Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 1227/25

II OSK 1227/25 - Wyrok NSA z 2025-11-19

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
19 listopada 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Burmistrza Miasta Zakopane od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 1496/24 w sprawie ze skargi I. H. na czynność Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 5 września 2011 r. w przedmiocie włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków budynku Pensjonat "X" położonego przy ulicy [...]w [...] oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z 17 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 1496/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi I. H. na czynność Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 5 września 2011 r. w przedmiocie włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków budynku Pensjonat "[...]" położonego przy ulicy [...][...] w Zakopanem, stwierdził bezskuteczność czynności Burmistrza Miasta Zakopane i zasądził od Burmistrza Miasta Zakopane na rzecz I. H. zwrot kosztów postępowania.. W uzasadnieniu ww. wyroku wskazano, że w skardze na powyższą czynność zarzucono jej naruszenie: art. 22 ust. 4 i 5 pkt. 3 w zw. z art. 3 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (dalej: u.o.z.); § 17 pkt. 8 i 9 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 56; dalej jako: rozporządzenie z 26 maja 2011 r.); § 18b rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, alternatywnie o jej oddalenie. Uzasadniając uwzględnienie powyższej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że organ administracji publicznej nie wykazał (co nie przesądza jeszcze, czy one w istocie istniały, czy też nie) usprawiedliwionych podstaw włączenia obiektu do gminnej ewidencji zabytków. Wprawdzie w wyjaśnieniach przedłożonych Sądowi wskazano, że dokument (opracowana na potrzeby Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków woj. Krakowskiego karta adresowa (tzw. fiszka), że danemu obiektowi można przypisać cechy uzasadniające objęcie go szczególną formą ochrony ze względu na posiadaną przez niego wartość historyczną, artystyczną lub naukową) i fotografię sporządził Z. M., dyplomowany konserwator zabytków architektury, historyk sztuki z tytułem doktor nauk historycznych, historyk i teoretyk architektury z tytułem doktor habilitowany, autor licznych publikacji na temat architektury podhalańskiej, pracownik naukowy [...] w [...]. Pierwsza karta Gminnej Ewidencji Zabytków miasta Zakopane (GEZ) wraz ze zdjęciem została sporządzona w dniu 05.09.2011 r. przez M. M. absolwenta historii sztuki na Uniwersytecie Papieskim im. Jana Pawła II w Krakowie, zarządzania kulturą i mediami na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz Podyplomowego Studium Konserwacji Zabytków Pierwsza karta Gminnej Ewidencji Zabytków miasta Zakopane wraz ze zdjęciem została sporządzona w dniu 05.09.2011 r. przez M. M. absolwenta historii sztuki na Uniwersytecie Papieskim im. Jana Pawła II w Krakowie, zarządzania kulturą i mediami na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz Podyplomowego Studium Konserwacji Zabytków Architektury i Urbanistyki na Politechnice Krakowskiej, wieloletniego pracownika Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków w Zakopanem oraz [...] w [...], gdzie obecnie pełni funkcję dyrektora, autora licznych publikacji i wydawnictw. Aktualizacja Gminnej Ewidencji Zabytków miasta Zakopane wraz ze zdjęciem została sporządzona w dniu 08.12.2018 r. przez K. I., absolwentkę Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu na kierunku Ochrona Dóbr Kultury na Wydziale Sztuk Pięknych, o specjalności konserwatorstwo, wieloletniego pracownika Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Zielonej Górze Kierownika Wydziału Zabytków Nieruchomych, autorkę licznych opracowań z dziedziny historii sztuki i architektury. W uzasadnieniu skargi przedstawiono także obszernie walory zabytkowe obiektu. Sąd nie twierdzi, że tak nie jest. Jednak podkreślił, że włączenie karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji musi wynikać ze stwierdzenia przez organ, że obiekt charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go szczególną formą ochrony ze względu na posiadaną przez niego wartość historyczną, artystyczną lub naukową na etapie dokonywania tej czynności. Wskazał, że aby czynność włączenia mogła być poddana kontroli zewnętrznej, podstawy jej dokonania także muszą być uzewnętrznione (wykazane). Potrzeba taka zachodzi z uwagi na jednostronny charakter czynności, niezależnej od woli właściciela danej nieruchomości oraz kształtowanie sfery praw i obowiązków właściciela zabytku. Skoro zatem organ stoi na stanowisku, że obiekt ma zabytkowy charakter powinien ten charakter udokumentować na moment włączenia. Późniejsze sanowanie tego braku nie ma wpływu na ocenę skuteczności czynności. Tymczasem z akt sprawy wynika, że włączenia do GEZ dokonano z dniem 14 lutego 2011 r. (poz. 1000 załącznika nr 1 do zarządzenia nr [...] z dnia 14 lutego 2011 r.), zaś karta adresowa zabytku została sporządzona później, to jest 5 września 2011 r. (załącznik nr 5 w aktach administracyjnych). Brak w aktach sprawy jakiejkolwiek innej dokumentacji, która wskazywałaby na uprzednie badanie zabytkowego charakteru obiektu. W takiej sytuacji faktycznej i prawnej czynność włączenia karty adresowej zabytku do GEZ była w ocenie Sądu wadliwa. Powyższa konstatacja nie stoi na przeszkodzie ponownemu włączeniu przedmiotowego obiektu do GEZ pod warunkiem wykazania przez kompetentne i wyspecjalizowane organy zabytkowego charakteru obiektu zgodnie ze standardami wynikającymi z przepisów prawa i ukształtowanego orzecznictwa sądów administracyjnych. Wszak to zabytkowy charakter obiektu uzasadnia jego włączenie do GEZ, nie zaś odwrotnie. W tym stanie sprawy Sąd na podstawie art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności Burmistrza Miasta Zakopanego włączenia karty adresowej budynku Pensjonat "[...]" położonego przy ul. [...][...] w Zakopanem do Gminnej Ewidencji Zabytków. Skargą kasacyjną Burmistrz Miast Zakopane zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 3 pkt 1 i 2; art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (dalej zwanej ustawą o ochronie zabytków) oraz § 18 i § 18 b rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (zwanego dalej rozporządzeniem z 2011 r.)- przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu, że: - budynek pensjonat [...] przy ul. [...][...] w Zakopanem nie spełniał warunków ustawowych pozwalających na uznanie go za zabytek, - ww. przepisy wymagały przed ujęciem obiektu w gminnej ewidencji zabytków udokumentowania wartości zabytkowej obiektu. Z uwagi na powyższe w skardze kasacyjnej wniesiono o zmianę ww. wyroku w całości i o oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i o przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W skardze kasacyjnej zawarto oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie organ wnosząc przedmiotowy środek odwoławczy zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony, po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Przystępując zaś do wyjaśnienia przesłanek nieuwzględnienia wniesionego środka odwoławczego należy w pierwszej kolejności podkreślić, iż przeprowadzając kontrolę legalności dokonanej w 2011 r. czynności włączenia budynku Pensjonatu "[...]" przy ul. [...][...] w Zakopanem do gminnej ewidencji zabytków, Sąd pierwszej instancji działał w wyniku związania postanowieniem Naczelnego Sąd Administracyjnego z 2 października 2024 r. sygn. akt II OSK 1723/24, którym uchylono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 19 marca 2024r. sygn. akt II SA/Kr 60/24 o odrzuceniu skargi I. H. na czynność Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 5 września 20111 r. w przedmiocie włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków budynku Pensjonat "[...]". W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego przede wszystkim podkreślono, iż błędnie w zaskarżonym postanowieniu przyjęto, że w sprawie nie zaistniały okoliczności mogące wskazywać na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie (Dz.U. z 2016 r., poz. 718). Sąd odwoławczy podkreślił, iż w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności mogące wskazywać na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę na czynność Burmistrza Miasta Zakopanego w przedmiocie włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków budynku Pensjonat "[...]" położonego przy ul. [...][...] w Zakopanem, stwierdził bezskuteczność czynności Burmistrza Miasta Zakopane. Przede wszystkim w zaskarżonym wyroku słusznie podkreślono, że włączenie karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji musi wynikać ze stwierdzenia przez organ, że obiekt charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go szczególną formą ochrony ze względu na posiadaną przez niego wartość historyczną, artystyczną lub naukową na etapie dokonywania tej czynności. Trafnie wykazano, iż aby czynność włączenia mogła być poddana kontroli zewnętrznej, podstawy jej dokonania także muszą być uzewnętrznione (wykazane). Potrzeba taka zachodzi z uwagi na jednostronny charakter czynności, niezależnej od woli właściciela danej nieruchomości oraz kształtowanie sfery praw i obowiązków właściciela zabytku. W sytuacji gdy organ stoi na stanowisku, że obiekt ma zabytkowy charakter powinien ten charakter udokumentować na moment włączenia. Późniejsze sanowanie tego braku nie ma wpływu na ocenę skuteczności czynności. Tymczasem z akt sprawy wynika, że włączenia do Gminnej Ewidencji Zabytków dokonano z dniem 14 lutego 2011 r. (poz. 1000 załącznika nr 1 do zarządzenia nr [...] z dnia 14 lutego 2011 r.), zaś karta adresowa zabytku została sporządzona później, to jest 5 września 2011 r. (załącznik nr 5 w aktach administracyjnych). Brak w aktach sprawy jakiejkolwiek innej dokumentacji, która wskazywałaby na uprzednie badanie zabytkowego charakteru obiektu. W takiej sytuacji faktycznej i prawnej czynność włączenia karty adresowej zabytku do Gminnej Ewidencji Zabytków było w ocenie Sądu pierwszej instancji wadliwe. W pełni podzielając powyższe stanowisko należy zauważyć, iż skarga kasacyjna skutecznie nie zakwestionowała powyższego poglądu podniesionym zarzutem kasacji naruszenia prawa materialnego art. 3 pkt 1 i 2; art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz § 18 i § 18 b rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (zwanego dalej rozporządzeniem z 26 maja 2011 r.) - przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez wadliwe uznanie, że: - budynek pensjonat [...] przy ul. [...][...] w Zakopanem nie spełniał warunków ustawowych pozwalających na uznanie go za zabytek, - ww. przepisy wymagały przed ujęciem obiektu w gminnej ewidencji zabytków udokumentowania wartości zabytkowej obiektu. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż stosownie do art. 22 ust. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy. W gminnej ewidencji zabytków stosownie do dyspozycji art. 22 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków powinny być ujęte zabytki nieruchome wpisane do rejestru (pkt 1), inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków (pkt 2), jak też inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków (pkt 3). Karta zabytku może być założona i następnie dołączona do ewidencji zabytków tylko w stosunku do takiej nieruchomości, która stanowi zabytek w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków, a zatem jest dziełem człowieka i stanowi świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Sposób prowadzenia gminnej ewidencji zabytków określało rozporządzenie z 26 maja 2011 r. W chwili włączenia spornej karty adresowej zabytku budynku Pensjonatu "[...]" położonego przy ul. [...][...] w Zakopanem przepis § 17 ust.1 tego aktu wykonawczego określał jakie rubryki zawierała karta adresowa zabytku nieruchomego zaś § 18 stanowił, że burmistrz, prezydent miasta włącza kartę adresową zabytku nieruchomego do gminnej ewidencji zabytków po sprawdzeniu, czy dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym. Natomiast przepisy ww. rozporządzenia z 26 maja 2011 r. oznaczone w skardze kasacyjnej zostały przywołane w jej petitum w stanie prawnym, który nie miał zastosowania przy ocenie włączenia karty adresowej zabytku w 2011 r. gdyż przepis § 18 i § 18b w takim brzmieniu dodano przez § 1 pkt 6 i 7 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. (Dz.U.2019.1886) zmieniającego ww. rozporządzenie z dniem 19 października 2019 r. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej Burmistrz Miasta Zakopane zarzucił Sądowi pierwszej instancji błędne przyjęcie, iż ujęcie w ewidencji zabytków spornego budynku położonego przy ul. [...][...] w Zakopanem wymagało udokumentowania jego wartości zabytkowej, czego jak podkreślano w kasacji nie przewidywały ówczesne przepisy a w konsekwencji wadliwie przyjęto, że obiekt nie spełniał warunków do jego ujęcia w ewidencji. Nie podzielając zarzutu skarżącego kasacyjnie Burmistrza należy zaaprobować stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie odnoszące się do braku w aktach sprawy jakiejkolwiek dokumentacji, która wskazywałaby na uprzednie badanie zabytkowego charakteru obiektu. Przedstawiona bowiem karta adresowa zabytku sporządzona 5 września 2011 r. nie spełnia tego wymogu. Dane zabytku uzewnętrznione w karcie adresowej nie pozwalają, jak słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, na zweryfikowanie tego czy działanie gminy w opisywanym zakresie było prawidłowe w chwili dokonywania tej czynności w 2011 r. Przede wszystkim zaznaczyć trzeba, iż przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie przewidują, by ujęcie zabytku przez burmistrza/prezydenta miasta w gminnej ewidencji zabytków stanowiło rozstrzygnięcie podejmowane przez organ gminy w formie decyzji administracyjnej. Konsekwencją tego zapatrywania jest odstąpienie od wymogu wydania rozstrzygnięcia w sprawie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego (dowodowego) w oparciu o zasady wynikające z kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest jednak tak, że wydanie przez Burmistrza Miasta Zakopane zarządzenia nr [...], opartego na wyznaczeniu określonego obiektu do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków, mogło nastąpić bez zbadania przesłanek uzasadniających przypisanie temu obiektowi wartości zabytkowych. Niestosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie wskazania obiektu do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków nie znosi obowiązku dokonania przez organ ustaleń odnoszących się do powyższej kwestii oraz ich prawidłowego udokumentowania celem wykazania, że działanie organu gminy było zgodne z prawem, w sytuacji gdy wskutek jego zaskarżenia poddane zostanie ono kontroli sądowej mającej na celu ocenę jego legalności. Nie może budzić wątpliwości, że stopień sformalizowania ustalenia podstawy faktycznej działania organu administracji, z którym wiąże się powstanie określonego skutku prawnego, zależny jest od charakteru podejmowanych czynności. W części przypadków ustawodawca odstępuje od traktowania działań podejmowanych przez organ jako działań jurysdykcyjnych, które jako zorganizowany ciąg czynności proceduralnych wymagają dla zapewnienia ich poprawności szczegółowego unormowania. Brak przepisów określających tryb postępowania skutkuje tym, że kontrola legalności działania organu sprowadza się w takiej sytuacji do badania zgodności tego działania jedynie z przepisami administracyjnego prawa materialnego. Łączenie normy dopełnienia z przepisami prawa materialnego nie zwalnia jednak od rozważenia, czy dokonana przez organ konkretyzacja praw lub obowiązków w danych okolicznościach jest zgodna z prawem. Wymaga ona odniesienia przepisu prawa materialnego do okoliczności faktycznych relewantnych z punktu widzenia treści normy prawnej. Umieszczając zabytek w gminnej ewidencji zabytków organ gminy stwierdza, że obiekt ten charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go szczególną formą ochrony nieruchomości ze względu na posiadaną przez niego wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Niesporne bowiem pozostaje w sprawie, że tylko taki obiekt, który spełnia ustawową definicję zabytku może zostać ujęty w ewidencji, co już wyżej wskazywano. Tego rodzaju akt kwalifikujący stwarza wymóg określenia przez organ podstaw sformułowania oceny o wartości zabytkowej obiektu, której poprawność stanowi przedmiot kontroli sądu administracyjnego. Prawidłowość zastosowania normy prawa materialnego uzależniona jest w bezpośredni sposób od stwierdzenia, że okoliczności faktyczne odpowiadały hipotezie tejże normy. Z art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wynika, że działanie burmistrza/prezydenta miasta polega na "wyznaczeniu" zabytku nieruchomego do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków. Reguły rządzące dokonaniem tego rodzaju czynności kształtującej sytuację prawną właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości, uwzględniając zasadę legalizmu, nie przewidują, by działanie organu w tym zakresie mogło polegać na ujęciu zabytku w gminnej ewidencji zabytków bez jakiejkolwiek analizy przyczyn uzasadniających taką decyzję, jak też jej udokumentowania chociażby w uproszczonej formie –podobnie w wyroku NSA z 21 stycznia 2015 r. sygn. akt II OSK 2189/13. Tym samym mając na uwadze powyższe rozważania przyjąć należy, że zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 3 ust.1 i 2 art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z § 18 i 18b rozporządzenia z 26 maja 2011 r. nie może być w przedmiotowej sprawie uznany za usprawiedliwiony skoro - jak wskazał Sąd pierwszej instancji - w aktach sprawy brak jest dokumentów wskazujących przesłanki, którymi kierował się organ ujmując w gminnej ewidencji zabytków budynek przy ul. [...][...] w Zakopanem. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w realiach tej sprawy w oparciu o materiały sprawy z 2011 r. trudno zweryfikować co stanowiło podstawę wyznaczenia spornego budynku do ujęcia w tej ewidencji. Odmiennej oceny nie uzasadniało odwołanie się przez wnoszącego skargę kasacyjną do treści karty adresowej obiektu opracowanej przez wybitnych specjalistów z dziedziny konserwacji zabytków i historii sztuki, albowiem informacja w niej zamieszczona (nazwa i adres obiektu, przybliżony czas powstania) sama z siebie w oczywisty sposób nie mogła dowodzić wartości zabytkowej budynku Pensjonatu "[...]". Powoływanie się również na materiały późniejsze a związane z aktualizacją Gminnej Ewidencji Zabytków gdzie już przedstawiono stosowne materiały nie może odnieść zamierzonego skutku w realiach niniejszej sprawy dotyczącej samego włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków. Rację ma Sąd pierwszej instancji, że późniejsze sanowanie wskazywanego braku nie ma wpływu na ocenę skuteczności czynności. Ponadto dodatkowo należy podkreślić, iż do zastosowania dyspozycji art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wymagane było przy ujęciu spornego budynku w ewidencji dokonanie tego w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Porozumienie z wojewódzkim konserwatorem zabytków oznacza uzyskanie zgodnego stanowiska organu prowadzącego ewidencję gminną oraz organu współdziałającego, dysponującego niezbędną wiedzą specjalistyczną w zakresie umożliwiającym ocenę wyznaczenia przez burmistrza nieruchomości do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków. Oznacza to, że do ewidencji gminnej nie można włączyć obiektów, co do których wojewódzki konserwator zabytków nie wypowiedział się przed ich ujęciem w gminnej ewidencji zabytków. W aktach sprawy brak jest informacji czy w 2011 r. dokonano ujęcia spornego budynku w gminnej ewidencji zabytków w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. W skardze kasacyjnej w jej motywach stwierdzono, iż przedmiotowego wpisu dokonano w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków, przy czym akta sprawy przekazane Sądowi pierwszej instancji zawierają jedynie stanowisko Wojewódzkiego Konserwatora w odniesieniu do aktualizacji gminnej ewidencji zabytków dokonywanej w 2021 r. (patrz pismo z dnia 28 maja 2021 r.) a nie w momencie ujęcia spornego budynku w tej ewidencji. To również potwierdza stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż brak w aktach dokumentacji, która wskazywałaby na uprzednie badanie zabytkowego charakteru obiektu w celu spełnienia wymogu z art. 22 ust.5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Przywołane zatem w kasacji zarzuty w całości nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem ujawnione okoliczności tej sprawy w żaden sposób nie pozwalały na ustalenie zindywidualizowanych przesłanek, które decydowały o przypisaniu budynkowi Pensjonatu "[...]" w chwili włączenia jego karty adresowej do gminnej ewidencji zabytków wartości zabytkowych w stopniu uzasadniającym ujęcie go w tejże ewidencji zabytków. Przy czym jak słusznie podkreślił to Sąd pierwszej instancji powyższa konstatacja nie stoi na przeszkodzie ponownemu włączeniu przedmiotowego obiektu do gminnej ewidencji zabytków pod warunkiem wykazania przez wyspecjalizowane organy zabytkowego charakteru tego obiektu zgodnie ze standardami wynikającymi z przepisów prawa. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.

Informacje o sprawie

Data wpływu
21 maja 2025
Symbol z opisem
6361 Rejestr zabytków
Hasła tematyczne
Zabytki
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Sędziowie
Agnieszka Wójcik Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Robert Sawuła

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny