Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 2104/25

Wyrok NSA z 11 czerwca 2026 r., II OSK 2104/25 – ochrona cudzoziemca

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
11 czerwca 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Anna Szymańska (sprawozdawca) Protokolant: starszy inspektor sądowy Magdalena Męczkowska po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. H., od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 20 maja 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 223/25, w sprawie ze skargi R. H., na decyzję Rady do Spraw Uchodźców, z dnia 13 listopada 2024 r. nr RdU-347-1/S/24, w przedmiocie odmowy udzielenia ochrony międzynarodowej, oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z 20 maja 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 223/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie, sąd wojewódzki, sąd pierwszej instancji) po rozpoznaniu skargi R. H. (dalej: cudzoziemiec, strona, skarżący, skarżący kasacyjnie) na decyzję Rady do Spraw Uchodźców (dalej: Rada) z 13 listopada 2024 r. nr RdU-347-1/S/24 w przedmiocie odmowy udzielenia ochrony międzynarodowej - oddalił skargę. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z 1 grudnia 2023 r. cudzoziemiec, obywatel Republiki Białorusi wystąpił o udzielenie ochrony międzynarodowej w Rzeczypospolitej Polskiej (RP). Wskazał na prześladowanie przez władze białoruskie. W trakcie postępowania, powołał się na: ogólną niestabilną sytuację polityczną i bezpieczeństwa na Białorusi (prześladowania obywateli przez białoruskie organy władzy); zatrzymanie i 10 - dniowy pobyt w areszcie tymczasowym w nieludzkich warunkach (pół roku po wyborach prezydenckich); zatrzymanie w domu matki w 2023 r., pobyt w areszcie oraz wszczęcie sprawy karnej w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa z art. 368 kk RB (obraza honoru i godności Prezydenta RB); doświadczanie przemocy psychicznej i fizycznej podczas pobytu w aresztach w latach 2022 i 2023; aresztowanie w 2021 r. w związku ze sfabrykowaną sprawą karną prowadzoną na podstawie art. 364 (przemoc w stosunku do funkcjonariusza organów spraw wewnętrznych) i skazanie na 1 rok pozbawienia wolności w zawieszeniu oraz mandat w wymiarze 50 jednostek bazowych. Ustalono, że dane cudzoziemca zostały zamieszczone w Systemie Informacyjnym Schengen (dalej: SIS) na podstawie art. 24 i 25 Rozporządzenia (UE) 2018/1861 ws. SIS II celem odmowy wjazdu na terytorium Schengen (wpis wprowadzono 31 maja 2023 r. z terminem obowiązywania do 31 maja 2028 r.). Podano, że wpisu dokonały władze Słowenii w związku z zatrzymaniem cudzoziemca za organizację nielegalnego przekroczenia granicy państwowej poprzez przewóz na terytorium Słowenii cudzoziemców nieposiadających zezwolenia na pobyt i czerpanie z tego tytułu korzyści majątkowych. Sąd Rejonowy w Ljubljanie skazał skarżącego na karę 2 lat pozbawienia wolności w zawieszeniu na 5 lat, grzywnę w wysokości 1500 euro oraz wydalenie z terytorium Słowenii na okres 5 lat. Następnie, że po zakończeniu postępowania karnego w Słowenii strona wróciła do kraju pochodzenia a następnie w listopadzie 2023 r. ponownie wyjechała z Białorusi i przybyła do Polski. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu, organ pierwszej instancji) decyzją z 29 maja 2024 r. nr DPU.420.5736.2023 na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 2 lit. c i art. 47 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1504; dalej: u.o.o.) odmówił skarżącemu nadania statusu uchodźcy i odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej. Wskazano, że cudzoziemca nie można uznać, pomimo jego sprzeciwu wobec ostatnich wydarzeń na Białorusi, za aktywnego i znanego władzom ze swojej działalności opozycjonistę, a co za tym idzie, jego potencjalnym problemom w kraju pochodzenia nie można przypisać znamion prześladowania. Jednocześnie podano, że brak jest podstaw do przyjęcia aby jakiekolwiek okoliczności, mogące uzasadniać obawę skarżącego przed prześladowaniami w kraju pochodzenia, wystąpiły dopiero w trakcie jego pobytu w Polsce. W świetle powyższych okoliczności odmówiono nadania skarżącemu statusu uchodźcy. Wyjaśniono, że po powrocie do kraju pochodzenia skarżący może być, uwzględniając obecną sytuację polityczną i bezpieczeństwa na Białorusi, ponownie zatrzymany, przesłuchiwany, oskarżony i skazany, co odbędzie się z użyciem przemocy i naruszeniem jego praw. Przy czym, uznano, że zagrożenie to będzie występowało dopóki sytuacja polityczna i bezpieczeństwa na Białorusi się nie ustabilizuje. Jednocześnie wnioskodawca nie miałby możliwości uniknięcia zagrożeń poprzez zamieszkanie w innej części swojego kraju, ponieważ Białoruś jest państwem jednolitym terytorialnie i administracyjnie, w którym obywatele są wszechstronnie i skrupulatnie kontrolowani przez organy władzy publicznej. Jednocześnie podkreślono, że biorąc pod uwagę kryminalną przeszłość cudzoziemca oraz jego lekceważący stosunek do przepisów prawa, istnieje realne zagrożenie, że skarżący może ponownie łamać przepisy prawa przebywając na terytorium Polski. Tym samym, pomimo kwalifikowania się skarżącego do objęcia go ochroną międzynarodową w postaci ochrony uzupełniającej, należy mu jej odmówić, ponieważ istnieją poważne podstawy, aby sądzić, że cudzoziemiec stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub społeczeństwa (art. 20 ust. 1 pkt 2 lit. c u.o.o.). Rada, zaskarżoną decyzją utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Wskazano, że Rada dostrzega intensyfikację działań reżimu, służących zwalczaniu opozycji, która ma związek z planowanymi na styczeń 2025 r. wyborami prezydenckimi i intencją "zapobieżenia protestom społecznym", tak aby nie powtórzyły się wydarzenia z lat 2020-2021 r. W ocenie Rady, brak jest jednakże podstaw do przyjęcia aby powyższe bezpośrednio wpływało na sytuację samego skarżącego. W odniesieniu do kwestii udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej stwierdzono, że skarżący dopuścił się przestępstwa w sposób krytyczny przyczyniającego się do zagrożenia stabilności i bezpieczeństwa Unii Europejskiej, co z punktu widzenia interesów RP jest szczególnie istotne w kontekście kryzysu uchodźczego na polsko-białoruskiej granicy. Zaznaczono, że we wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej skarżący zataił fakt skazania go wyrokiem karnym. WSA w Warszawie we wskazanym na wstępie wyroku uznał, że skargę należało oddalić, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Przypomniano, że skarżący powołał się na obawę przed prześladowaniami w kraju pochodzenia z powodu przekonań politycznych, wskazując, że w latach 2022 i 2023 r. przebywał w białoruskich aresztach w związku z działalnością polityczną, gdzie doświadczył przemocy fizycznej i psychicznej, a dodatkowo w listopadzie 2023 r. przeciwko skarżącemu wszczęte zostało postępowanie karne za obrazę Prezydenta RB. Sąd wojewódzki podał, że w następstwie masowych prodemokratycznych protestów społecznych, mających miejsce w Białorusi w trakcie zmanipulowanych przez władze wyborów prezydenckich w 2020 r., wielu obywateli Białorusi co najmniej incydentalnie zaangażowało się w działania opozycyjne, doświadczając z tego tytułu różnych form represji lub szykan. Przy czym stwierdzono, że kryteria prześladowań będą spełniały tylko te spośród nich, które charakteryzują się szczególną intensywnością i regularnością, godząc przy tym dolegliwie i długotrwale w najistotniejsze dobra obywatela. Podano, że przekonująco wywodzą organy, że na prześladowania narażeni są głównie: liderzy opozycji, od lat aktywnie walczący z reżimem, których działalność już wcześniej była znana władzom, kandydaci na prezydenta, którzy stanęli bądź chcieli stanąć do walki z Aleksandrem Łukaszenką o stanowisko głowy państwa, członkowie Prezydium lub składu podstawowego Rady Koordynacyjnej ds. Przekazania Władzy na Białorusi i niezależni dziennikarze. Wskazano, że z przedłożonego przez skarżącego materiału dowodowego wynika, że na przełomie października i listopada 2023 r. spędził w kraju pochodzenia dziesięć dni w areszcie, następnie 23 listopada 2023 r. tj. już kilkanaście dni po zwolnieniu z aresztu, legalnie opuścił Białoruś i przybył do Polski. Zeznał w toku przesłuchania przed organem I instancji, że nie miał jakichkolwiek problemów przy przekraczaniu granicy kraju pochodzenia, nie miał również problemów z wyrobieniem dokumentów. Jednocześnie za wyjątkiem przymusowego członkostwa w czasach szkolnych w państwowej organizacji młodzieżowej skarżący nie należał nigdy do jakiejkolwiek organizacji politycznej. Wyjaśniono, że nie można zaprzeczyć, że w ostatnich latach skarżący, podobnie jak szereg innych obywateli Białorusi, wyrażał obywatelski sprzeciw przeciwko nielegalnym działaniom władz białoruskich, znajdując się przez to w kręgu zainteresowania organów ścigania, to trafnie przyjęły organy, że sam ten fakt nie upoważnia do przyjmowania, że cudzoziemiec jest traktowany przez władze białoruskie jako stwarzający poważne zagrożenie dla reżimu przedstawiciel zorganizowanych struktur opozycyjnych. W ocenie WSA w Warszawie, przekonująco zaświadcza o tym swoboda podróżowania skarżącego po Europie (podróż do Słowenii w pierwszej połowie 2023 r., nieskrępowany wyjazd do Polski w listopadzie 2023 r. bezpośrednio po zwolnieniu z aresztu). Podano, że oczywiste wskazania doświadczenia życiowego i logiki nakazywałyby przyjmowanie, że osoba uznana przez władze białoruskie za stwarzającą zagrożenie dla reżimu byłaby co najmniej obiektem nadzoru i inwigilacji, a w pierwszej kolejności byłaby pozbawiona możliwości opuszczania kraju. Tym samym, stwierdzono, że powyższe okoliczności obligują do uznania, że skarżący nie uprawdopodobnił wywodzonego zagrożenia prześladowaniami w kraju pochodzenia. Sąd wojewódzki podzielił również stanowisko organów, że skarżący stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub społeczeństwa, co w świetle art. 20 ust. 1 pkt 2 lit. c u.o.o. stanowi przeszkodę do udzielenia ochrony uzupełniającej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył cudzoziemiec, zaskarżając go w całości, zarzucając: I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niewłaściwe sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej w związku z niedostrzeżeniem naruszenia przez organy I i II instancji art. 80 k.p.a. i dokonanej przez nie dowolnej a nie swobodnej oceny zgromadzonych dowodów, przejawiającej się w pozostawaniu w sprzeczności z prawidłami logiki, a to wskazywaniu przez organy oraz w ślad za nimi przez WSA w Warszawie, że mimo kilkukrotnego zatrzymywania skarżącego w Białorusi, jak i wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego za obrazę Prezydenta RB, jego obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia nie jest uzasadniona, z uwagi na kilkukrotne swobodne przekraczanie granicy polsko-białoruskiej (ostatni raz w listopadzie 2023 r.), w sytuacji gdy kilkukrotne, powtarzające się zachowania stanowiące jako całość poważne naruszenie praw człowieka powinno być kwalifikowane jako prześladowanie, a o jego braku nie dowodzi swobodne opuszczenie kraju pochodzenia; - art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo naruszenia przez organy I i II instancji art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie przez nie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, przejawiającej się w pozostawaniu w sprzeczności z prawidłami logiki, a to wskazywaniu przez organy oraz w ślad za nimi przez WSA w Warszawie, że mimo kilkukrotnego zatrzymywania skarżącego w Białorusi, jak i wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego za obrazę Prezydenta RB jego obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia nie jest uzasadniona z uwagi na kilkukrotne swobodne przekraczanie granicy polsko-białoruskiej (ostatni raz w listopadzie 2023 r.), w sytuacji gdy kilkukrotne, powtarzające się zachowania stanowiące jako całość poważne naruszenie praw człowieka powinno być kwalifikowane jako prześladowanie, i tym samym prowadzić do nadania wnioskującemu statusu uchodźcy; II. na podstawie art 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez: - nietrafną ocenę ze strony WSA w Warszawie w wyroku z 20 maja 2025 r. prawidłowości zastosowania przez organy I i II instancji następującego uregulowania prawnego: a. art. 19 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 u.o.o. poprzez odmówienie nadania skarżącemu statusu uchodźcy, w związku z błędnym przyjęciem, że po powrocie do kraju pochodzenia nie będzie on narażony na prześladowanie mimo, że przed przyjazdem do Polski dwukrotnie był zatrzymywany i aresztowany, a w czasie pobytów w areszcie doświadczał przemocy fizycznej i psychicznej oraz że w listopadzie 2023 r. wszczęto przeciwko niemu sprawę karną za obrazę Prezydenta RB tj. o czyn z art. 368 kk RB, a więc doświadczył on zachowań powtarzalnych stanowiących jako całość poważne naruszenie praw człowieka, co uzasadniało uznanie, że zaistniała przesłanka uzasadniająca nadanie skarżącemu statusu uchodźcy. Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi; zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez NSA. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wojewódzki dokonał prawidłowej kontroli działalności Rady zreasumowanej w zaskarżonej decyzji (art. 3 § 1 p.p.s..a) i słusznie nie znalazł przesłanek do zakwestionowania zarówno trybu tego postępowania, jak i jakichkolwiek dowodów w sprawie. Przy czym nie można zastosować tutaj kryteriów i zasad określonych w postawionym w skardze kasacyjnej przepisie art. 80 k.p.a., gdyż skarżący nie przedłożył żadnych dowodów na wywodzone fakty, które miałyby podlegać ocenie organu. Założenie zatem, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia art. 80 k.p.a. jest więc nieprawidłowe. Dodać należy, że zgodnie z art. 4 u.o.o. do postępowań w sprawach uregulowanych w tej ustawie stosuje się przepisy k.p.a., o ile ustawa nie stanowi inaczej. Przepisy u.o.o. stanowią zatem lex specialis w stosunku do ogólnych przepisów k.p.a. Takim zaś przepisem jest art. 42 u.o.o., wedle którego, jeżeli wnioskodawca nie posiada dowodów potwierdzających okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, okoliczności te można uznać za udowodnione, w przypadku gdy są spełnione łącznie następujące warunki: 1) wnioskodawca przedstawił wiarygodne i spójne informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy; 2) wnioskodawca przedstawił wszystkie posiadane informacje i dowody służące do ustalenia stanu faktycznego sprawy i szczegółowo wyjaśnił przyczyny braku innych informacji i dowodów; 3) wyjaśnienia wnioskodawcy są spójne, wiarygodne i nie są sprzeczne z zebranymi w sprawie dowodami i materiałami; 4) wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej w najwcześniejszym możliwym terminie, chyba że może wskazać uzasadniony powód, dla którego tego nie zrobił. W skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 42 u.o.o. nie został podniesiony, co oznacza, że stan faktyczny nie został skutecznie zakwestionowany za pomocą sformułowanych w tym przepisie warunków. Zgodnie z art. 41 u.o.o. to wnioskodawca jest obowiązany przedstawić informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności dotyczące jego wieku, pochodzenia, tożsamości, obywatelstwa, krewnych, kraju i miejsc poprzedniego pobytu, wcześniejszych wniosków, trasy podróży oraz powodów złożenia wniosku (pkt 1), ale również udostępnić posiadane dowody potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej (pkt 2). Przepis ten wprowadza szczególne zasady dowodzenia, stanowiąc modyfikację zasady oficjalności i działania z urzędu przez organ. Po pierwsze - to strona ma podać informacje, po drugie - w miarę możliwości dowody na potwierdzenie owych informacji. Wynika to ze specyfiki tych spraw i w szczególności chodzi o sytuacje, w których wnioskodawca, z uwagi na nagły wyjazd z kraju pochodzenia, nie mógł zgromadzić i wywieźć dowodów na okoliczność doznania prześladowań lub poważnej krzywdy. Niemniej w świetle zarzutów skargi kasacyjnej kluczowym zagadnieniem jest ocena przyjętych przez organy oraz sąd wojewódzki jako uprawdopodobnione zdarzeń: zatrzymanie cudzoziemca w sierpniu 2022 r. za udział w proteście i pobyt w areszcie (doświadczenie przemocy fizycznej i psychicznej), zatrzymanie cudzoziemca w październiku 2023 r. w związku z podejrzeniem obrazy prezydenta Republiki Białoruskiej i pobyt w areszcie (doświadczenie przemocy fizycznej i psychicznej), wszczęcie postępowania karnego za obrazę prezydenta RB w listopadzie 2023 r. Mianowicie, czy zdarzenia te wyczerpują dyspozycję art. 13 ust. 3 i 4 u.o.o. i w konsekwencji czy wystąpiły przesłanki do nadania skarżącemu statusu uchodźcy. Przypomnieć wszak trzeba, że skarżący kasacyjnie nie zwalcza odmowy udzielenia mu ochrony uzupełniającej. Należy przy tym podzielić stanowisko organu, które nie zostało skutecznie zakwestionowane, że nie zostało uprawdopodobnione w rozumieniu art. 42 u.o.o. jeszcze jedno zdarzenie tj., że skarżącemu została wymierzona kara 1 roku pozbawienia wolności (zawieszono jej wykonanie) za zastosowanie przemocy w stosunku do funkcjonariusza organów spraw wewnętrznych, co miało mieć miejsce w 2021 r. Zarówno odnośnie tej okoliczności, jak i wszczęcia postępowania karnego za obrazę prezydenta RB cudzoziemiec nie był w stanie przedstawić żadnych zobiektywizowanych dowodów, poza własnymi twierdzeniami. W konsekwencji jako materiał do wartościowania zagrożenia w kraju pochodzenia dla skarżącego należało przyjąć dwa zatrzymania i pobyt w areszcie (doświadczenie tamże przemocy). Stosownie do art. 13 ust. 1 u.o.o. cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Zgodnie z art. 13 ust. 3 u.o.o., prześladowanie, o którym mowa w ust. 1, musi: 1) ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. poz. 284, ze zm.), lub 2) być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1. W myśl art. 13 ust. 4 u.o.o. prześladowanie może polegać w szczególności na: 1) użyciu przemocy fizycznej lub psychicznej, w tym przemocy seksualnej; 2) zastosowaniu środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub sądowych w sposób dyskryminujący lub o charakterze dyskryminującym; 3) wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu, w sposób, który ma charakter nieproporcjonalny lub dyskryminujący; (...). Nadanie statusu uchodźcy uwarunkowane jest zatem wykazaniem przez cudzoziemca relewantnej okoliczności, że żywi on "uzasadnioną obawę" przed prześladowaniem. W tym miejscu wskazać trzeba ponownie na normę art. 41 u.o.o. Mianowicie to wnioskodawca jest obowiązany przedstawić informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności dotyczące jego wieku, pochodzenia, tożsamości, obywatelstwa, krewnych, kraju i miejsc poprzedniego pobytu, wcześniejszych wniosków, trasy podróży oraz powodów złożenia wniosku (pkt 1), ale również udostępnić posiadane dowody potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej (pkt 2). W konsekwencji oznacza to, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy powinna w sposób niebudzący wątpliwości zasadność obawy przed prześladowaniem wykazać. Nawet jeśli cudzoziemiec żywi taką obawę, co jest niewątpliwie subiektywnym odczuciem, z którym trudno polemizować, to ustawodawca wprowadził drugi – obiektywny element. Obawy cudzoziemca muszą znajdować potwierdzenie w ocenie jego indywidualnej sytuacji, jak i ogólnej sytuacji panującej w kraju pochodzenia. Podkreślić przy tym należy, że w powołanym art. 13 ust. 3 pkt 1 u.o.o. powtarzalność naruszeń praw człowieka nie stanowi warunku sine qua non uznania takich działań za prześladowanie. Co bowiem szczególnie ważne w rozpoznawanej sprawie, przepis ten za prześladowanie nakazuje uznać alternatywnie także takie działanie, które ze względu na samą swoją istotę godzi w prawa człowieka zapisane w Konwencji. Przy ocenie tego, czy dane naruszenie praw człowieka może ze swej istoty powodować po stronie wnioskodawcy uzasadnioną obawę przed prześladowaniem, należy natomiast wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy mogące mieć wpływ na powstanie tej obawy, szczególnie te dotyczące sytuacji w kraju pochodzenia wnioskodawcy. Osią, na której cudzoziemiec buduje obawę przed prześladowaniem w kraju pochodzenia ze względu na przekonania polityczne jest dwukrotne zatrzymanie i aresztowanie w przeciągu jednego roku z powodów politycznych. Przy przyjęciu tych twierdzeń jako wiarygodnych należy wskazać na zobiektywizowane okoliczności, które zostały trafnie wyeksponowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Nawet dwukrotne użycie środków policyjnych (zatrzymanie i aresztowanie) w sposób nieadekwatny i dyskryminujący nie uzasadnia przyjęcia, że cudzoziemiec wykazał przesłanki do objęcia go ochroną. Udział w protestach jako obywatelski sprzeciw przeciwko władzom w kontekście sytuacji w kraju pochodzenia i sytuacji innych osób zaangażowanych politycznie nie spowodował żadnego zainteresowania osobą skarżącego, bowiem swobodnie opuścił kraj pochodzenia i udał się do Słowenii. Po powrocie również nie był podmiotem zainteresowania służb do czasu drugiego incydentu tj. jakoby obrazy prezydenta RB. Odnośnie postępowania karnego z tego tytułu cudzoziemiec nie był w stanie przedłożyć żadnego urzędowego czy prywatnego dokumentu, co mogłoby dowieść dyskryminacji jego osoby przez organy państwa pochodzenia czy nieproporcjonalności tej procedury (art. 13 ust. 4 pkt 3 u.o.o.). Po ostatnim zdarzeniu bez żadnych przeszkód mógł opuścić kraj pochodzenia. Obiektywne zatem okoliczności dowodzą, że nie został spełniony zobiektywizowany element pozwalający uznać sytuację strony jako kwalifikującą do udzielenia statusu uchodźcy. Z tych względów zarówno zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, jak i materialnego okazały się niezasadne, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
5 września 2025
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Anna Szymańska /sprawozdawca/ Grzegorz Czerwiński Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny