II OSK 1607/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędzia del. WSA Anna Klotz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 8/25 w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 25 października 2024 roku, nr 194/2024 w przedmiocie postępowania legalizacyjnego w sprawie wybudowanego boiska 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek uczestnika postępowania – A. S. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 21 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 8/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi M. W. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 25 października 2024 r., nr 194/2024 w przedmiocie postępowania legalizacyjnego w sprawie wybudowanego boiska oddalił skargę. M. W. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.) - naruszenie prawa materialnego: a) art. 48a w zw. z art. 3 ust. 1 w zw. z 3 ust 4 lit.c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.), poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka do prowadzenia postępowania legalizacyjnego, w związku z realizacją przedsięwzięcia "boiska sportowego" bez wymaganego pozwolenia na budowę, podczas gdy obiekt ten faktycznie stanowi plac zabaw, który jako obiekt małej architektury nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia, a zatem wyklucza to zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, b) § 12 ust. 1 i 2 oraz § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez ich błędne zastosowanie w brzmieniu obowiązującym po nowelizacjach w 2010 r., w sytuacji gdy w niniejszej sprawie winny mieć zastosowanie przepisy obowiązujące w chwili zakończenia budowy, c) § 40 ust. 3 ww rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez ich błędne zastosowanie w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji w 2010 r., w sytuacji gdy w niniejszej sprawie winny mieć zastosowanie przepisy obowiązuje w chwili zakończenia budowy. W związku ze wskazanymi podstawami kasacyjnymi, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie postanowień organów administracji obu instancji, umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, uczestnik postępowania A. S. reprezentowany przez radcę prawnego J. S., wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie nie występują, wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA). NSA przedstawi zatem jedynie motywy uzasadniające oddalenie skargi kasacyjnej, z kolei stan faktyczny będzie tym, który został przedstawiony w zaskarżonym wyroku sądu I instancji. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie ma odniesienie się do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 48a w zw. z art. 3 ust. 1 w zw. z 3 ust 4 lit.c ustawy Prawo budowlane, poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka do prowadzenia postępowania legalizacyjnego, w związku z realizacją przedsięwzięcia "boiska sportowego" bez wymaganego pozwolenia na budowę, podczas gdy obiekt ten faktycznie stanowi plac zabaw, który jako obiekt małej architektury nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia, a zatem wyklucza to zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. W jednym z orzeczeń zapadłych w przedmiotowej sprawie, tj. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1252/16, jednoznacznie zostało stwierdzone, że ,,W realiach niniejszej sprawy bezspornym pozostaje, że budowa obiektu stanowiącego boisko sportowe wymagała uprzedniego zgłoszenia (co wynika z art. 29 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego) oraz, że zrealizowana została przez inwestora bez takowego uprzedniego zgłoszenia, co niewątpliwie uzasadniało przeprowadzenie przez organy nadzoru budowlanego postępowania legalizacyjnego z art. 49b Prawa budowlanego". Wskazać należy, że postępowanie w sprawie legalizacji spornego obiektu budowlanego winno być prowadzone w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2020 r., to jest na podstawie art. 49b ustawy, gdyż postępowanie legalizacyjne przedmiotowego boiska wszczęte zostało w dniu 12 lipca 2010 r. i nie zostało zakończone do dnia wejścia w życie przepisów w/w ustawy nowelizującej z 2020 r. Mając na uwadze powyższe ustalenia należy stwierdzić, że sporny obiekt budowlany stanowi w rzeczywistości boisko sportowe, a nie obiekt małej architektury, tj. plac zabaw, jak uważa skarżąca kasacyjnie. Tym samym zarzut skarżącej, że przedmiotowy obiekt budowlany stanowi plac zabaw nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie natomiast z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Organy administracji obu instancji były więc związane wskazaniami zawartymi w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1252/16 co do dalszego postępowania. Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 40 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez błędne zastosowanie tego przepisu w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji w 2010 r. należy stwierdzić, że wyrokiem z dnia 20 września 2023 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 1129/21 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę A. S. wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 612/20, w którym to Sąd pierwszej instancji odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2472/11 (Lex nr 1337377) orzekł, że "przepis § 40 ust. 1 rozporządzenia nie zakreśla granic stosowania przepisu § 40 ust. 3. Przepis ten nakazuje jedynie urządzenie placu zabaw w zespole budynków wielorodzinnych objętych jednym pozwoleniem na budowę. Odwołanie do § 40 ust. 1 rozporządzenia zawarte w § 40 ust. 3 dotyczy określenia rodzajów placów zabaw i urządzeń (place zabaw dla dzieci i miejsca rekreacyjne dostępne dla osób niepełnosprawnych), a nie określenia rodzaju zabudowy, przy której istnieje obowiązek zachowania określonych odległości. Zauważyć należy ponadto, że § 4 powołanego rozporządzenia, który zawiera definicję pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi nie wprowadza rozróżnienia tych pomieszczeń ze względu na rodzaj zabudowy". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał również, że "przepis § 40 rozporządzenia został znowelizowany mocą § 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 14 listopada 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Analiza przepisów przejściowych, a konkretnie § 2 rozporządzenia nowelizującego, dowodzi, że do podmiotów, które nie zastosowały się do obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia stosuje się nowy stan prawny", a więc w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2018 r. Powyższe jednoznacznie dowodzi, że przedmiotowa inwestycja winna spełniać wymagania określone w § 40 ust. 3 w/w rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2018 r. Tym samym zarzut kasacyjny dotyczący błędnego zastosowania w/w przepisów nie mógł się ostać. Również podobną konkluzję jak wyżej wskazaną co do zarzutu naruszenia § 40 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z art. 151 p.p.s.a. należy odnieść do zarzutu naruszenia § 12 ust. 1 i 2 oraz § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez ich błędne zastosowanie w brzmieniu obowiązującym po nowelizacjach w 2010 r., w sytuacji gdy w niniejszej sprawie winny mieć zastosowanie przepisy obowiązujące w chwili zakończenia budowy. Ponadto należy podzielić stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że skarżąca nie uznała za zasadne zamieszczenia w skardze jakiegokolwiek uzasadnienia precyzującego zasadność tak sformułowanego zarzutu. Autor skargi kasacyjnej nie przedstawił, w jaki konkretny sposób przepisy te zostały naruszone. Nie sposób więc wywieść motywów jakie przyświecały skarżącej w celu podniesienia powyższych uchybień przez sąd I instancji. Zgodnie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Zarzut niewłaściwego zastosowania natomiast wymaga wykazania, że w ustalonych okolicznościach faktycznych doszło do wadliwej kwalifikacji prawnej i stan faktyczny nie odpowiada hipotezie zastosowanej normy prawnej (por. wyrok NSA z 13 lutego 2009 r., sygn. I OSK 414/08; wyrok NSA z 19 lutego 2009 r., sygn. II OSK 270/08). Jeśli podstawę kasacyjną stanowi zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, to uzasadnieniem takiego zarzutu powinno być wyjaśnienie, dlaczego przepis przyjęty jako podstawa prawna nie ma związku z ustalonym stanem faktycznym i jaki przepis powinien być zastosowany. Tymczasem zarzut podniesiony przez skarżącą w niniejszej sprawie nie został w żaden sposób skonkretyzowany i uzasadniony, nie powinien być zatem w ogóle rozpoznawany przez Naczelny Sąd Administracyjny. Reasumując stwierdzić należy, że podniesione nieusprawiedliwione zarzuty skargi kasacyjnej, nie uzasadniały eliminacji z obrotu prawnego zaskarżonego wyroku zgodnie z wnioskami wniesionego środka odwoławczego. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Wniosek o zasądzenie od skarżącej kasacyjnie na rzecz uczestnika postępowania kosztów postępowania nie podlegał uwzględnieniu, gdyż art. 204 p.p.s.a. przewiduje – w razie oddalenia skargi kasacyjnej –możliwość zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych jedynie przez organ (pkt1) lub przez skarżącego (pkt 2). Nie przewiduje natomiast możliwości zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych przez uczestnika postępowania. Zastosowanie ma w tej sytuacji ogólna zasada wyrażona w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.