Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 1546/23

Wyrok NSA z 9 grudnia 2025 r., II OSK 1546/23 – pozwolenie na budowę

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
9 grudnia 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: sędzia NSA Anna Żak (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa Protokolant: starszy asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. A. i G. T., od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, z dnia 27 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 34/23, w sprawie ze skargi B. A. i G. T., na postanowienie Wojewody Małopolskiego, z dnia 14 listopada 2022 r. nr WI-I.7840.2.21.2022.MA, w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, , oddala skargę kasacyjną.,

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Krakowie wyrokiem z dnia 27 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 34/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. A. i G. T. (dalej jako "skarżący") na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 14 listopada 2022 r., WI-I.7840.2.21.2022.MA w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę. Wyrok wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Prezydent Miasta Krakowa po rozpatrzeniu wniosku inwestora Wspólnoty [...], decyzją nr 2617/2016 z dnia 2 listopada 2016 r., znak: AU-01-1.6740.2.1115.2016.ML zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Przebudowa kotłowni w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w K., na dz. nr [...] obr. [...] [...]". W dniu 28 października 2019 r. do organu I instancji wpłynął wniosek B. A. i G. T., o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną ww. decyzją Prezydenta Miasta Krakowa. W treści tego żądania powołano się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a. Prezydent Miasta Krakowa 23 marca 2020 r. postanowieniem odmówił wznowienia postępowania. W jego uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawcy nie powinni być stronami postępowania zakończonego ww. decyzją o pozwoleniu na budowę. Na to postanowienie zażalenie do Wojewody Małopolskiego złożyli B. A. i G. T. w wyniku jego rozpatrzenia Wojewoda Małopolski postanowieniem z 2 października 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Prezydenta Miasta Krakowa. W uzasadnieniu wskazano, że w postanowieniu pomimo przywołania art. 145 § 1 pkt 5 kpa, brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do niego. Dalej wyjaśniono, że przebudowa dotyczyła pomieszczenia sąsiadującego z lokalem nr [...], natomiast roboty budowlane dotyczyły bezpośrednio likwidacji urządzeń kotłowni w pomieszczeniu należącym do wnioskodawców, zatem przysługiwało im prawo bezpośredniego uczestniczenia w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Wskazano, że w tym zakresie ocena przymiotu strony wnioskodawców przeprowadzona przez organ I instancji jest nieprawidłowa. Dokonując dalszej oceny organ wojewódzki przesądził, że wniosek z 25 października 2019 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 2 listopada 2016 r. wpłynął z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa, analogiczny wniosek wywiedziono odnośnie zachowania terminu względem art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Na powyższe postanowienie Wojewody skarżący wnieśli skargę do WSA w Krakowie. WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 4 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 1403/20, uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa. Sąd stwierdził m.in., że w sprawie występują okoliczności, które wskazują na relatywnie duże prawdopodobieństwo wcześniejszej niż deklarowana, wiedzy wnioskodawców o przedmiotowej decyzji, toteż stanowisko organu I instancji co do zachowania terminu z art. 148 § 2 k.p.a. również nie wydaje się dostatecznie umotywowane w kontekście powołanych przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Przepisy te zostały zatem naruszone i mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy - wobec czego zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu pierwszej instancji. Organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę, mając również na względzie analizę akt sprawy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie (przesłanych przez Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Krakowie za pismem z 6 grudnia 2021r. znak: WOB.7722.248.2019.MOPIE, znak: WOB.7721.557.2019.MOPIE), postanowieniem z dnia 2 lutego 2022 r. odmówił wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. Na to postanowienie zażalenie złożyli skarżący, wspólnicy spółki cywilnej G. s.c. Postanowieniem z dnia 14 listopada 2022 r. Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wojewoda stwierdził, że organ I instancji, po wydanym wyroku, dokonał ponownej analizy akt sprawy w kontekście zachowania przez wnioskodawców terminu, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Wskazał, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest czy B. A. i G. T. zachowali miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa Nr 2617/2016 z dnia 2 listopada 2016 r., o którym mowa w art. 148 § 1 i § 2 kpa. Podkreślił, że istotny wpływ na tą ocenę miała analiza akt sprawy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Krakowie o znaku: ROiK.5160.153.2018.PPA oraz znak: ROiK.5141.103.2018.PPA przesłanych przez Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego za pismem z 6 grudnia 2021 r. znak: WOB.7722.248.2019.MOPIE, znak: WOB.7721.557.2019.MOPIE). Sprawa prowadzona pod znakiem ROiK.5160.153.2018.PPA przez PINB dotyczyła postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania części budynku przy ul. [...] w K. w zakresie lokalu nr [...], usytuowanego na parterze ww. budynku, z pomieszczenia gospodarczego na lokal mieszkalny, dokonanej bez zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Postępowanie to zakończyło się wydaniem decyzji Nr 1284/2019 z dnia 12 września 2019 r. nakazującej G. T. i B. A. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokalu nr [...]. Natomiast wnioskujący o wznowienie postępowania, wykazując zachowanie terminu, powołali się na moment otrzymania ww. decyzji ( tj. na dzień 25 września 2019r. - przyp.NSA), w której treści zawarta była informacja o udzielonym pozwoleniu na budowę, tj. decyzji nr 2617/2016 z 2 listopada 2016 r. Organ wojewódzki dokonał również analizy powyższych akt sprawy organu nadzoru budowlanego. Zaznaczył, że dokumentacja tej sprawy w swej treści zwiera m.in. kolejno: - decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 maja 2017 r. znak: ROiK.I.5120.205.2017.PPA o umorzeniu postępowania, w treści której została wymieniona decyzja o pozwoleniu na budowę nr 2617/2016 z dnia 02 listopada 2016 r. znak: AU-01-1.6740.2.115.2016.MLE (karta nr 30), - kserokopię zgłoszenia zakończenia robót budowlanych z dnia 25 kwietnia 2017 r., w treści którego została ujęta ww. decyzja dotycząca pozwolenia na budowę (karta nr 31), - kserokopię fragmentu projektu budowlanego opracowanego dla przedmiotowej inwestycji, zawierające pieczątkę Prezydenta Miasta Krakowa o zatwierdzeniu projektu budowlanego wraz z datą jej wydania numerem i znakiem (karty nr 34-35), - kserokopię decyzji Wojewody Małopolskiego z 1 lutego 2017 r. znak: WI-I.7840.2.106.2016.KL o umorzeniu postępowania odwoławczego od powyższej decyzji o pozwoleniu na budowę (karta nr 36-37), - kserokopię decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr 2617/2016 z dnia 02 listopada 2016 r. znak: AU-01-1.6740.2.115.2016.MLE o udzieleniu pozwolenia na budowę (karta nr 38), - adnotację urzędową z dnia 20 września 2018 r., znak: ROiK-I.5160.153.2018.PPA, w której w punkcie 1 została wymieniona powyższa decyzja o pozwoleniu na budowę (karta nr 39). Z treści powyższych dokumentów organ II instancji wyprowadził wniosek, że powyższe akta organu nadzoru budowlanego zawierały w swej treści aż 6 dokumentów, z których można powziąć informację o wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 2 listopada 2016 r. Wojewoda wskazał ponadto, że B. A. i G. T. aktywnie uczestniczyli w postępowaniu toczącym się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Krakowie. Powyższe potwierdzają protokoły z przyjęcia stron znajdujące się w tej dokumentacji. Mianowicie, w dniu 5 lipca 2018 r. z aktami sprawy zapoznał się B. A. (karta nr 15). Kolejno w dniu 22 stycznia 2019 r. z dokumentacją zapoznał się G. T. (karta nr 71). Co więcej, jak zaznaczył organ II instancji, w momencie kiedy G. T. zapoznał się z treścią akt sprawy organu nadzoru budowlanego, zawierały one wskazane dokumenty w których znajdowała się informacja o wydanym pozwoleniu na budowę. Jednocześnie Wojewoda nie podzielił stanowiska G. T. zajętego w jego oświadczeniu (dołączonym do zażalenie), w którym stwierdził, że podczas zapoznawania się z aktami postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie została mu udostępniona do wglądu decyzja Prezydenta Miasta Krakowa nr 2617/2016 z dnia 02.11.2016 znak: AU-01-1.6740.2.115.2016.MLE. Organ nie dał wiary temu twierdzeniu, bowiem akta sprawy były i są ponumerowane i ułożone chronologicznie, a powyższe materiały mają numery od 30 do 37, natomiast protokół z zapoznania się z aktami ma już numer 71. Zdaniem ww. organu, oznaczało to, że jeden ze wspólników w osobie G. T. o przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę wiedział co najmniej od dnia 22 stycznia 2019 r., przy czym wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu 25 października 2019 r. (data nadania), tj. prawie 9 miesięcy później. W ocenie Wojewody Małopolskiego, także i B. A. wiedzę o powyższej decyzji powziął wcześniej, aniżeli zadeklarował to we wniosku o wznowienie postępowania. Kwestią istotną, jak podkreślił Wojewoda, był bowiem fakt, że razem z G. T. jest wspólnikiem spółki cywilnej G. i wspólnie z nim złożył wniosek o wznowienie postępowania. Z kolei przedmiotowy lokal, w którym wykonano roboty budowlane, objęte pozwoleniem na budowę stanowi wspólność łączną wspólników spółki cywilnej zarazem wnioskodawców. Zdaniem organu wojewódzkiego nie było możliwe, aby przez prawie 9 miesięcy G. T. nie poinformował swojego wspólnika o powyższej decyzji i to tym bardziej, że jak wynika z samych akt sprawy działają oni wspólnie. W rezultacie Wojewoda uznał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu zatem postanowienie organu I instancji należało utrzymać w mocy. WSA w Krakowie oddalił skargę wniesioną przez skarżących na ww. postanowienie Wojewody Małopolskiego. W pierwszej kolejności Sąd I instancji wyjaśnił, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 marca 2021 r., II SA/Kr 1403/20, wiążącym w rozpoznaje sprawie, zobowiązano organ do ponownego zbadania i rozważenia kwestii zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania (art. 148 § 2 k.p.a.) z uwzględnieniem oceny prawnej sformułowanej w wyroku. Zdaniem WSA w Krakowie, wszystkie wskazania i oceny zawarte w ww. wyroku zostały przez organy obu instancji w prowadzonym ponownie postępowaniu zachowane i wykonane. I tak, jak podkreślił Sąd I instancji, organ administracyjny w trafny i przemyślany sposób odwołał się do akt Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Krakowie, znak: ROiK.5160.153.2018.PPA oraz znak: ROiK.5141.103.2018.PPA, a organ II instancji dokonał równie szczegółowej analizy tychże akt organu nadzoru budowlanego, badając treść sześciu opisanych powyżej, a zamieszczonych w nich, dokumentów, które zostały sporządzone i zgromadzone w aktach jeszcze przed zapoznaniem się z aktami przez skarżącego G. T. To z kolei oznaczało, że nawet przy założeniu braku części dokumentacji, co podnieśli skarżący, w aktach był wystarczająca liczba dokumentów (dowodów), która pozwalała na przyjęcie zasadności twierdzeń orzekających w sprawie organów o złożeniu przez skarżących wniosku o wznowienie postepowania z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. W konsekwencji Sąd I instancji, za organami I i II instancji, przyjął, że wspólnik G. T. o decyzji o pozwoleniu na budowę wiedział co najmniej od dnia 22 stycznia 2019 r., a wiedzą tą miał obowiązek podzielić się z drugim wspólnikiem, współodpowiedzialnym za prowadzenie spraw spółki. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu 25 października 2019 r. (data nadania), tj. prawie 9 miesięcy później od powzięcia wiedzy o wydanej decyzji. Wbrew zatem twierdzeniom skargi, organy nie naruszyły art. 86 k.p.a., ponieważ nie było potrzeby przesłuchiwania skarżących, gdyż dowód z przesłuchania stron ma charakter wyłącznie subsydiarny i stosuje się go dla oceny stanu faktycznego i wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w sytuacjach, gdy inne środki dowodowe nie są wystarczające albo ich brak. Według WSA w Krakowie taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie jednak miała miejsca. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący, reprezentowani przez radcę prawnego. Skarżący kasacyjnie zaskarżyli wyrok w całości. Wnieśli o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie od organu na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego na podstawie Oświadczyli, że wnoszą o rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd I instancji naruszenia przez postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 14 listopada 2022 r. oraz postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 2 lutego 2022 r. przepisów procedury administracyjnej, t.j.: 1. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego w sprawie polegającą na przyjęciu, że skarżący G. T. dowiedział się o istnieniu decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr 2617/2016 z dnia 2 listopada 2016 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę w wyniku zapoznania się z aktami sprawy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Krakowie o znaku: ROiK.5160.153.2018.PPA, podczas gdy zmiany naniesione w numeracji kart od k.10 (18) do k.60 oraz brak kart pomiędzy k.70 i k. 66, a także umieszczenie potwierdzeń odbioru k.67-69 pomiędzy kartami k.74 i 77 wskazuje, że numeracja prowadzona w taki sposób nie pozwala ustalić, czy w czasie, gdy z aktami zapoznawał się skarżący G. T., w aktach tych rzeczywiście znajdowały się powołane przez organ dokumenty (sześć dokumentów opisanych powyżej, a poddanych analizie przez organ odwoławczy), 2. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego w sprawie polegającą na przyjęciu, że sam fakt udostępnienia jednemu ze skarżących- G. T. akt postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, sygn. ROIK.L5160.153.201 8.PPA, oznacza, że obydwaj skarżących dowiedzieli się o jej treści, podczas gdy organ nie przeprowadził żadnego dowodu w celu ustalenia, czy skarżącemu udostępniono całe akta, czy tylko ich część, a w szczególności, czy PINB w Krakowie udostępnił mu do wglądu decyzję innego organu, tj. powołaną decyzję Prezydenta Miasta Krakowa, nr 2617/2016 z dnia 02.11.2016, 3. art. 86 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżących na okoliczność ustalenia, czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w Krakowie udostępnił skarżącemu G. T. całe akta sygn. ROIK.L5160.153.2018.PPA, czy tylko ich część, a w szczególności, czy PINB w Krakowie udostępnił skarżącemu do wglądu decyzję innego organu, tj. powołaną decyzję Prezydenta Miasta Krakowa, nr 2617/2016 z dnia 02.11.2016, 4. art. 148 § 1 i § 2 k.p.a., poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z uchybieniem terminu, podczas gdy brak materiału dowodowego wskazującego, że skarżący wiedzieli o decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr 2617/2016 z dnia 02.11.2016 znak: AU-01-1.6740.2.11 15.2016.MLE przed dniem 25 września 2019 r., 5. art. 149 § 3 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy zastosowane powinny być przepisy art. 149 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ skarżący bez swojej winy nie uczestniczyli w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, 6. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy błędnego postanowienia organu I instancji, a w konsekwencji błędne oddalenie skargi na zaskarżone postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 14 listopada 2022 r. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skarg kasacyjnych. Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia, prawidłowo uznał, że prowadzące postępowanie organy administracji publicznej nie dopuściły się naruszeń postępowania wyjaśniającego i dowodowego, a tym samym nie naruszyły przepisów art. 7 i 77 § 1 i art. 86 k.p.a. Organy te ustaliły bowiem stan faktyczny zgodnie z tymi przepisami i w oparciu o tak ustalony stan faktyczny wyprowadziły prawidłowy wniosek, że podanie (wniosek) o wznowienie postępowania został złożony przez obydwu skarżących z uchybieniem miesięcznego terminu, liczonego od dnia, w którym skarżący dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 i § 2 k.p.a.). To zaś prowadziło do właściwego zastosowania przez te organy przepisu art. 149 § 3 k.p.a., tzn. odmowy wznowienia postępowania w drodze postanowienia. Na wstępie należy przypomnieć, że w treści przepisu art. 7 k.p.a. ustawodawca wyraził zasadę prawdy obiektywnej (materialnej). Zgodnie z ta zasadą, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei powołany obok tego przepisu, w ramach sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej, przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Relacja obydwu przytoczonych przepisów jest ścisła i należy ją odczytywać w ten sposób, że zasada prawdy obiektywnej została zagwarantowana przez szczegółowe przepisy prawa, które wprowadziły instytucje prawne zabezpieczające tę zasadę w sposób pozytywny. Do tych szczegółowych przepisów należy także przepis art. 86 k.p.a. Jak podkreśla się bowiem w nauce prawa administracyjnego realizacja omawianej zasady znajduje swoje odzwierciedlenie głównie w przepisach k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego, a nałożony w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego zobowiązuje organ do czynnego działania w postępowaniu wyjaśniającym, polegającego na poszukiwaniu dowodów pozwalających na dojście do prawdy obiektywnej. (por. M. Wierzbowski, A. Wiktorowska (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 31, 2023, komentarz do art. 7 k.p.a. oraz art. 77).Trzeba przy tym zaznaczyć, że wskazane poszukiwanie dowodów odbywa się z zastosowaniem określonej i ścisłej, w przypadku instytucji przesłuchania strony (art. 86 k.p.a.), gradacji środków dowodowych. Otóż art. 86 k.p.a. nie ma charakteru bezwzględnego, ponieważ to sam ustawodawca w jego treści zdecydował o posiłkowym charakterze tego środka dowodowego, stwierdzając, że przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony winno nastąpić tylko, w sytuacji gdy o wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Z rozwiązań prawnych dotyczących przesłuchania stron wynika, że jest to środek dowodowy posiłkowy. Takie też jest stanowisko przyjęte w orzecznictwie sądowym. W wyroku z dnia 10 lipca 2019 r. (I GSK 1277/18 publ. : orzeczenia.n.s.a.gov.pl)) NSA wskazał, że "z treści art. 86 k.p.a. wynika, że dowód z przesłuchania strony jest dowodem posiłkowym (subsydiarnym), pozostawionym do uznania organu i przeprowadzanym z urzędu jedynie wówczas, gdy po przeprowadzonym postępowaniu dowodowym pozostają do wyjaśnienia istotne dla sprawy okoliczności" (cyt. za B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 19, 2024, komentarz do art. 86 k.p.a.) Taki sposób regulacji tego środka dowodowego wynika z tej oczywistej przyczyny, że źródłem informacyjnym jest w tym przypadku podmiot bezpośrednio zainteresowany w danej sprawie (tamże), a przypisanie temu środkowi dowodowemu wartości wyższej, tj. wbrew wyraźnym kryteriom określonym w art. 86 in principio, mogłoby w istocie podważyć realizację zasadę prawdy obiektywnej. Zestawiając powyższe unormowanie z ustalonym przez orzekające w sprawie organy stanem faktycznym, przyjętym następnie - w ramach kontroli sądowoadministracyjnej przez WSA w Krakowie – należało stwierdzić, że postawione zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Słusznie Sąd I instancji uznał, że to z dowodów zgromadzonych w aktach administracyjnych organu nadzoru budowlanego, włączonym do postępowania dowodowego przez Prezydenta Miasta Krakowa, w sposób jednoznaczny wynikało, że G. T. w dniu 22 stycznia 2019 r zapoznawał się aktami w sprawie zmiany sposobu użytkowania części budynku przy ul. [...] w K. w zakresie lokalu nr [...], usytuowanego na parterze ww. budynku, z pomieszczenia gospodarczego na lokal mieszkalny, dokonanej bez zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zapoznanie z tymi aktami obejmowało całość akt, tzn. wszystkich zgromadzonych przez PINB w Krakowie dokumentów do dnia zapoznania się z aktami, czyli, jak wskazano powyżej, do dnia 22 stycznia 2019 r. Co oczywiste, akta te musiały zawierać dokumenty wcześniejsze tak co do daty ich sporządzenia, jak też co do opatrzenia ich niższą numeracją poszczególnych kart akt (niższą niż nr 71). W rezultacie musiały obejmować karty od 30 do 39, z których to kart (dokumentów) strony przeglądające akta mogły z łatwością dowiedzieć się o wydaniu przez Prezydenta Miasta Krakowa w dniu 2 listopada 2016 r. decyzji nr 2617/2016, a wszelkie rzeczywiste lub potencjalne braki kart, czy też błędna ich numeracja, czego w sprawie skarżący kasacyjnie nie wykazali wykraczająca poza zakres tych dokumentów (o późniejszej dacie ich sporządzenia niż 22 stycznia 2019 r. i numeracji wyższej niż 39) pozostawała bez wpływu na prawidłowość dokonanych w postępowaniu wznowieniowym ustaleń co do zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 §1 i § 2 k.p.a. Podkreślić jednak trzeba przede wszystkim, że w żaden sposób skarżący nie wykazali braku określonych kart akt administracyjnych, a analiza akt dokonana przez NSA wskazuje, że zawierają wszystkie karty chronologicznie ponumerowane. W tym miejscu należy poczynić dodatkową uwagę, która zdaje się umknęła skarżącym kasacyjnie. Oto bowiem każdy organ administracji publicznej powinien dokonać oceny materiału dowodowego i wyprowadzić istotne dla rozstrzygnięcia sprawy wnioski kierując się zarówno zasadami logicznego rozumowania, jak i doświadczenia życiowego, a podstawa i obowiązek takiej oceny wynika z innej kodeksowej zasady - zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a., por. np. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2025 r., sygn. akt I OSK 1849/23, Legalis nr 3176294, czy też wyrok NSA z dnia 15 marca 2024 r., sygn. akt I GSK 460/20, Legalis nr 3067046). Wnioski wyprowadzone w opisanej powyżej części były zgodne z tymi kryteriami. Co więcej, również i przyjęta przez Sąd za organami data zapoznania się z aktami przez drugiego ze skarżących i jednocześnie przez drugiego ze wspólników spółki cywilnej B. A., przy dodatkowo, zasadnie przywołanych regulacjach art. 865 § 1 k.c. i art. 864 k.c., była w pełni zgodna z zasadami doświadczenia życiowego. Zgodnie z tymi zasadami musiała ona (data zapoznania się z aktami przed drugiego ze skarżących) przypadać na okres bezpośrednio następujący po dacie zapoznania się z aktami przez G. T. Trudno bowiem, inaczej niż w sposób oczywiście sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego, przyjąć, że każda z osób wspólnie prowadzących działalność gospodarczą w oparciu o umowę spółki cywilnej i posiadająca wspólny z tego tytułu interes prawny w postępowaniu administracyjnym nie informuje drugiego wspólnika o okolicznościach faktycznych i prawnych mających bezpośredni wpływ nie tylko na sytuację prawną spółki, ale - poprzez formę prawną jej prowadzenia – również na sytuację prawną każdego jej wspólnika (strony umowy tej spółki). Odnotować też należy, że skarżący nie wskazywali na żadne nieporozumienia między sobą, co dodatkowo świadczy o słuszności wyżej wyrażonego stanowiska. Skoro zatem wskazane dokumenty były wystarczające do ustalenia prawdy obiektywnej (materialnej), to brak było podstaw do przeprowadzenia środka dowodowego o charakterze subsydiarnym w postaci przesłuchania strony (art. 86 k.p.a.). Z tych przyczyn postawione zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 86 k.p.a. w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. okazały się niezasadne. Podsumowując trafnie w sprawie ustalono, że skarżący o podstawie wznowienia postępowania t.j. o decyzji o pozwoleniu na budowę z 2 listopada 2016 r., wiedzieli co najmniej od d 22 stycznia 2019r., natomiast wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej tą decyzją został złożony 25 października 2019r., czyli z uchybieniem terminu o jakim mowa w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. t.j. z uchybieniem jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Obligowało to organ I instancji do odmowy wznowienia postępowania na mocy art. 149 § 3 k.p.a., a organ II instancji do utrzymania postanowienia Prezydenta Miasta Krakowie z dnia 2 lutego 2022 r. w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
19 lipca 2023
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Anna Żak /sprawozdawca/ Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący/ Grzegorz Rząsa

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny