II OSK 1338/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Żak Sędziowie sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 1137/23 w sprawie ze skargi M. T. na postanowienie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 25 lipca 2023 r., nr WSOC.I.621.1.31.2023.ASz w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, dalej "WSA w Bydgoszczy, Sąd I instancji" wyrokiem z 1 grudnia 2023 r., sygn. II SA/Bd 1137/23 oddalił skargę M. T., dalej "skarżąca" na postanowienie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, dalej "Wojewoda" z 25 lipca 2023 r., nr WSOC.I.621.1.31.2023.ASz w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wojewoda zaskarżonym postanowieniem na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) dalej "k.p.a." stwierdził, że odwołanie skarżącej od decyzji Wójta Gminy [...] znak: USCiSO.5343.5.3.2022 z 12 stycznia 2023 r. o wymeldowaniu jej z miejsca pobytu stałego, zostało wniesione z uchybieniem 14-dniowego terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie: 1) art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) dalej "p.p.s.a." poprzez dokonanie oceny stanu faktycznego w sposób budzący uzasadnione podejrzenie, iż kontrola legalności postępowania organów administracji publicznej przeprowadzona została przez Sąd I instancji w sposób wybiórczy, nieuwzględniający w całości zebranego materiału dowodowego, co uniemożliwiło merytoryczną kontrolę oceny zastosowania prawa materialnego wobec wątpliwości co do zakresu rozpoznania okoliczności spornych; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wskutek nieuchylenia przez WSA w Bydgoszczy zaskarżonego rozstrzygnięcia pomimo, iż zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 129 § 2 k.p.a., art. 134 k.p.a., co skutkowało zaakceptowaniem rozstrzygnięcia organów administracji publicznej, a w konsekwencji oddaleniem skargi. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zrzekła się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że sąd wojewódzki w ogóle nie odniósł się do okoliczności związanych z jej niezamieszkiwaniem w mieszkaniu przy ulicy [...] [...] w S.. Wskazała, że T. O. wiedział, iż od 27 lipca 2022 r. skarżąca zamieszkuje w G. u ojca B. T., nie zaś przy ulicy [...]. Na skutek wprowadzenia w błąd Urzędu Gminy w S., przez wnioskodawcę T. O. i wskazania adresu skarżącej jako ul. [...] [...] w S., został dla niej wyznaczony kurator dla nieznanego z miejsca pobytu. Dopiero po dłuższych pobytach skarżącej w szpitalu [...], udała się ona z bratem do Urzędu Gminy w S., gdzie dowiedziała się, że została wymeldowana z lokalu przy ulicy [...] [...]. Po odebraniu decyzji o wymeldowaniu, w przypisanym prawie terminie 14 dni, odwołała się do Wojewody. Nie wiedziała, że uchybiła terminowi przy składaniu odwołania. Dopiero z uzasadnienia decyzji Wojewody dowiedziała się, iż odwołanie jest złożone po terminie. Mając to na względzie, skarżąca kasacyjna wskazała, że złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, który do chwili obecnej nie został rozpoznany. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. (aktualny Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. W przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził istnienia przesłanek skutkujących nieważnością postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem Wojewoda na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził, że odwołanie skarżącej zostało wniesione z uchybieniem terminu wskazanego w art. 129 § 2 k.p.a. Przed przejściem do oceny zarzutów należy wskazać, że w skardze kasacyjnej nie sformułowano zarzutów naruszenia przepisów postępowania dotyczących ewentualnych uchybień popełnionych przez organy przy zbieraniu oraz ocenie dowodów, nie dostrzeżonych następnie przez sąd wojewódzki. W skardze kasacyjnej brak jest zarzutów naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, co uniemożliwia skuteczną kontrolę zaskarżonego wyroku. W takim przypadku sąd kasacyjny, dokonując oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, za miarodajny uznaje stan faktyczny przyjęty przez sąd pierwszej instancji, jako podstawę oceny legalności zaskarżonej decyzji w aspekcie prawnomaterialnym (zob. wyrok NSA z 21 stycznia 2025 r., sygn. II OSK 2334/23, LEX nr 3848902). Jako najdalej idący zarzut wskazane zostało przez skarżącą kasacyjnie naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Zauważyć należy, że naruszenie tego przepisu może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera wskazanych w tym przepisie elementów, gdy nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (zob. wyrok NSA z 6 października 2022 r., sygn. I OSK 196/21, LEX nr 3432300 i orzeczenia tam wskazane). Prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie wyroku Sądu I instancji, choć jest lakoniczne, to zawiera wszystkie wymagane elementy, stanowi odzwierciedlenie toku badania danej sprawy, a stanowisko sądu wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku wymaganej kontroli instancyjnej. Skarżąca kasacyjnie zarzuca, że kontrola legalności postępowania organów została przeprowadzona wybiórczo, bez uwzględnienia w całości zebranego materiału dowodowego. Podkreślić jednak trzeba, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego. Fakt reprezentowania odmiennego poglądu prawnego przez skarżącą kasacyjnie, nie oznacza wadliwości uzasadnienia zaskarżonego wyroku (zob. wyrok NSA: z 7 maja 2024 r., sygn. III OSK 1836/22, LEX nr 3757027, z 21 stycznia 2025r., sygn. III OSK 5161/21, LEX nr 3821618). Niezasadnie zarzucono zatem naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Za chybione uznać należy także zarzuty naruszenia art. 129 § 2 i art. 134 k.p.a. Stosownie do treści art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zgodnie natomiast z treścią art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Termin do wniesienia odwołania jest terminem ustawowym, zawitym, co oznacza, że wniesienie odwołania po terminie jest bezskuteczne. Podkreślić trzeba, że po stwierdzeniu niedotrzymania terminu do złożenia odwołania, organ odwoławczy nie może już merytorycznie rozpatrzyć odwołania, ale ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Uchybienie terminu nie jest ani oceniane, ani stopniowane. Także nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi o jego uchybieniu (zob. wyrok NSA z 11 marca 2020 r., sygn. I GSK 183/18, LEX nr 2979670). Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania przed organem I instancji dla nieznanej z miejsca pobytu skarżącej został ustanowiony kurator. Zgodnie z art. 48 § 1 k.p.a., pisma skierowane do osób nieznanych z miejsca pobytu, dla których sąd nie wyznaczył przedstawiciela, doręcza się przedstawicielowi ustanowionemu w myśl art. 34. Decyzja Wójta Gminy S. z 12 stycznia 2023 r. o wymeldowaniu skarżącej została doręczona ustanowionemu kuratorowi 17 stycznia 2023 r. (ZPO k. 51 akt adm.). Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania upływał zatem 31 stycznia 2023 r. Odwołanie skarżącej od ww. decyzji wpłynęło do organu odwoławczego 26 czerwca 2023 r. (k. 12 akt adm.). Prawidłowo tym samym organ stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Jednocześnie wyjaśnić trzeba, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca błędnie utrzymuje, że T. O. wskazał jej adres jako ul. [...] w S., podczas gdy z akt sprawy, tj. z wniosku o wymeldowanie z 15 kwietnia 2022 r. wynika, że wskazał on, że skarżąca przebywa pod adresem G. [...]. Odnosząc się zaś do kwestii ustanowienia kuratora, wyjaśnić trzeba, że został on ustanowiony nie dlatego, że T. O. wskazał zły adres skarżącej, ale dlatego, że nie mieszkała już ona przy ul. [...], a w domu rodzinnym w G. nie odbierała korespondencji. W związku z powyższym Wójt Gminy S., zgodnie z art. 34 k.p.a. wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] o wyznaczenie kuratora jako przedstawiciela dla osoby nieobecnej. Dalej wskazać trzeba, że co do zasady, w sytuacji, gdy w sprawie jest złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ II instancji jest zobligowany w pierwszej kolejności rozpoznać ten wniosek i wydać w tej sprawie stosowne postanowienie. Dopiero ostateczne postanowienie organu odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania będzie rodziło skutek prawny polegający na wydaniu postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wnosząc odwołanie, nie dołączyła jednak wniosku o przywrócenie terminu, do którego była uprawniona na mocy art. 58 k.p.a. Wniosek ten został nadany drogą pocztową dopiero 9 sierpnia 2023 r., a więc po tym jak strona otrzymała zaskarżone postanowienie, doręczone jej 2 sierpnia 2023 r. Tym samym, skoro wniosek został wniesiony, już po wydaniu zaskarżonego postanowienia, to nie ma racji skarżąca twierdząc, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania winien być rozpoznany jako pierwszy. Przedstawiona powyżej ocena prowadzi do wniosku, iż skarga kasacyjna i jej wnioski nie zasługiwały na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie w pełni odpowiada prawu, a Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej kontroli jego legalności. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.