [...], której właścicielami są M. K. i D. K.. Wojewoda zwrócił uwagę, że działka nr [...] jest położona najbliżej projektowanej inwestycji, jednak nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną, bowiem od terenu tego dzielą ją działki nr [...] i [...]. Wskazano, że działka nr [...] jest niezabudowana, a odległość od projektowanego budynku do jej północno-zachodniej granicy wynosi około 18 m. Natomiast działki nr [...] i [...] (zabudowane budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi) leżą na południowy wschód od działki nr [...], tak że odległość projektowanej zabudowy od granicy działki nr [...] wynosi około 40 m, a od granicy działki nr [...] około 62 m. Organ odwoławczy przyznał, że brak bezpośredniego sąsiedztwa między nieruchomością inwestycyjną a działką należącą do innego podmiotu nie wyklucza uznania tego podmiotu za stronę w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę, niemniej brak istnienia indywidualnego interesu prawnego tego podmiotu powoduje, że za stronę uznany on być nie może. Aby interes stanowił podstawę przyznania określonemu podmiotowi przymiotu strony, musi pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem administracyjnym. Dodatkowo, w postępowaniu jak niniejsze, interes ten musi być związany z ograniczeniami zagospodarowania, w tym zabudowy terenu, należącego do podmiotu, który o przymiot strony się ubiega. Istnienia takiego interesu w przypadku wnioskodawców nie dostrzegł Wojewoda badając obszar oddziaływania projektowanej inwestycji, nie wykazali go również wnioskodawcy. Zdaniem organu w sprawie nie zostały wprowadzone żadne ograniczenia w ujęciu § 12 ust. 1, § 13 i § 60 rozporządzenia. Budynek został zaprojektowany w odległości 7 m od południowo-wschodniej granicy działki nr [...], a samo sytuowanie budynku na działce nie było przedmiotem postępowania w sprawie zmiany pozwolenia na budowę. Najbliżej zlokalizowaną nieruchomość wnioskodawców, tj. niezabudowaną działkę nr [...], dzieli od projektowanego budynku 18 m, a wysokość zabudowy projektowanej (po zatwierdzonych w projekcie zamiennym zmianach) wynosi 7,58 m - liczona zgodnie z § 6 rozporządzenia; 8,98 m - liczona zgodnie z wytycznymi decyzji o warunkach zabudowy, czyli przy uwzględnieniu naturalnej rzędnej terenu, jest ponad dwukrotnie mniejsza niż jej odległość do granic tej działki. Dlatego też zjawisko przesłaniania, o którym mowa w § 13 ww. rozporządzenia pozostaje bez wpływu na interes prawny wnioskodawców. Z tych powodów, jak również z uwagi na usytuowanie projektowanej zabudowy względem stron świata, Wojewoda uznał, że planowane zamierzenie nie wpłynie na stopień nasłonecznienia pomieszczeń w budynkach mogących powstać na działce nr [...], a tym bardziej w budynkach istniejących na działkach nr [...] i [...]. Tym samym, wymagania odległościowe wynikające z § 12 ust. 1 oraz § 13 i § 60 rozporządzenia zostały spełnione, a zatem wnioskodawcy nie mogą upatrywać swojego interesu prawnego w tych regulacjach. Organ wskazał, że projektowana inwestycja nie powoduje żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu działek wnioskodawców również w związku z § 271-273 rozporządzenia, tj. w zakresie dotyczącym usytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe. Projektowana hala o wysokości 7,58 m przypisana jest do grupy wysokościowej (N) - budynki niskie. Z uwagi na przeznaczenie i sposób użytkowania w hali występować będą dwie strefy pożarowe. Część magazynowa stanowić będzie strefę PM, gdzie przewidziana gęstość obciążenia ogniowego ma być niska i nie przekraczać 500 MJ/m2. Natomiast część biurowo-socjalna stanowić będzie strefę ZL III. Hala wykonana ma być z materiałów nierozprzestrzeniających ognia. Zatem biorąc pod uwagę opisane wyżej odległości planowanej zabudowy od granic działek wnioskodawców (18 m i więcej), regulacje wynikające z § 271-273 rozporządzenia pozostają bez wpływu na ich legitymację procesową. W ocenie Wojewody realizacja na działce nr [...] robót zatwierdzonych decyzją Starosty z 5 marca 2021 r. nie pozbawi też nieruchomości wnioskodawców dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja). Odnosząc się do stanowiska wnioskodawców, że realizacja projektowanej inwestycji może przyczynić się do zalewania wodami opadowymi ich nieruchomości oraz może powodować uciążliwe emisje w postaci generowania hałasu i wibracji organ wskazał, że nie podali oni żadnych przepisów odrębnych, z których wynikałoby, że tak sformułowane ograniczenia godzą w konkretne uprawnienia do zagospodarowania ich nieruchomości. Niezależnie od tego Wojewoda zwrócił uwagę, że okoliczności, które podnieśli wnioskodawcy, odnoszące się do różnego rodzaju immisji, mogłyby być analizowane w postępowaniu prowadzącym do wydania podstawowej decyzji o pozwoleniu na budowę, która rozstrzygała o dopuszczalności budowy budynku w określonym położeniu i o określonej funkcji oraz zatwierdzała rozwiązania dotyczące branży sanitarnej, w tym rozwiązania odnoszące się do gospodarowania wodami opadowymi z terenu inwestycji. Tymczasem podlegający kontroli w niniejszym postępowaniu projekt zamienny nie rozstrzygał o dopuszczalności realizacji budynku o funkcji magazynowej, nie dotyczył też rozwiązań zagospodarowania wód deszczowych i roztopowych z terenu działki nr [...], jako że elementy te zostały zatwierdzone decyzją odrębną, tj. decyzją Starosty z 9 października 2017 r., która nie jest przedmiotem niniejszego postępowania wznowieniowego. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z decyzją z 2017 r. wody opadowe z dachu projektowanej hali oraz utwardzeń, po podczyszczeniu w separatorze zostaną zebrane w szczelnym, bezodpływowym zbiorniku na wody opadowe, a zgodnie z opisem zamieszczonym w zatwierdzonym tą decyzją projekcie zagospodarowania terenu (s. 28-29) projektowany budynek hali magazynowej nie będzie naruszał interesów osób trzecich poprzez uciążliwości powodowane przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, fetor lub promieniowanie. W obiekcie nie będzie prowadzona działalność mogąca przyczynić się do powstania hałasu uciążliwego dla środowiska i otoczenia, w budynku nie projektuje się też urządzeń powodujących wibracje - drgań przenoszących się w podłożu gruntowym oraz poprzez konstrukcję obiektu, powodujące mechaniczne oddziaływanie inwestycji na środowisko. Wojewoda wyjaśnił, że źródłem interesu prawnego wnioskodawców nie może być również ewentualna niezgodność spornego przedsięwzięcia z ustaleniami decyzji Burmistrza z 30 marca 2017 r. o warunkach zabudowy, która obowiązywała w dniu wydania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 9/18, stwierdził nieważność uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...]. Tego typu uchybienie, jeśli nawet miałoby miejsce, w żadnym stopniu nie ograniczałoby wnioskodawców w możliwości zagospodarowania należących do nich nieruchomości. Odnosząc się do kwestii dotyczącej konieczności uzyskania przez inwestorkę decyzji środowiskowej, przed wydaniem decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839) do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się m.in. zabudowę magazynową, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 1 ha na obszarach innych niż: obszary objętych formami ochrony przyrody. Wojewoda przyznał, że inwestorka realizuje zabudowę magazynową, co oznacza, że przy spełnieniu kryterium powierzchniowego (powierzchnia zabudowy 1 ha i większa) byłaby zobowiązana do uzyskania decyzji środowiskowej. W omawianej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, gdyż działka nr [...], na której prowadzona ma być inwestycja, ma powierzchnię 0,3265 ha, a zatem nie osiąga progu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wojewoda nie stwierdził, aby planowana inwestycja dotycząca zmiany pozwolenia na budowę ograniczała wnioskodawców, w świetle obowiązujących przepisów prawa, w zagospodarowaniu nieruchomości, których są właścicielami. Nie są więc oni stroną postępowania dotyczącego powyższego rozstrzygnięcia, czyli decyzji Starosty z 5 marca 2021 r. Skargę na powyższą decyzję Wojewody z 6 czerwca 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku złożyli skarżący, zarzucając naruszenie: 1) art. 28 ust. 2 Pr.bud., poprzez odmowę uznania skarżących za stronę postępowania administracyjnego w sprawie zmiany ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę; 2) art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Pr.bud., poprzez pominięcie, że decyzja o pozwoleniu na budowę z 9 października 2017 r. została oparta o treść decyzji o warunkach zabudowy, chociaż w dacie jej wydania obowiązywała uchwała nr [...]; 3) art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 20 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 34 ust. 3 pkt 1 lit. e Pr.bud., poprzez nieprawidłowe określenie obszaru oddziaływania obiektu budowlanego. W ocenie strony skarżącej obszar oddziaływania planowanej inwestycji znacznie wykracza poza granice działki nr [...] i obejmuje m.in. stanowiące własność skarżących działki nr [...]. Uciążliwości, które są związane z ww. inwestycją, nie zamkną się w granicach działki nr [...], ponieważ będzie ona naruszać interesy skarżących poprzez emitowanie hałasu i wibracji oraz odprowadzanie wód opadowych, które będą zalewać ich nieruchomości. Zwrócono uwagę, że zmiana pozwolenia na budowę polega m.in. na podwyższeniu hali i zmianie kąta nachylenia hali; zmiana tych parametrów ma wpływ choćby na odprowadzanie wód opadowych lub na nasłonecznienie. Ponadto, sposób wykorzystywania inwestycji będzie wywoływać hałas i wibracje. Zdaniem strony skarżącej dokonanie prawidłowej weryfikacji tych okoliczności nie może opierać się jedynie na stanowisku inwestorki (jak w przedstawionym 18 lutego 2021 r. projekcie). W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uwzględniając skargę, nie podzielił stanowiska orzekających w sprawie organów, że skarżącym nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty z 5 marca 2021 r. Zauważył, że na s. 7-9 decyzji z 23 grudnia 2022 r. organ pierwszej instancji dokonał zestawienia najważniejszych przepisów zawierających stosowne regulacje, które w ocenie Starosty są pomocne przy określaniu obszaru oddziaływania inwestycji. W punkcie pierwszym tego zestawienia organ wymienił ustawę Prawo budowlane wskazując m.in., że po przeanalizowaniu dokumentacji inwestycji, przed zawiadomieniem o wszczęciu postępowania, stosownie do art. 28 ust. 2 Pr.bud. oraz art. 28 k.p.a. ustalił, iż stroną powyższego postępowania będzie inwestorka (właścicielka działki nr [...]) oraz M. C. i G. C. (właściciele działki nr [...]). W związku z tym 8 stycznia 2021 r. organ pierwszej instancji zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania w powyższej sprawie oraz wystosował postanowienie nakazujące uzupełnić dokumentację. Starosta wskazał następnie, że 18 lutego 2021 r. pełnomocnik inwestorki dostarczył poprawiony projekt budowlany, z którego wynika, że planowana inwestycja nie wykracza oddziaływaniem poza granice działki nr [...], a zastany plan zagospodarowania nieruchomości sąsiadujących nie wpływa na usytuowanie oraz formę architektoniczną projektowanego budynku oraz usytuowanie urządzeń budowlanych z nim związanych. Zaznaczono, że ewentualne uciążliwości (jeżeli będą występowały) zamkną się w granicach działki, której inwestycja dotyczy. Wskazano, że projektowany budynek hali magazynowej nie narusza interesów osób trzecich w zakresie: zapewnienia dostępu do drogi publicznej, nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych obiektów sąsiadujących, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności, uciążliwości powodowanej przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, fetor lub promieniowanie. Nie doprowadzi do zalewania wodami opadowymi działek sąsiednich. Z kolei w punkcie czternastym sporządzonego zestawienia organ pierwszej instancji wymienił ustawę z dnia 10 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2020 r. poz. 310 ze zm.) wskazując, że nie dopatrzył się, aby przedmiotowa inwestycja naruszała przepisy tej ustawy. Na s. 13 decyzji z 23 grudnia 2022 r. Starosta, odnosząc się do ustaleń w zakresie ochrony stanu wody na gruncie, podał: "zgodnie z art. 29.1 (ustawa z dnia 19 lipca 2001 r. Prawo wodne t.j. Dz.U. z 2015r. poz. 469) - spełniono - wody opadowe z dachu i utwardzeń terenu zebrano w szczelnym zbiorniku na wody opadowe, dokumentacja nie wskazuje znaczących zmian w ukształtowaniu terenu, konfiguracji ani spadkach". Następnie organ pierwszej instancji wskazał, że zakazuje się niwelacji terenu powodującej naruszenie stanu wód oraz przekształcania naturalnego ukształtowania terenu. Odwołując się do treści przepisów art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne Starosta podał, że właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Zdaniem organu pierwszej instancji warunek ten spełniono, gdyż zgodnie z dokumentacją niwelacji terenu dokonano jedynie w obrębie projektowanego budynku; zieleń urządzona zaprojektowana wokół budynku odpowiada rzędnym, wynikającym z mapy do celów projektowych; wody opadowe z dachów i utwardzeń zostały zebrane i zaprojektowano wprowadzenie ich do projektowanego zbiornika na wody opadowe. Starosta zwrócił uwagę, że tereny działek położonych na południe i południowy wschód są działkami o niższych rzędnych, zatem w przypadku obfitych opadów deszczu istnieje ryzyko/możliwość zbierania się wód na tych terenach, dodatkowo na terenie działki nr [...], położonej w sąsiedztwie działek skarżących znajduje się znacznej wielkości nieużytek (N), który może przyczyniać się do powstawania zastoisk wody. Na s. 14-15 decyzji organu pierwszej instancji z 23 grudnia 2022 r. ("wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich") wskazano: "ochronę przed zalewaniem wodami opadowymi działek sąsiednich - spełniono - wody opadowe z dachów i utwardzeń terenu (po podczyszczeniu) zostaną odprowadzone do szczelnego zbiornika na wody opadowe, dodatkowo dokumentacja nie przewidywała znaczących zmian w ukształtowaniu terenu, konfiguracji ani spadkach terenu". Zdaniem Sądu powyższe stwierdzenia Starosty pozostają w sprzeczności ze znajdującą się w aktach sprawy dokumentacją fotograficzną, którą skarżący dołączyli do pisma z 12 kwietnia 2021 r. W piśmie tym wskazano m.in., że sąsiadujące z działką inwestycyjną nieruchomości są zalewane, zaś przyczyną zalewania może być wykonanie przez inwestorkę celowego odprowadzenia wody z działki nr [...]. W piśmie tym zwrócono również uwagę, że inwestorka wnioskuje o podniesienie terenu, podczas gdy teren ten już dawno został podniesiony, a na nim został wybudowany budynek. W ocenie skarżących podniesienie przez inwestorkę terenu znacznie wpłynęło na sąsiednie działki powodując ich zalewanie (nie tylko poprzez nawiezienie ziemi, ale również poprzez celowo wydrążony tunel do odprowadzania wody z działek inwestorki). W ocenie Sądu już powyższe okoliczności przemawiają za przyjęciem, że skarżącym przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Starosty z 5 marca 2021 r., w którym nie brali oni udziału. Skoro projekt budowlany przewidywał, że wody opadowe z dachu budynku i terenów utwardzonych będą odprowadzone do projektowanego zbiornika, znajdującego się w granicach działki nr [...], co miało być gwarancją tego, że nie będzie dochodziło do zalewania działek sąsiednich, to skarżący, jako pełnoprawne strony postępowania administracyjnego, powinni mieć możliwość weryfikacji tej okoliczności, tj. weryfikacji zapisów projektu z rzeczywistym stanem rzeczy, np. poprzez przeprowadzenie oględzin (art. 75 § 1, art. 79, art. 85 k.p.a.), z udziałem skarżących i inwestorki (o co wnoszono m.in. w piśmie z 12 kwietnia 2021 r.). Zasadne było zatem wznowienie postępowania na wniosek skarżących, jako że byli oni legitymowani do zainicjowania postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Organy nie dostrzegły, że wykazany przez skarżących potencjalny wpływ inwestycji na warunki ich życia powinien prowadzić do ponownej merytorycznej oceny inwestycji. W przedmiotowym postępowaniu, analizując podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organy poprzestały na ustaleniu, że skarżącym nie przysługiwał przymiot strony z racji tego, że nie wystąpiło prawdopodobieństwo naruszenia ich interesu prawnego, wobec zlokalizowania ich nieruchomości poza obszarem oddziaływania inwestycji. Zdaniem Sądu po stronie skarżących istnieje interes prawny (mający oparcie w przepisach materialnego prawa administracyjnego) w uczestnictwie w postępowaniu dotyczącym zmiany decyzji Starosty z 5 marca 2021 r. z racji tego, że ze strony inwestycji pojawiły się uciążliwości (zalewanie nieruchomości sąsiednich). Należy przy tym zaznaczyć, że wniosek inwestorki o zmianę decyzji z 9 października 2017 r. dotyczył m.in. podwyższenia hali magazynowej i zmiany kąta nachylenia połaci dachowej tej hali, a zatem parametrów, które mają wpływ m.in. na odprowadzanie wód opadowych (jest to okoliczność istotna w aspekcie zmiany decyzji dokonywanej w trybie art. 36a Pr.bud. i związanego z tym ograniczenia kręgu stron postępowania). Powoduje to powstanie po stronie skarżących prawa do ochrony ich interesów, a zatem konstytuuje to interes prawny po ich stronie w kontrolowanym postępowaniu. Skarżący powinni mieć bowiem możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową działki nr [...] zostaną zachowane i nie zostaną naruszone. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Pr.bud. poprzez pominięcie, że decyzja o pozwoleniu na budowę z 9 października 2017 r. została oparta o treść decyzji o warunkach zabudowy, chociaż w dacie jej wydania obowiązywała uchwała nr [...], Sąd wskazał, że wyrokiem z 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 9/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność tej uchwały. Skarga kasacyjna Rady Miejskiej w [...] od tego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2365/18. W judykaturze wskazuje się, że stwierdzenie nieważności planu miejscowego powoduje, iż traci on moc obowiązującą ze skutkiem prawnym ex tunc, czyli od początku. Prowadzi to do następczego (z mocą wsteczną) uznania - na zasadzie fikcji prawnej - że akt ten nigdy nie wszedł w życie i od początku nie wywołał żadnych związanych z tym skutków prawnych. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135, art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.), orzekł jak w sentencji wyroku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Wojewoda, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, jak również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący kasacyjnie organ zarzucił: I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez nie zawarcie w uzasadnieniu wyroku danych pozwalających na prześledzenie rozumowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz "wyjaśniających stwierdzenia tego Sądu bez wskazania przesłanek, na podstawie których Sąd": - uznał, iż po stronie skarżących istnieje, mający oparcie w przepisach materialnego prawa administracyjnego, interes prawny w uczestnictwie w postępowaniu dotyczącym "zmiany decyzji nr B.6740.2692.2020.PK o pozwoleniu na budowę nr B.6740.1581.2017.OK z 9 października 2017 r."; - nakazał organom ponownie rozpatrującym sprawę do przeprowadzenia owego postępowania z udziałem skarżących, bez wskazania owej normy prawnej; gdy tymczasem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie; jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania oraz winno być tak sporządzone aby możliwym było prześledzenie rozumowania Sadu, które doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia oraz wskazań co do dalszego postępowania; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. przejawiające się tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej dostrzegł naruszenie przepisów i zastosował określone w ustawie p.p.s.a. środki kontroli legalności, a w konsekwencji uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie oraz rozstrzygnięcie organu I instancji, choć postępowanie administracyjne nie było dotknięte żadną z wad polegającą na naruszeniu tak prawa materialnego, jak również przepisów postępowania. II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 i art. 36a Pr.bud., poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie przejawiające się w uznaniu, iż organy wadliwie przyjęły, że wnioskodawcy nie mają indywidualnego interesu prawnego w sprawie zmiany pozwolenia na budowę, od którego zależy przyznanie statusu strony tego postępowania i w związku z tym nie przysługiwało im prawo do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Starosty z 5 marca 2021 r. w sprawie "zmiany decyzji nr B.6740.2692.2020.PK o pozwoleniu na budowę nr B.6740.1581.2017.OK z dnia 9 października 2017 r.", gdy tymczasem w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, a zatem również zmiany pozwolenia na budowę, jest wyłącznie inwestor oraz właściciele obiektu, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu; organy obu instancji w niniejszej sprawie dokonały oceny przesłanki wznowieniowej poprzez zbadanie czy wnioskodawcom przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie zmiany pozwolenia na budowę oraz wykazały brak posiadania przymiotu strony w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym decyzji w sprawie zmiany pozwolenia na budowę z uwagi na zakres objęty projektem zamiennym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wnieśli o jej oddalenie oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, któremu pozostałe strony nie sprzeciwiły się, Sąd rozpoznał kasację poza rozprawą. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Skarga kasacyjna jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., w myśl dyspozycji którego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie; jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie tutejszego Sądu prezentowane jest jednolite stanowisko, zgodnie z którym, zarzut naruszenia ww. przepisu może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku. Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt II OSK 1551/21). Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze powyższe, analizując uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nie dopatrzył się w nim takich mankamentów, które obligowałyby go do uwzględnienia skargi kasacyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w przepisie art. 141 § 4 p.p.s.a, daje odpowiedź co do zasadniczych powodów uwzględnienia skargi, poddaje się kontroli instancyjnej. Stosownie do dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku zawiera wskazania co do dalszego postępowania. Są one konsekwencją wyrażonej przez Sąd I instancji oceny. Czym innym jest natomiast czy była ona właściwa. Błędnie skonstruowany jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, jest to przepis wynikowy i określa wyłącznie sposób rozstrzygnięcia danej sprawy przez sąd administracyjny. Skuteczne zakwestionowanie tego rodzaju normy wymaga powiązania z konkretnymi przepisami prawa materialnego i procesowego, których nie dostrzegł sąd, bądź stwierdził ich naruszenie, wydając wyrok o określonej treści. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadny jest natomiast zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 i art. 36a Pr.bud. Skład orzekający nie podziela dokonanej przez Sąd Wojewódzki oceny zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty. Zgodnie z art. 28 ust. 2 Pr.bud. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" zdefiniowane zostało natomiast w art. 3 pkt 20 Pr.bud. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji w trybie zwykłym (5 marca 2021 r.), jak i nadzwyczajnym (23 grudnia 2022 r. i 6 czerwca 2023 r.)), jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Przepisy Pr.bud. regulujące kwestię przymiotu strony w sprawie pozwolenia na budowę należy wykładać ściśle, nie zaś rozszerzająco. Ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471) dokonano nowelizacji Prawa budowlanego, która wprowadziła m.in. zmianę wpływającą na ustalenie kręgu stron w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Ustawodawca zawęził definicję obszaru oddziaływania obiektu. W wyniku dokonanej zmiany Prawa budowlanego, która weszła w życie w dniu 19 września 2020 r., przy określaniu obszaru oddziaływania inwestycji, brane są pod uwagę "ograniczenia w zabudowie terenu", a nie jak przed ww. zmianą "ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu". Wskazana nowelizacja wśród wielu zmian mających na celu usprawnienie i uproszczenie procesu inwestycyjnego wprowadziła zatem zmianę o charakterze fundamentalnym, mającą wpływ na ustalenie kręgu stron w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. W związku z powyższym podmioty posiadające prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości (z reguły sąsiadującej bezpośrednio), która stanowi teren wyznaczony w zasięgu obiektu budowlanego, mogą obecnie powoływać się wyłącznie na wąsko rozumiane ograniczenie zabudowy zawarte w przepisach odrębnych stanowiących zasadniczo przepisy materialnego prawa administracyjnego. Ograniczenia w zabudowie są zaś jednoznaczne do ustalenia, albowiem odnoszą się do takiego wpływu na nieruchomość, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które stawiają wprost wymogi dotyczące zabudowy (przede wszystkim wymogi dotyczące odległości jednych obiektów budowlanych od innych obiektów budowlanych). Innymi słowy, obszarem oddziaływania budowanego obiektu budowlanego będzie obszar, w stosunku do którego ten obiekt wprowadzi ograniczenia możliwości budowy innych obiektów budowlanych ze względu na wymogi przepisów odnoszące się do zabudowy, a nie ze względu na to, że obiekt wprowadzi jakiekolwiek subiektywne uciążliwości. Znowelizowana definicja obszaru oddziaływania obiektu jest kolejnym (po nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw) działaniem ustawodawcy zmierzającym do wyeliminowania zbyt szerokiego przyznawania statusu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Pojęcie "zabudowa" mieści się bowiem w zakresie znaczeniowym pojęcia zagospodarowanie, lecz jednocześnie jest pojęciem węższym. Każdy rodzaj zabudowy stanowi zagospodarowanie terenu, ale nie każde zagospodarowanie terenu jest jego zabudową. Podkreślenia również wymaga, że wyznaczenie obszaru oddziaływania inwestycji następuje w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę, na potrzeby każdej konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji budowlanej. Należy mieć przy tym na uwadze, że przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 Pr.bud. nie zawsze jest ściśle uzależniony od tego, czy oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz wynika z samego faktu potrzeby ustalenia w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji. Stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę mogą być bowiem nie tylko osoby, których prawa mogą zostać jednoznacznie naruszone w wyniku realizacji inwestycji, ale też władający nieruchomościami, na zabudowanie których inwestycja ta może oddziaływać w takim stopniu, że właściwy organ ma obowiązek sprawdzić w postępowaniu wyjaśniającym, czy zostały spełnione wszystkie wymagania wynikające z przepisów Pr.bud. i przepisów odrębnych. Nie chodzi jednak o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość sąsiednią, ale o oddziaływanie na nieruchomość w sposób ograniczający wbrew obowiązującym przepisom jej zabudowę. Wobec tego niezbędne jest wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zabudowanie działki sąsiedniej w zakresie regulowanym Pr.bud., ze względu na powstanie projektowanej zabudowy. Ograniczenia wyprowadzane ze wskazanego przepisu prawa administracyjnego muszą być rzeczywiste a nie hipotetyczne (spekulatywne). Potencjalne oddziaływanie nie może zostać sprowadzone do spekulacji. Chodzi o wskazanie jakiego rodzaju konkretne ograniczenia zabudowy sąsiedniej działki zaktualizują się na skutek powstania projektowanej zabudowy. Przy czym obowiązek projektowania (budowy) zgodnie z wymaganiami technicznymi nie stanowi sam w sobie ograniczenia w zabudowie. Obowiązek zachowania norm wynikających z przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dotyczy każdego inwestora i nie może być traktowany jako wprowadzający ograniczenia w zabudowie w rozumieniu art. 3 pkt 20 Pr.bud. Zgodnie bowiem z § 1 rozporządzenia warunki techniczne w nim ustalone zapewniają spełnienie wymagań art. 5 i 6 Pr.bud. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, które ma kluczowe znaczenie dla przyznania statusu strony postępowania, będzie się zatem materializować wówczas, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji (jej przedmiotu) będą się również konkretyzować odpowiednie wynikające z odrębnych przepisów normy prawa administracyjnego, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu. W związku z realizacją inwestycji musi rzeczywiście wystąpić prawne ograniczenie w możliwości zabudowy innej nieruchomości, a nie tylko potencjalna możliwość jakiegokolwiek oddziaływania danego obiektu. Wobec tego, sama w sobie okoliczność, że dany podmiot jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości nie jest wystarczająca do przyjęcia, że podmiotowi temu przysługuje status strony. Nie wystarczy więc subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie. Potencjalna możliwość oddziaływania projektowanej inwestycji, aby mogła uzasadniać występowanie interesu prawnego uprawniającego do udziału w postępowaniu, musi w każdym przypadku wiązać się z potrzebą zbadania w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji (zob. wyrok NSA z 14 stycznia 2025 r., sygn. akt II OSK 2549/22 i powołane w nim orzecznictwo). W niniejszej sprawie z uwagi na wskazaną przez skarżących przesłankę wznowieniową, tj. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organy administracyjne przeprowadziły postępowanie wznowieniowe, w ramach którego dokonały merytorycznej oceny, że przedmiotowa inwestycja, mając na uwadze jej charakter, nie narusza interesów skarżących, a zatem nie mają oni przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym decyzji Starosty z 5 marca 2021 r. Stanowisko to należy zaaprobować. Sąd Wojewódzki prawidłowo odnotował, że wniosek o wznowienie postępowania dotyczy decyzji wydanej na podstawie art. 36a Pr.bud., czyli decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i zatwierdzeniu projektu zamiennego. Wojewoda słusznie zwrócił uwagę, że postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na budowę (art. 36a Pr.bud.) jest wszczynane w sprawie nowej w stosunku do rozstrzygniętej wcześniej decyzją o pozwoleniu na budowę, jest ono ograniczone merytorycznie do zakresu dokonywanej zmiany projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z tym, że rozstrzygnięcie dotyczące zmiany pozwolenia na budowę jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, to obszar oddziaływania obiektu powinien, co do zasady, być ustalany odpowiednio do zakresu tej zmiany, a nie dla całej inwestycji. Oznacza to, że legitymację procesową w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 36a Pr.bud. będą mieli co do zasady właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania przedmiotowych zmian, o ile zmiany te będą wprowadzały ograniczenia lub uciążliwości w zgodnej z prawem zabudowie ich nieruchomości. Powyższe jest zbieżne z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie, m.in. w wyrokach NSA: z 13 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 278/22; z 27 sierpnia 2018 r., II OSK 2226/18. W wyniku wydania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, dotychczasowa decyzja nie jest eliminowana z obrotu prawnego, a jedynie w określonym zakresie modyfikowana. Decyzja o pozwoleniu na budowę oraz decyzja zmieniająca to pozwolenie na podstawie art. 36a ust. 1 Pr.bud. to dwie odrębne decyzje, wydawane w odrębnych postępowaniach. Postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na budowę nie stanowi kontynuacji postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, dlatego organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na budowę ma obowiązek samodzielnie ustalić strony tego postępowania, co organ prawidłowo uczynił w przedmiotowej sprawie, a niesłusznie zakwestionował to Sąd I instancji. Pozwolenie na budowę udzielone decyzją Starosty z 9 października 2017 r. dotyczyło budowy hali magazynowej z częścią socjalno-biurową, zbiornika na ścieki sanitarne i zbiornika na wody opadowe. Natomiast postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na budowę dotyczyło: zmiany kąta nachylenia połaci dachowej hali magazynowej (z 11,31º na 10º), podwyższenia hali magazynowej o 0,9 m (do wysokości 7,43 m w kalenicy), zmiany konstrukcji hali magazynowej z zachowaniem wymiarów zewnętrznych (długość, szerokość) i zmiany stolarki okiennej w hali magazynowej (usunięcie okien, dodanie świetlików dachowych). Projektowane zmiany nie dotyczyły powierzchni zabudowy budynku, ani żadnych innych elementów zagospodarowania terenu. Nie zmienił się też poziom posadowienia budynku, układ funkcjonalny pomieszczeń i liczba kondygnacji. Biorąc pod uwagę zakres inwestycji, zatwierdzony decyzją Starosty o zmianie pozwolenia na budowę, stwierdzić należy, że rację mają organy uznając, że nieruchomości należące do skarżących nie znajdują się w obszarze odziaływania projektowanej inwestycji, bowiem nie powoduje ona jakichkolwiek ograniczeń, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa, w zakresie możliwości zabudowy działek skarżących. Uwzględniając poczynione przez organy ustalenia przyjąć należało, że ograniczenia w zabudowie nieruchomości skarżących nie wynikają z § 12 ust. 1, § 13 i § 60 rozporządzenia. Inwestycja nie powoduje także żadnych ograniczeń w zakresie dotyczącym usytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe (§ 271-273 rozporządzenia). Planowane przedsięwzięcie nie pozbawia też nieruchomości skarżących dostępu do szeroko rozumianych mediów ani dostępu do drogi publicznej. Niewadliwie także wskazał Wojewoda, że podlegający kontroli projekt zamienny nie rozstrzygał o dopuszczalności realizacji budynku o funkcji magazynowej, nie dotyczył też rozwiązań zagospodarowania wód deszczowych i roztopowych z terenu działki [...], jako że elementy te zostały zatwierdzone decyzją odrębną, tj. decyzją Starosty z 9 października 2017 r., która nie jest przedmiotem niniejszego postępowania wznowieniowego. Skarżący (wnioskodawcy postępowania wznowieniowego) wskazywali w głównej mierze, że uciążliwości nie zamknął się w granicach działki inwestycyjnej, inwestycja naruszać będzie ich interesy poprzez "emitowanie hałasu i wibracji oraz zalewanie wodami opadowymi". Odnoszą się zatem do ewentualnych uciążliwości związanych z pierwotnym pozwoleniem na budowę, a nie pozwoleniem je zmieniającym. Wprawdzie, jak podkreślił Sąd I instancji, wniosek inwestorki o zmianę decyzji z 9 października 2017 r. dotyczył m.in. podwyższenia hali magazynowej i zmiany kąta nachylenia połaci dachowej tej hali, a zatem parametrów, które mają wpływ m.in. na odprowadzanie wód opadowych, jednakże zasadniczo ten aspekt (odprowadzania wód opadowych) związany jest z pierwotnym pozwoleniem na budowę i przyjętych tam określonych rozwiązaniach (według projektu - wody opadowe - zbierane są w szczelnym zbiorniku na wody opadowe). Nie sposób jest uznać, że samo podwyższenie hali magazynowej i zmiana kąta nachylenia połaci dachowej z 11,31º na 10º, były okolicznościami, które miałyby istotny wpływ na sposób odprowadzania wód opadowych, a tym samym przesądzający o istnieniu po stronie skarżących przymiotu strony w postępowaniu. Skarżący kontestują inwestycję jako całość i w tych ramach zmierzają do wyeliminowania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, nie przywołując jednocześnie żadnych konkretnych przepisów prawa materialnego, które miałby potwierdzać ich status strony w postępowaniu. Z ogólnych norm - art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 28 ust. 2, art. 20 ust. 1 pkt 1 c i art. 34 ust. 3 pkt 1 e) Pr.bud. - nie mogą skutecznie wywodzić swojego interesu prawnego do udziału w postępowaniu. Kwestie podniesione przez Sąd Wojewódzki (str. 20-22 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), oparte na stanowisku zawartym w decyzji Starosty z 23 grudnia 2022 r. oraz stanowisku skarżących zawartym w piśmie z 12 kwietnia 2021 r., wbrew zapatrywaniu Sądu I instancji, nie są okolicznościami przemawiającymi za przyjęciem, że skarżącym przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Starosty z 5 marca 2021 r. Jeszcze raz należy wskazać na charakter decyzji kontrolowanej w postępowaniu wznowieniowym oraz podkreślić, że okoliczności przywołane przez skarżących w głównej mierze dotyczą decyzji pierwotnej. To samo można odnieść do stanowiska zawartego w decyzji Starosty z 23 grudnia 2022 r. Postępowanie wznowieniowe dotyczące decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu zamiennego nie może służyć badaniu rozwiązań projektowych przyjętych w projekcie pierwotnym, jak słusznie zauważył skarżący kasacyjnie organ. Zaakcentować także trzeba, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania o pozwoleniu na budowę przez organem architektoniczno-budowlanym, nie może zastępować postępowania przed organem nadzoru budowlanego. Sąd podał, że w piśmie z 12 kwietnia 2021 r. wskazano cyt. "że sąsiadujące z działką inwestycyjną nieruchomości są zalewane, zaś przyczyną zalewania może być wykonanie przez Inwestorkę celowego odprowadzenia wody z działki nr [...]. W piśmie tym zwrócono również uwagę, że Inwestorka wnioskuje o podniesienie terenu, podczas gdy teren ten już dawno został podniesiony, a na nim został wybudowany budynek. W ocenie Skarżących podniesienie przez Inwestorkę terenu znacznie wpłynęło na sąsiednie działki powodując ich zalewanie (nie tylko poprzez nawiezienie ziemi, ale również poprzez celowo wydrążony tunel do odprowadzania wody z działek Inwestorki)". Przywołane okoliczności wskazują na ewentualną właściwość organu nadzoru budowlanego, który jest władny stwierdzić, czy inwestycję wykonano zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Wojewódzki w swych rozważaniach poszedł zbyt daleko, nie uwzględniając charakteru decyzji kontrolowanej w trybie wznowienia postępowania, a także przyznając możliwość przeprowadzenia oględzin (art. 75 § 1, art. 79, art. 85 k.p.a.), których zasadniczo w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego się nie przeprowadza. Jeżeli w niniejszej sprawie skarżący nie wykazali, aby przedmiotowa inwestycja powodowała ograniczenia w zabudowie ich nieruchomości, to w związku z przesłanką z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. organy administracji publicznej uprawnione były, wobec braku stwierdzenia niezgodności projektu budowlanego z przepisami prawa, do zastosowania art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej, ponieważ niewadliwie stwierdzono brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przez stwierdzenie, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym ww. pozwolenia na budowę. W związku z powyższym brak było podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi "zwykłej". Nie potwierdziły się bowiem jej zarzuty. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 20 maja 2024
- Symbol z opisem
- 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
- Hasła tematyczne
- Budowlane prawo
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący/ Grzegorz Rząsa Tomasz Zbrojewski /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 30, art. 36a · Dz.U. 2020 poz. 1333
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 141 par. 4, art. 188, art. 151 · Dz.U. 2023 poz. 1634
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny