Sygnatura
II OSK 1701/25
Wyrok NSA z 10 marca 2026 r., II OSK 1701/25 – wizy
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 10 marca 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 10 marca 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisław Kostka, Sędziowie sędzia NSA Tomasz Bąkowski, sędzia del. WSA Paweł Dańczak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2304/24 w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 16 lipca 2024 roku nr DL.WIIPO.4100.4377.2024/SS w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 grudnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2304/24, oddalił skargę A. Z. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu, organ odwoławczy) z 16 lipca 2024 r., znak sprawy DL.WIIPO.4100.4377.2024/SS, w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Skarżący A. Z. (dalej: strona, strona skarżąca, skarżący, skarżący kasacyjnie) 5 lipca 2021 r. wystąpił do Wojewody Zachodniopomorskiego z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Celem pobytu cudzoziemca miało być wykonywanie pracy. Pismem z 13 lutego 2023 r. Wojewoda Zachodniopomorski przekazał wniosek, zgodnie z właściwością, do Wojewody Pomorskiego (dalej: Wojewoda, organ I instancji). Następnie decyzją z 25 lutego 2021 r. Wojewoda odmówił udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy (znak sprawy SO-XII.6151.4010.2019.AK). Cudzoziemiec nie odwołał się od powyższego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe ustalenie oraz treść art. 99 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 299 ust. 6 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2024 r. poz. 769), a także na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., Wojewoda uznał, że postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - wszczęte jego wnioskiem z 5 lipca 2021 r. - jest bezprzedmiotowe, w związku z czym decyzją z 10 stycznia 2024 r. umorzył w całości przedmiotowe postępowanie (znak sprawy SO-XII.6151.3538.2023.SA). Organ I instancji stwierdził, że w dniu złożenia powyższego wniosku na cudzoziemcu ciążył obowiązek opuszczenia terytorium Polski. Szef Urzędu decyzją z 16 lipca 2024 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody z 10 stycznia 2024 r. (znak sprawy DL.WIIPO.4100.4377.2024/SS). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że kluczowe w przedmiotowej sprawie było ustalenie, czy wniosek o udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy został złożony w czasie, gdy na cudzoziemcu ciążył obowiązek opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, gdy w dniu złożenia wniosku o udzielenie tego zezwolenia jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w przypadkach, o których mowa w art. 299 ust. 6 wymienionej ustawy. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Wojewody z 25 lutego 2021 r. o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy stała się ostateczna z dniem 2 kwietnia 2021 r. W związku z czym, na mocy art. 299 ust. 6 pkt 1 lit. a ustawy o cudzoziemcach, skarżący w dniu złożenia przedmiotowego wniosku był zobowiązany do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Szefa Urzędu, w tych okolicznościach w stosunku do skarżącego zaszła obligatoryjna przesłanka odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wskazana w treści art. 99 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. Szef Urzędu wskazał ponadto, że przedłużenie długości terminu na realizację obowiązku opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiące skutek tego, że koniec tego terminu wypadałby w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonych w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, nie powodował, że bieg tego terminu był przerywany czy też jego bieg był zawieszony. Przez cały okres cudzoziemiec był adresatem obowiązku opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z tym że ciągłej zmianie ulegał zakres tego obowiązku, tj. każdego dnia obowiązywania stanu epidemii w czasie przesuwała się przyszła (tj. 31 lipca 2023 r.) data, do której obowiązek powinien być zrealizowany. Szef Urzędu wskazał, że odstąpił od dokonania oceny zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem spełnienia przez cudzoziemca przesłanek z art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, albowiem przesłanka z art. 99 ust. 1 pkt. 9 jest obligatoryjna. Podkreślono, że ewentualne spełnienie przez skarżącego wszystkich określonych ustawowo przesłanek pozytywnych do udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o jego udzieleniu w sytuacji, gdy stwierdzono, iż wypełniona została co najmniej jedna z przesłanek obligujących organ do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, gdzie doszło do wypełnienia przesłanki z art. 99 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. Z uwagi jednak na fakt, że wobec strony prowadzone było postępowanie w chwili, w której Wojewoda stwierdził, iż nie powinno było ono zostać wszczęte, słusznie zastosował art. 105 § 1 k.p.a. i wydał decyzję o umorzeniu niniejszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, opisanym na wstępie wyrokiem, uznał, że skarga nie jest zasadna. Sąd I instancji podał, że przyczyną umorzenia postępowania w sprawie było ustalenie, że skarżący jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w przypadkach, o których mowa w art. 299 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach, czyli wystąpienie okoliczności, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy. Przepis ten odnosi się do odmowy wszczęcia postępowania, co miało miejsce w niniejszej sprawie, jeżeli organ stwierdzi wystąpienie przesłanki uzasadniającej odmowę wszczęcia postępowania już po jego wszczęciu, wówczas zobowiązany jest do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego (art. 105 § 1 k.p.a.). Zasadą jest, że termin dobrowolnego opuszczenia kraju upływa po 30 dniach od momentu, kiedy decyzja o odmowie udzielenia zezwolenia pobytowego stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia - od dnia, w którym decyzja została cudzoziemcowi doręczona (art. 299 ust. 6 pkt 1 lit. a ustawy o cudzoziemcach). Jeżeli cudzoziemiec nie opuści terytorium Polski po upływie tego terminu, wówczas zachodzi przesłanka do zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Oznacza to, że w niniejszej sprawie termin do opuszczenia terytorium RP zaczął biec od dnia doręczenia skarżącemu decyzji organu II instancji, tj. od 2 kwietnia 2021 r. Z tą datą po stronie skarżącego powstał bowiem obowiązek opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto Sąd pierwszej instancji wskazał, na co zwrócił uwagę także organ odwoławczy, że zgodnie z art. 15zzza ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm., dalej: ustawa COVID-19), jeżeli termin do opuszczenia przez cudzoziemca terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 299 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach, wypada w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonych w związku z COVID-19, termin ten ulega przedłużeniu do upływu 30 dnia następującego po odwołaniu tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni. Celem tego przepisu jest ochrona cudzoziemców, wobec których wydano odmowną decyzję pobytową, przed zobowiązaniem ich do powrotu w trakcie trwania pandemii. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, przepis ten tylko modyfikuje (tj. przedłuża) termin końcowy na dobrowolne opuszczenie kraju w związku z wydaniem odmownej decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Innymi słowy, przepis ten nie uchyla samego obowiązku opuszczenia kraju w takim przypadku. W ocenie Sądu pierwszej instancji powyższych rozważań nie mogły zmienić podnoszone przez skarżącego fakty, tj.: złożenia 6 lipca 2021 r. kolejnego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, następnie opuszczenia 6 sierpnia 2021 r. Polski, uzyskania wizy krajowej typu D ważnej od 2 września 2021 r. do 1 września 2022 r. uprawniającej do wielokrotnego przekraczania granicy i wreszcie powrotu 17 września 2021 r. do Polski celem kontynuowania postępowania pobytowego wszczętego wnioskiem z 5 lipca 2021 r., albowiem w dniu złożenia wniosku z 5 lipca 2021 r. na skarżącym ciążył obowiązek opuszczenia Polski (od 2 kwietnia 2021 r. przedłużony do 31 lipca 2023 r.). Skarżący przedmiotowego wniosku pobytowego nie złożył po ponownym wjeździe do Polski, legitymując się wskazywaną wizą, tylko w okresie, kiedy ciążył na nim obowiązek opuszczenia Polski. Skoro w dniu złożenia wniosku z 5 lipca 2021 r. o udzielenie zezwolenia skarżący był obowiązany opuścić Polskę, to organ I instancji zobowiązany był umorzyć postępowanie wszczęte przedmiotowym wnioskiem. Przyczyną umorzenia postępowania było zatem ustalenie, że skarżący był obowiązany opuścić terytorium Polski w przypadku, o którym mowa w art. 299 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach, czyli wystąpienia okoliczności, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. Innymi słowy, przyczyną niemożności prowadzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, było pozostawanie przez skarżącego adresatem decyzji administracyjnej, z której obowiązywaniem powiązany był prawny obowiązek opuszczenia ww. terytorium. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając wskazany wyrok w całości i zarzucając stosownie do treści art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.): 1) naruszenie art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Sąd pierwszej instancji skargi w sytuacji braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organy I i II instancji, braku uwzględnienia ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady kierowania się interesem społecznym i słusznym interesem obywateli, a w konsekwencji błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz uznania, że: a) były przesłanki do wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, podczas gdy brak było przesłanek do tego, aby organ I instancji umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę; b) sąd błędnie założył, że skarżący w toku postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w sprawie SO-XII.6151.3538.2023.SA przebywał na terytorium RP w okresie, o którym mowa w art. 299 ust. 6 pkt 1 lit. a ustawy o cudzoziemcach, tj. w okresie w którym był obowiązany opuścić Polskę - podczas gdy skarżący 6 sierpnia 2021 r. opuścił Polskę, udał się do Azerbejdżanu, uzyskał wizę krajową typu D ważną od 2 września 2021 r. do 1 września 2022 r. nr 101289025 i 17 września 2021 r. wjechał ponownie do Polski, i kontynuował postępowanie o pobyt czasowy zapoczątkowane 6 lipca 2021 r. w Pomorskim Urzędzie Wojewódzkim w Gdańsku (sygn. sprawy SO-Xn.6151.3538.2023.SA), sąd zaś pominął fakt, że organ administracji publicznej ocenia stan faktyczny sprawy według chwili wydania decyzji administracyjnej. W związku z powyższym organ administracji musi wydać decyzję uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania (z uzasadnienia wynika, że sąd odwołał się do chwili złożenia wniosku, nie wziął zaś pod uwagę daty orzekania), 2) zarzut naruszenia art. 99 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez dokonanie błędnej wykładni przez sąd i uznanie, że cudzoziemcowi odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, gdy w dniu złożenia wniosku o udzielenie tego zezwolenia jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w przypadkach, o których mowa w art. 299 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach, podczas gdy sąd całkowicie zignorował fakt, że po uzyskaniu decyzji odmownej w sprawie SO-Xn.6151.4010.20I9.AK skarżący opuścił Polskę, udał się do Azerbejdżanu, uzyskał wizę krajową typu D ważną od 2 września 2021 r. do 1 września 2022 r. nr 101289025, 17 września 2021 r. wjechał ponownie do Polski i kontynuował proces pobytowy zapoczątkowany 6 lipca 2021 r. o pobyt czasowy ze względu na pracę w Pomorskim Urzędzie Wojewódzkim w Gdańsku (sygn. sprawy SO-Xn.6151.3538.2023.SA). Sąd pominął fakt, że obowiązkiem organu administracji było w pierwszej kolejności skontrolowanie po wpłynięciu wniosku, czy nie zachodzi tego rodzaju przeszkoda, mająca charakter pierwotny, we wszczęciu postępowania administracyjnego. Dopiero po wykluczeniu istnienia tego rodzaju przeszkody organ administracji mógłby dalej prowadzić postępowanie. Skoro pierwotnie po wpłynięciu wniosku organ nie dostrzegł takiej przeszkody i brak reakcji na powyższe trwał przez okres 2,5 lat (data złożenia wniosku 6 lipca 2021 r. / data wydania decyzji w I instancji 10 stycznia 2024 r.), zaś cudzoziemiec 6 sierpnia 2021 r. wyjechał z Polski i następnie 17 września 2021 r. wrócił, to postępowanie o pobyt czasowy i pracę, po ponownym wjeździe cudzoziemca do Polski powinno być kontynuowane w normalnym trybie, zaś organ administracji publicznej powinien ocenić stan faktyczny sprawy według chwili wydania decyzji administracyjnej, 3) zarzut naruszenia art. 299 ust. 6 pkt 1 lit. a ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 299 ust. 8 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a poprzez dokonanie błędnej wykładni przez sąd i uznanie, że skarżący na terytorium Polski przebywał nielegalnie, podczas gdy skarżący w toku postępowania przed organem I instancji (SO-XII.6I51.3538.2023.SA) i II instancji (DL.WIIP0.4100.4377.2024/SS) posiadał ważny tytuł pobytowy, tj. wizę krajową typu D ważną od 2 września 2021 r. do 1 września 2022 r. nr 101289025, a wobec tego w stosunku do skarżącego nie powstał obowiązek opuszczenia terytorium RP, bowiem w ogóle nie było podstaw do przyjmowania, że uruchomił swój bieg termin, o którym mowa w art. 299 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach, tj. termin 30 dni do opuszczenia Polski od dnia, w którym decyzja o odmowie udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy stała się ostateczna. Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący kasacyjnie domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto skarżący wniósł o przyznanie skarżącemu prawa pomocy przez zwolnienie go od kosztów sądowych oraz oświadczył o zrzeczeniu się rozprawy. Postanowieniem z 30 kwietnia 2025 r., sygn. akt IV SPP/Wa 52/25, referendarz sądowy Sądu pierwszej instancji odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Organ odwoławczy nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną ani nie odniósł się do podniesionych w niej zarzutów w innej formie procesowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak stanowi art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026, poz. 143, dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną, należało uznać, że nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Na wstępie zaznaczyć należy, że wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, stan faktyczny sprawy nie został ustalony błędnie, co zresztą wynika nawet z jej uzasadnienia i sformułowanych na tę okoliczność argumentów, które w istocie nie podnoszą nieprawidłowości w tym zakresie, lecz stanowią polemikę z oceną zdarzeń składających się na ten stan, jaką zaprezentowały organy i Sąd I instancji w swoich rozstrzygnięciach. Zdaniem NSA w sprawie nie wykazano, aby organy administracji działały wbrew regułom legalizmu, zaś faktu otrzymania przez stronę decyzji, z której jest niezadowolona nie może być automatycznie utożsamiany z działaniem wbrew słusznemu interesowi obywatela. Nie doszło zatem do naruszenia podnoszonych w skardze kasacyjnej przepisów k.p.a., a w konsekwencji Sąd I instancji, akceptując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, oddalając wniesioną na nią skargę, nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Przechodząc do zarzutów związanych z naruszeniem prawa materialnego, zauważyć trzeba, że istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny prawidłowości wykładni art. 299 ust. 6 lit. a ustawy o cudzoziemcach. Przepis ten stanowi, że cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o odmowie udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy stała się ostateczna, zaś w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia – od dnia, w którym decyzja ta została cudzoziemcowi doręczona. Tym samym datą początkową biegu terminu, w którym cudzoziemiec zobowiązany jest opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest dzień następujący po dniu, w którym decyzja stała się ostateczna (bądź po dniu jej doręczenia). Gdyby zamiarem ustawodawcy było przyznanie cudzoziemcowi dodatkowego okresu na opuszczenie państwa przyjmującego, posłużyłby się on sformułowaniem "po upływie 30 dnia od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna". Ustawodawca ukształtował jednak termin opuszczenia terytorium państwa w sposób odmienny (zob. wyrok NSA z 13 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 1016/23 – CBOSA). W realiach niniejszej sprawy, przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, należało zatem stwierdzić, że skoro w dniu 2 kwietnia 2021 r. decyzja Wojewody Pomorskiego z 25 lutego 2021 r. odmawiająca udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy stała się ostateczna, to od następnego dnia rozpoczął swój bieg wskazany wcześniej termin do opuszczenia przez cudzoziemca terytorium RP. Mając powyższe na uwadze, organy obu instancji trafnie uznały, iż wniosek cudzoziemca z dnia 5 lipca 2021 r. został złożony w czasie biegu terminu, w którym był on zobowiązany do opuszczenia terytorium Polski, co skutkowało obowiązkiem odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. Skoro zatem organ wadliwie wszczął postępowanie i podjął czynności procesowe, to prawidłowe było umorzenie tego postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 299 ust. 6 pkt 1 lit. a ustawy o cudzoziemcach nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Sąd pierwszej instancji oraz organy obu instancji trafnie przyjęły, że skarżący kasacyjnie był obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja Wojewody Pomorskiego orzekająca o odmowie wydania zezwolenia na pobyt czasowy stała się ostateczna. Powyższe ustalenia – jak słusznie uznały organy – przesądzały, że organ nie mógł wszcząć i prowadzić postępowania w oparciu o kolejny wniosek skarżącego z dnia 5 lipca 2021 r. Po złożeniu wniosku organ był zobligowany – stosownie do art. 99 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach – do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy, a postępowanie wszczęte umorzyć, czego ostatecznie dokonał. Nie bez znaczenia dla prawidłowego rozpoznania niniejszej sprawy jest kwestia właściwej wykładni i zastosowania art. 15zzza ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 poz. 2095 ze zm.). Skarżący kasacyjnie w istocie twierdził, że w dniu złożenia wniosku z 5 lipca 2021 r. (kolejny wniosek) przebywał na terytorium RP legalnie, a tym samym przysługiwało mu uprawnienie do złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, ponadto w późniejszej dacie wyjechał z Polski, a następnie w kraju pochodzenia uzyskał wizę krajową oraz powrócił na terytorium RP, aby kontynuować proces ubiegania się o zezwolenie pobytowe. Wskazać jednak należy, że zgodnie z powyższym przepisem, jeżeli termin do opuszczenia przez cudzoziemca terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 299 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach wypada w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonych w związku z COVID-19, termin ten ulega przedłużeniu do upływu 30 dnia następującego po odwołaniu tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni. Należy zatem zauważyć, nie podzielając stanowiska skargi kasacyjnej, że skutkiem działania art. 15zzza ww. ustawy nie było zawieszenie biegu terminu do opuszczenia terytorium RP, czy też jego przerwanie. Termin ten biegł dalej i tylko w zależności od okoliczności związanych z tym, kiedy zostanie odwołany ostatni ze stanów, skończy on swój bieg, a cudzoziemiec przez cały okres jego biegu jest niezmiennie adresatem obowiązku opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z natury rzeczy rozwiązania przyjętego tym przepisem nie można identyfikować z legalnością pobytu, która uprawniałaby do ubiegania się o pozwolenie na pobyt czasowy i do złożenia w tym zakresie stosownego wniosku. Wskazany przepis modyfikuje bowiem, tj. przedłuża, termin końcowy na dobrowolne opuszczenie kraju w związku z cofnięciem zezwolenia na pobyt czasowy, nie kreując jednak legitymacji prawnej do aplikowania w tym czasie o nowy tytuł pobytowy. Innymi słowy, przepis ten nie uchyla samego obowiązku opuszczenia kraju. Cudzoziemiec jest bowiem w dalszym ciągu zobowiązany do opuszczenia Polski. Również wykładnia językowa ww. przepisu przekonuje, że przepis ten stanowi podstawę prawną wyłącznie do przedłużenia czasu na wykonanie obowiązku opuszczenia terytorium RP. Przepis art. 15zzza powyższej ustawy nie może być zatem wykładany jako przepis, który znosi obowiązek opuszczenia terytorium RP, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach (zob. postanowienie NSA z dnia 28 października 2021 r., II OZ 763/21; podobnie wyrok NSA z 10 maja 2023 r, sygn. akt II OSK 1839/22). Należy również przypomnieć, że celem art. 15zzza ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 oraz innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych było zapewnienie ochrony praw cudzoziemców, którzy z uwagi na wprowadzone w związku z pandemią ograniczenia w przemieszczaniu się oraz funkcjonowaniu administracji publicznej mogli napotykać istotne trudności w dochowaniu terminów na złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący kasacyjnie pomija jednak, że w rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia nie ma kwestia legalnego bądź nielegalnego pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji nie był bowiem art. 100 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, jeżeli złożył wniosek podczas nielegalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przebywa na tym terytorium nielegalnie. Przyczyną odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie było ustalenie, że wobec skarżącego zachodzi obowiązek opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w sytuacji określonej w art. 299 ust. 6 pkt 1 lit. a ustawy o cudzoziemcach, tj. z uwagi na wystąpienie okoliczności wskazanej w art. 99 ust. 1 pkt 9 tej ustawy. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że ustawowo określony termin dobrowolnego opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – przy zachowaniu ciągłości legalności pobytu – nie pozbawia cudzoziemca legalnego pobytu w rozumieniu art. 299 ust. 7 ustawy o cudzoziemcach, jednakże w tym okresie cudzoziemiec nie może skutecznie ubiegać się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy (art. 99 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach), a postępowanie w tym przedmiocie jest niedopuszczalne bądź bezprzedmiotowe. Innymi słowy, nie w każdym przypadku legalny pobyt cudzoziemca w rozumieniu ustawy o cudzoziemcach stanowi wystarczającą przesłankę do wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. W tej sytuacji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zasadnie uznał, że w odniesieniu do skarżącego zachodziła przesłanka określona w art. 99 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, co przesądzało o prawidłowości umorzenia przez organ odwoławczy postępowania wszczętego wnioskiem skarżącego z 5 lipca 2021 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Z tych wszystkich względów należało uznać, że zarzuty skargi kasacyjnej nie znajdują usprawiedliwionych podstaw, co oznaczało, że skargę kasacyjną należało oddalić. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 15 lipca 2025
- Symbol z opisem
- 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
- Hasła tematyczne
- Cudzoziemcy
- Skarżony organ
- Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
- Sędziowie
- Paweł Dańczak /sprawozdawca/ Tomasz Bąkowski Zdzisław Kostka /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
art. 99 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 299 ust. 6, art. 299 ust. 6 pkt 1 lit. a, art. 299 ust. 8 · Dz.U. 2024 poz. 769
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
art. 105 par. 1 · Dz.U. 2024 poz. 572
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 184 w zw. art. 182 par. 2 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny