II OSK 1506/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Leszek Kiermaszek sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Dolnośląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SAB/Wr 376/23 w sprawie ze skargi V. F. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy 1. uchyla zaskarżony wyrok w punktach I, II, III i V i w tym zakresie oddala skargę; 2. oddala skargę kasacyjną w pozostałej części; 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SAB/Wr 376/23, w wyniku rozpoznania skargi V. F. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy, stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności (pkt I), która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II), umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do wydania aktu administracyjnego w sprawie strony skarżącej (pkt III), oddalił skargę w pozostałej części (pkt IV) oraz zasądził od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt V). Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 30 maja 2023 r. do Wojewody Dolnośląskiego wpłynął wniosek V. F. (obywatelki Białorusi) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Tego samego dnia organ wezwał stronę do przedłożenia określonych dokumentów. W piśmie z dnia 23 czerwca 2023 r. organ zwrócił się do właściwych służb celem zajęcia stanowiska w przedmiocie wniosku skarżącej. W dniu 29 sierpnia 2023 r. strona złożyła ponaglenie, natomiast w dniu 1 września 2023 r. skargę na bezczynność Wojewody. W skardze tej domagała się stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązania organu do załatwienia sprawy w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku, przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 10 000 złotych oraz skierowana sprawy do rozpoznania w postępowaniu uproszonym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Następnie pismem z dnia 11 września 2023 r. organ wezwał stronę do uzupełnienia dokumentacji w zakresie przedłożenia aktualnej umowy najmu lokalu. W dniu 9 listopada 2023 r. organ wydał decyzję zezwalającą stronie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyjaśnił pojęcie bezczynności organu oraz odniósł się do terminów i zasad załatwiania spraw określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a."), a nadto wskazał, że kwestie dotyczące legalizacji pobytu cudzoziemców w Polsce określa ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519 ze zm.; dalej "u.c."), przy czym zaznaczył, że z punktu widzenia tej sprawy istotną treść zawiera art. 112a u.c., który odnosi się do terminu wydania decyzji. Następnie Sąd wojewódzki wyjaśnił skutki zmian zaistniałych od 15 kwietnia 2022 r. wskutek wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 103 ze zm.; dalej: "u.p.o.u."). W odniesieniu do art. 100c oraz art. 100d u.p.o.u. stwierdził, że nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż wskazane regulacje dotyczą tylko tych obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa. Podniósł, że skarżąca nie przybyła do Polski w okolicznościach wskazanych w tej ustawie, a zatem wskazane przepisy pozostają bez wpływu na kontrolę legalności postępowania przed Wojewodą dokonywaną przez sąd administracyjny. Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, ponieważ po zwróceniu się do właściwych służb nie podejmował w sprawie kolejnych czynności i dopiero 11 września 2023 r. wezwał stronę do uzupełnienia dokumentów. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wynikający z art. 112a ust. 1 i 2 oraz art. 109 u.c. termin wydania decyzji na dzień wniesienia skargi (1 września 2023 r.) nie został przez organ zachowany. Jednocześnie przyjął, że opóźnienie organu nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż stan bezczynności na dzień wniesienia skargi nie był długotrwały. Wobec wydania przez organ decyzji zezwalającej skarżącej na pobyt czasowy po wniesieniu skargi, umorzył postępowanie w sprawie zobowiązania organu do załatwienia sprawy. Z tych samych względów oddalił wniosek skarżącej o zasądzenie na jej rzecz sumy pieniężnej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Wojewoda Dolnośląski, zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 100c ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 4, art. 100d ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 4 u.p.o.u. poprzez: - stwierdzenie, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności, pomimo ustawowego zawieszenia biegu terminu załatwienia sprawy i braku możliwości stwierdzenia bezczynności postępowania, w konsekwencji także kwalifikowania go jako rażące naruszenie prawa oraz braku możliwości uznania dokonywania z opóźnieniem czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy za podstawę prawną wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych; - przyznanie od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwoty 100 złotych. W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, względnie – w przypadku uznania, że istota sprawy nie została dostatecznie wyjaśniona – o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie Wojewoda oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarga kasacyjna Wojewody zawiera usprawiedliwione podstawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, że przepisy art. 100c i art. 100d u.p.o.u. nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie, ze względu na to, że skarżąca nie jest obywatelką Ukrainy i nie przybyła do Polski w związku z działaniami wojennymi prowadzonym na terytorium Ukrainy, jest błędne i w konsekwencji skutkowało nieuprawnionym zastosowaniem w tej sprawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Obowiązywały bowiem wskazane przez Wojewodę przepisy, które w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy tamowały rozpoczęcie biegu terminu na załatwienie tej sprawy (art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.u.), a przede wszystkim uniemożliwiały wywodzenie środków prawnych dotyczących przewlekłości (art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 u.p.o.u.). Warto przypomnieć, że z dniem 15 kwietnia 2022 r. weszła w życie regulacja wkraczająca w bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących legalizowania pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wprowadzona ustawą z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 830), mocą której (art. 1 pkt 44) dodano art. 100c. do u.p.o.u. Zgodnie z art. 100c ust. 1 u.p.o.u. w okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej; 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji; 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej – w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Następnie do ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa – z mocą wsteczną od 1 stycznia 2023 r. – został wprowadzony art. 100d, będący powieleniem regulacji art. 100c, ale wskazujący nowy graniczny okres zawieszający bieg terminów dotyczących niektórych spraw prowadzonych przez wojewodów, początkowo do 24 sierpnia 2023 r. Kolejnymi zmianami ustawy przedłużono ten termin: do 4 marca 2024 r. (art. 12 pkt 5 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazw uczelni służb państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. z 2023 r. poz. 1088), potem do 30 czerwca 2024 r. (art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych; Dz. U. z 2024 r. poz. 232), zaś aktualnie do 30 września 2025 r. (art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw; Dz.U. z 2024 r. poz. 854). Przepis art. 100d u.p.o.u. przedłużył więc w istocie obowiązywanie określonych w art. 100c u.p.o.u. zasad biegu terminów załatwiania spraw prowadzonych od 15 kwietnia 2022 r. do 30 września 2025 r. W świetle zarzutów skargi kasacyjnej kluczowym zagadnieniem jest zakres podmiotowy zastosowania art. 100c i art. 100d u.p.o.u. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w zaskarżonym wyroku przyjął bowiem, że przepisy powyższe dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa. Natomiast Wojewoda twierdzi, że przepisy te odnoszą się do wszystkich cudzoziemców, którzy wnioskują o zalegalizowanie pobytu w oparciu o formy wymienione w tym przepisie i zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko to jest prawidłowe. Oznacza to, że zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach dotyczących m.in. udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie obowiązywania tych przepisów nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, które w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, że przepisy art. 100c i art. 100d u.p.o.u. stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich obywatelstwa, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, o których mowa w art. 2 ust. 1 u.p.o.u. (zob. wyroki NSA: z dnia 13 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 2362/23, z dnia 7 maja 2024 r. sygn. akt II OSK 1286/23, z dnia 16 maja 2024 r. sygn. akt II OSK 2424/23, z dnia 8 maja 2024 r. sygn. akt II OSK 1551/23). Mianowicie przepisy art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 u.p.o.u. zezwoliły na tymczasowe, tj. od 15 kwietnia 2022 r., wstrzymanie biegu terminu na załatwienie spraw dotyczących m.in. udzielenia cudzoziemcom zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę. Innymi słowy bieg tego terminu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Jak przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 2362/23, brzmienie art. 100c i 100d u.p.o.u. powinno być zestawione z celem wprowadzenia tych przepisów. Wykładnia omawianych regulacji – wbrew zasadom techniki prawodawczej określonym w § 3 ust. 2 i 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283) – nie może opierać się wyłącznie na jej umiejscowieniu w konkretnym akcie prawnym. Na etapie prac legislacyjnych wprost wyrażono bowiem stanowisko, że pomimo zawarcia w akcie prawnym dotyczącym określonej sytuacji faktycznej odnoszącej się do agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, przepisy dodane do ustawy o pomocy mają jednak dotyczyć wszystkich cudzoziemców. Przyczyną wprowadzenia takiego przepisu była ówczesna trudna sytuacja wojewodów i umożliwienie im, poprzez zawieszenie biegu terminów, rozpatrzenie w rozsądnych terminach toczących się spraw (zob. pełny zapis przebiegu posiedzenia Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych nr 111 z dnia 7 kwietnia 2022 r. – na stronach sejmowych). Oznacza to, że celem ustawodawcy było niewątpliwie wprowadzenie rozwiązań regulujących bieg terminów określonych kategorii spraw dotyczących wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy objętych ustawą z dnia 12 marca 2022 r. Poza kwestią celu wprowadzenia omawianego przepisu oraz pomijając prawidłowość zastosowania się do zasad techniki prawodawczej, na przyjętą wykładnię art. 100c i 100d u.p.o.u. wskazuje także wykładnia językowa wynikająca z ich odczytania w kontekście innych przepisów tej ustawy. Przede wszystkim w przepisach tych mówi się o "cudzoziemcu", bez wskazania jego obywatelstwa, a nie np. "obywatelu Ukrainy". Skoro ustawa z dnia 12 marca 2022 r. nie wprowadza odrębnej – na potrzeby tej ustawy – definicji legalnej pojęcia "cudzoziemiec", należy uznać, że jest to pojęcie tożsame z cudzoziemcem, o którym mowa w art. 3 pkt 2 u.c., czyli osobą, która nie posiada obywatelstwa polskiego. Zauważyć należy, że dodany tą samą nowelizacją z dnia 8 kwietnia 2022 r. art. 100a w ust. 1 wprost odsyła do pojęcia cudzoziemca, o którym mowa w art. 2 ust. 1 lub 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z dnia 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony (Dz. Urz. U.E. L 71 z 4.3.2022, str. 1-6), czyli kategorii wysiedleńców, którzy musieli opuścić Ukrainę począwszy od dnia 24 lutego 2022 r. w następstwie inwazji wojskowej rozpoczętej w tym dniu przez rosyjskie siły zbrojne. Takiego ograniczenia nie zawiera art. 100c oraz art. 100d u.p.o.u. Takie rozumienie pojęcia "cudzoziemiec" jak przedstawione wyżej jest spójne z szerokim zakresem spraw, których dotyczy przepis art. 100c i 100d u.p.o.u. Znaczna część tych spraw nie ma bowiem jakiegokolwiek związku z pomocą udzielaną obywatelom Ukrainy w związku z wojną – np. zezwolenia na pobyt stały czy cofnięcia posiadanych już zezwoleń. Zauważyć trzeba, że w odniesieniu do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE jednym z warunków udzielenia takiego zezwolenia jest – zgodnie z art. 211 ust. 1 u.c. – legalny i nieprzerwany pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Jeśli zatem przyjąć, że przepisy art. 100c i art. 100d u.p.o.u. dotyczą wyłącznie osób przybyłych do Polski w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie, to żadna z tych osób nie byłaby uprawniona do skutecznego złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, co prowadziłoby do wniosku, że przepis art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.o.u. jest bezprzedmiotowy. Objęcie zakresem art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.o.u. cudzoziemców, którzy z istoty nie mogą być osobami, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy, świadczy o zamiarze ustawodawcy, aby objąć tym przepisem wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa oraz daty przybycia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z tych wszystkich przyczyn należy stwierdzić, że status skarżącej ze względu na obywatelstwo i okoliczności przybycia na terytorium Polski pozostaje irrelewantny dla sprawy. Omawiane przepisy dotyczą bowiem każdego cudzoziemca w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.c., który inicjuje jedno z postępowań (udzielenia, zmiany, cofnięcia zezwolenia) wymienionych w art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 u.p.o.u. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu naruszył powyższe przepisy, a także art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności. Nie dokonał zatem prawidłowej oceny zasadności przedmiotowej skargi. Tym niemniej, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nietrafny jest zarzut naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a. Skarżący kasacyjnie upatruje jego naruszenia w tym, że Sąd pierwszej instancji zakwalifikował bezczynność organu jako rażące naruszenie prawa. Tymczasem, uważna lektura treści zaskarżonego wyroku oraz jego uzasadnienia prowadzi do wniosku, że Sąd ten uznał, iż w kontekście zaistniałych okoliczności kontrolowanej sprawy bezczynność organu nie miała charakteru rażącego. Mając to na względzie, uznał również, iż brak jest podstaw do zasądzenia od organu na rzecz strony skarżącej odpowiedniej sumy pieniężnej. W rezultacie nietrafnie też skarżący kasacyjnie organ zarzuca naruszenie art. 149 § 2 p.p.s.a. Nie budzi wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie termin wydania decyzji określał art. 112a u.c. Zgodnie z art. 112a ust. 1 u.c., który wszedł w życie 29 stycznia 2022 r. (a więc jeszcze przed złożeniem przez skarżącą wniosku), decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Jak natomiast stanowi art. 112a ust. 2, termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Przypomnieć należy, że skarga na bezczynność organu służy zwalczaniu stany niezałatwienia sprawy administracyjnej mimo upływu terminu. Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" zawarta w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". Bezczynność odnosi się zatem do terminu załatwienia sprawy. Mając na względzie przywołaną wyżej regulację art. 112a ust. 2 u.c. oraz datę złożenia wniosku, należy stwierdzić, że w kontrolowanym postępowaniu o udzielenie skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy zarzucana Wojewodzie bezczynność nie wystąpiła. Z uwagi na dodanie do ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a, termin załatwienia sprawy przez organ nie rozpoczął biegu. Tym samym nie można mówić o bezczynności organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 149 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Nie oznacza to jednak, że wskazane przepisy mogą być traktowane jako przeszkoda do merytorycznego rozpoznania przez sąd administracyjny sprawy zarzucanej organowi bezczynności lub przewlekłości. Sprawa opieszałości organu w sensie procesowym nadal bowiem istniała do dnia wydania decyzji. Brak podstawy wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości, o jakiej mowa w art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 u.p.o.u., należy wiązać z niemożnością wydania orzeczenia stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku uznania, że w sprawie znajdują zastosowanie art. 100c ust. 1 lub art. 100d ust. 1 u.p.o.u. (vide wyrok NSA z dnia 13 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 638/23). Taka skarga podlega zatem oddaleniu. Z powyższych względów należy uznać, że skarga kasacyjna zasługuje na częściowe uwzględnienie i winna skutkować stosownie do art. 188 p.p.s.a. uchyleniem zaskarżonego wyroku w punktach I, II, III i V oraz oddaleniem skargi w tym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. W pozostałej części Naczelny Sąd Administracyjny należało oddalić skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., mając na uwadze poważne rozbieżności w wykładni zakresu podmiotowego art. 100c i 100d u.p.o.u., które ujawniły się w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a.