II OSK 2118/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek (sprawozdawca), Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski, sędzia WSA del. Grzegorz Rząsa, Protokolant: starszy asystent sędziego Milena Siemieniuk, po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2023 r. sygn. akt VII SAWa 617/23 w sprawie ze skargi M. w W. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 16 stycznia 2023 r. nr 21/OPON/2023 w przedmiocie wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 7 listopada 2022 r. nr 598/ŚRD/2022, 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz M. w W. kwotę 1137 (jeden tysiąc sto trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrokiem z dnia 25 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt VII SAWa 617/23 oddalił skargę M. (dalej: "skarżący") na postanowienie Wojewody Mazowieckiego (dalej: "Wojewoda" bądź "organ odwoławczy") z dnia 16 stycznia 2023 r., nr 21/OPON/2023 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę. W wyroku tym Sąd błędnie oznaczył zaskarżone postanowienie Wojewody jako decyzję. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego sprawy. Prezydent m.st. Warszawy (dalej: "Prezydent") decyzją z dnia 31 stycznia 2018 r., nr 35/ŚRD/2018 zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku M. oraz T. wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą techniczną położonego na działkach nr [...], [...] (część) i [...] (część) z obrębu [...] przy [...] w [...]. Decyzja ta stała się ostateczna. Pismem z dnia 8 marca 2018 r. W. sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej: "spółka" bądź "uczestnik postępowania") wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej powyższą decyzją Prezydenta. Jako podstawę wznowienia podała art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm.; dalej: "K.p.a.") twierdząc, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Interes prawny uzasadniła bezpośrednim sąsiedztwem inwestycji w stosunku do działki nr [...], której jest właścicielem oraz ustanowieniem służebności gruntowej dla każdoczesnego właściciela tej nieruchomości Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2018 r. Prezydent odmówił wznowienia postępowania. Spółka wniosła zażalenie na to postanowienie do Wojewody, który postanowieniem z dnia 28 września 2018 r. uchylił je w całości i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi skarżącego na powyższe postanowienie Wojewody, wyrokiem z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2742/18 oddalił skargę. Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent postanowieniem z dnia 2 września 2021 r. powtórnie odmówił wznowienia postępowania administracyjnego. Na skutek zażalenia wniesionego przez spółkę Wojewoda postanowieniem z dnia 8 października 2021 r. uchylił postanowienie Prezydenta i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący wniósł skargę na postanowienie Wojewody z 8 października 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ją wyrokiem z dnia 10 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2490/21. Od tego wyroku wywiedziona została skarga kasacyjna przez skarżącego. Ponownie rozpoznając sprawę (w toku postępowania sądowego międzyinstancyjnego) Prezydent postanowieniem z dnia 7 listopada 2022 r., nr 598/ŚRD/2022 po raz kolejny odmówił wznowienia postępowania administracyjnego z powodu braku przymiotu strony spółki. Wojewoda postanowieniem z dnia 16 stycznia 2023 r., nr 21/OPON/2023 uchylił w całości to postanowienie uznając, że Prezydent wydał je z naruszeniem art. 149 § 2 i § 3 K.p.a. oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), bowiem zostało ono oparte o przyczyny merytoryczne, które w niniejszej sprawie nie mogły stanowić podstawy do odmowy wszczęcia postępowania, z nieuwzględnieniem oceny prawnej i wskazań wyrażonych w prawomocnym orzeczeniu sądu. Wojewoda wyjaśnił, że kwestię posiadania przez spółkę (wnioskodawcę) interesu prawnego do wznowienia postępowania, z uwagi na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., należy zbadać dopiero w toku wznowionego postępowania administracyjnego, tj. po wydaniu postanowienia w tym przedmiocie. Skarżący wniósł skargę na postanowienie Wojewody z 16 stycznia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Oddalając skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. powołanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji miał na uwadze, że sposób procesowej reakcji organu administracji na wniosek spółki o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta z 31 stycznia 2018 r. był przedmiotem analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z 10 maja 2022 r. o sygn. akt VII SA/Wa 2490/21. Sąd przypomniał, że w przypadku gdy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego został oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. zasadą jest wydanie przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania, a dopiero w jego trakcie możliwa jest ocena prawdziwości twierdzeń wnioskodawcy co do przymiotu strony, gdyż kwestia interesu prawnego strony posiada wymiar materialny, a nie formalny. Z uwagi na moc wiążącą wspomnianego wyroku (art. 153 P.p.s.a.) Sąd stwierdził, że zarzuty skargi kwestionujące stanowisko prawne Wojewody, w tym zmierzające do wykazania, że prawidłowa była ocena statusu spółki jako strony już na wstępnym etapie, nie mogły być uznane za skuteczne. Zaskarżone postanowienie uchyla bowiem rozstrzygnięcie Prezydenta będące w oczywisty sposób sprzeczne z oceną prawną zawartą w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanych w tej sprawie. Poza tym Sąd nie stwierdził, by przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do innych uchybień, które uzasadniałyby jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, zaskarżając orzeczenie w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 170 P.p.s.a. i art. 151 P.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2742/18 i 10 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2490/21, zgodnie z którą posiadanie przez wnioskodawcę legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania, powinno nastąpić dopiero we wznowionym postępowaniu, które to związanie skutkuje koniecznością oddalenia skargi, w sytuacji gdy: a) ocena prawna w wyroku z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2742/18 została wyrażona i zastosowana w odniesieniu do innych okoliczności faktycznych (oceniane w tym wyroku postanowienie zawierało wskazanie odmiennej przyczyny odmowy wznowienia postępowania), co winno prowadzić do wniosku o braku związania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie oceną prawną wyrażoną w tym wyroku, wobec istotnej zmiany stanu faktycznego (znanej organom z urzędu utraty prawa własności przez wnioskodawcę na rzecz Miasta [...]) oraz rozpoznania skargi w pełnym zakresie; b) ocena prawna w wyroku z 10 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2490/21 została wyrażona z powołaniem się przez sąd na związanie wyrokiem z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2742/18, które nie miało miejsca (wobec okoliczności wskazanych w lit. a), a nadto wyrok z 10 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2490/21 nie jest prawomocny, ponieważ został zaskarżony skargą kasacyjną, w której głównym zarzutem jest naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 170 P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. (sygn. akt NSA: II OSK 2394/22, sprawa oczekuje na rozstrzygnięcie), co winno prowadzić do wniosku o braku związania sądu w przedmiotowej sprawie oceną prawną wyrażoną w wyroku z 10 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2490/21 oraz rozpoznania skargi w pełnym zakresie; 2) art. 133 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. przez dowolne, nieznajdujące odzwierciedlenia w aktach sprawy, w szczególności w treści postanowienia Prezydenta m.st. Warszawy z 7 listopada 2022 r. o odmowie wznowienia postępowania i powołanych w nim decyzjach oraz wyrokach WSA w Warszawie i NSA, ustalenie, że wnioskodawca (spółka) jest właścicielem nieruchomości oznaczonej jako dz. ew. nr [...], w sytuacji gdy z materiału zgromadzonego w sprawie wprost wynika, że prawo własności przysługuje Miastu [...], co doprowadziło Sąd do błędnego wniosku o konieczności wznowienia postępowania i badania w nim, czy nieruchomość wnioskodawcy pozostaje w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a więc, czy będzie ona ograniczać sposób zagospodarowania części też użytkowania jego nieruchomości, zamiast do wniosku o legalności postępowania Prezydent m.st. Warszawy i uchylenia zaskarżonego postanowienia Wojewody w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.; 3) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4, 7 oraz 107 § 3 K.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na niezasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem wyżej wymienionych przepisów K.p.a., gdyż organ nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący i wszechstronny stanu faktycznego sprawy, albowiem pominął znane Wojewodzie i Prezydentowi z urzędu rozstrzygnięcia administracyjne, w świetle których w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania, wnioskodawcy nie przysługiwał tytuł prawny do nieruchomości, z którego wywodził on swój przymiot strony postępowania; opisane naruszenie przepisów postępowania winno skutkować uchyleniem postanowienia w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.; 4) art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 149 § 1, 2 i 3 K.p.a. i art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi wobec błędnego przyjęcia, że organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu zasadnie uznał, że organ pierwszej instancji instancji powinien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i zbadać legitymację wnioskodawcy (spółki) w toku wznowionego postępowania, w sytuacji gdy brak przymiotu strony był w niniejszej sprawie oczywisty, co uprawniało organ pierwszej instancji do odmowy wznowienia postępowania. Organom znany jest bowiem z urzędu wynikający z dokumentów urzędowych oraz orzeczeń sądów administracyjnych w sprawach, w których organ pierwszej instancji był stroną, fakt utraty prawa własności działki [...] przez spółkę na skutek wywłaszczenia i nabycia tego prawa przez Miasto [...], którego Prezydent jest organem; opisane naruszenie przepisów postępowania winno skutkować uchyleniem postanowienia w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.; 5) art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 149 § 1,2 i 3 K.p.a. oraz art 146 § 2 K.p.a. i art. 12 § 1 i 2 K.p.a. przez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji gdy zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem wyżej wymienionych przepisów K.p.a., ponieważ Wojewoda niezasadnie uznał za niedopuszczalną odmowę wznowienia postępowania i nakazał organowi pierwszej instancji wznowienie postępowania, które nie może doprowadzić do skutku pożądanego przez wnioskodawcę (uchylenia pozwolenia na budowę), co dodatkowo narusza zasadę szybkości i prostoty postępowania; opisane naruszenie przepisów postępowania winno skutkować uchyleniem postanowienia w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.; 6) art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 8 § 1 i 2 K.p.a. przez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji gdy zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem wyżej wymienionego przepisu K.p.a., ponieważ Wojewoda odstąpił bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw i wprowadził labilność orzeczniczą, gdyż rozstrzygnął przedmiotową sprawę w sposób zgoła odmienny niż tożsamą sprawę zakończoną postanowieniem z dnia 8 lipca 2021 r., nr 293/OPON/2021 (sposób procedowania Wojewody został uznany za legalny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z 19 listopada 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1695/21 oddalił skargę); opisane naruszenie przepisów postępowania winno skutkować uchyleniem postanowienia w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W oparciu o powyższe podstawy pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz orzeczenie o zwrocie od organu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Jednocześnie oświadczył, że wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik rozwinął argumentację mającą przemawiać za zasadnością zgłoszonych zarzutów. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, domagała się oddalenia skargi kasacyjnej w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim nie do odparcia okazał się zarzut skargi kasacyjnej, wyartykułowany w pierwszej kolejności pośród podstaw kasacyjnych, dotyczący naruszenia art. 153 P.p.s.a. i art. 170 P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Wojewody uchylającego po raz trzeci postanowienie Prezydenta o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z 31 stycznia 2018 r. o pozwoleniu na budowę budynku M. i T. stwierdził, że jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku WSA w Warszawie z 10 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2490/21. Dlatego, zdaniem tego Sądu, należało przyjąć, że prawidłowo organ odwoławczy podjął kasacyjne rozstrzygnięcie, skoro organ pierwszej instancji rozważył interes prawny spółki wnioskującej o wznowienie postępowania na jego wstępnym etapie, nie zaś po wznowieniu postępowania. Taki sam pogląd wyraził wcześniej WSA w Warszawie w wyroku z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2742/18. Sąd pierwszej instancji formułując pogląd o swym związaniu oceną prawną wynikającą z powołanego na wstępie wyroku miał jednak w polu widzenia, że skarżący wniósł skargę kasacyjną od tego orzeczenia i wyrok ten jest nieprawomocny (s. 1 uzasadnienia). Należy więc stwierdzić, że wynikające z art. 153 P.p.s.a. związanie organów administracji i sądów oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu dotyczy prawomocnego orzeczenia. Aczkolwiek w powyższym przepisie brak dodatkowej wzmianki o "prawomocności", nie może budzić wątpliwości, że chodzi o orzeczenie sądu prawomocne. Tylko takie orzeczenie sądu ma moc wiążącą. Wynika to wprost z treści art. 170 P.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącego od wspomnianego wyroku z 10 maja 2012 r., wyrokiem z dnia 20 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2394/22 uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie Wojewody z 8 października 2021 r., którym po raz drugi organ odwoławczy uchylił postanowienie Prezydenta z 2 września 2021 r. o odmowie wznowienia postępowania. Wyrok ten, jako prawomocny, ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku ze skargą kasacyjną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia (art. 171 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny w swym wyroku, przedmiotowo tożsamym z tym, stanowiącym przedmiot rozstrzygnięcia zaskarżonym wyrokiem, dokonał wykładni prawa w materii stanowiącej oś sporu między stronami w wyniku złożonego przez spółkę wniosku o wznowienie postępowania. Ukształtował więc ostatecznie i wiążąco kwestie prawne w odniesieniu do stron postępowania. Konieczne staje się więc szersze odwołanie do wykładni prawa wyrażonej przez NSA w prawomocnym wyroku z 20 maja 2025 r. NSA przyjął już na wstępie, że po wydaniu przez WSA w Warszawie prawomocnego wyroku z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2742/18 doszło do istotnej zmiany stanu faktycznego oraz prawnego w zakresie tytułu prawnego spółki do działki nr [...], czyniąc w tym zakresie nieaktualną ocenę prawną i wynikające z niej wskazania tego sądu co do procedowania z wnioskiem spółki o wznowienie postępowania. Z faktu dysponowania prawem własności do tej nieruchomości spółka wywodziła zaś istnienie interesu prawnego w żądaniu wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Elementem oceny prawnej w tamtym orzeczeniu było także stwierdzenie, że odmowa wznowienia postępowania jest dopuszczalna w razie oczywistego braku przymiotu strony wnioskującej o wznowienie. Następnie NSA odnotował, że decyzją z 24 lutego 2016 r. Starosta Powiatu Warszawskiego Zachodniego orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Miasta [...] nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], będącej wówczas własnością innego podmiotu (M. sp. z o. o. z siedzibą w W.), z przeznaczeniem pod budowę M. w W. (pkt 1), przy czym zastrzegł, że przejęcie własności tej nieruchomości nastąpi z dniem, w którym decyzja stanie się ostateczna (pkt 2), określił następnie odszkodowanie za wywłaszczenie (pkt 3) i zobowiązał Miasto [...] do zapłaty ustalonego odszkodowania jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu podlega wykonaniu (pkt 4). W trakcie postępowania wywłaszczeniowego spółka nabyła własność działki nr [...] (w dniu 19 lutego 2016 r.), po czym wniosła odwołanie od decyzji Starosty do Wojewody, który decyzją z 2 listopada 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Prawomocnym wyrokiem z dnia 24 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 3293/16, w wyniku skarg spółki i Miasta [...], WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i przekazał Wojewodzie sprawę do ponownego rozpatrzenia uznając, że zachodzi w sprawie konieczność przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego z udziałem spółki. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda decyzją z 5 stycznia 2018 r. uchylił pkt 3 zaskarżonej decyzji Starosty i ustalił na rzecz spółki odszkodowanie za wywłaszczenie, a w pozostałym zakresie, tj. w części orzekającej o wywłaszczeniu działki nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty z 24 lutego 2016 r. W wyniku rozpoznania skargi, złożonej przez spółkę, WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 6 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 835/18 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Starosty w zakresie rozstrzygnięcia o odszkodowaniu za wywłaszczenie (pkt 3 i 4 decyzji) oraz oddalił skargę spółki w części dotyczącej wywłaszczenia działki nr [...] na rzecz Miasta [...]. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 4298/18 oddalił skargi kasacyjne wywiedzione przez spółkę oraz Miasto [...] od wyroku z 6 lipca 2018 r. W świetle tych okoliczności nie budziło wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w rozpoznawanej sprawie zaszły podstawy do przyjęcia, iż w chwili ponownego orzekania przez Prezydenta (2 września 2021 r.) zachodził już oczywisty brak interesu prawnego po stronie spółki w żądaniu (zgłoszonym 8 marca 2018 r.) wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta z 31 stycznia 2018 r. o pozwoleniu na budowę, co uprawniało organ pierwszej instancji do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 3 K.p.a. W dacie tej spółka nie była już właścicielem działki nr [...]. Podkreślił, że poczynienie ustaleń w tej materii nie wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a jedynie odnotowania faktu wydania i treści powyższych rozstrzygnięć na drodze administracyjnej oraz orzeczeń sądowych. Brak przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z 31 stycznia 2018 r. w przypadku spółki jest oczywisty, ewidentny, gdyż pozbawienie jej prawa własności do działki nr [...] nastąpiło z dniem 18 grudnia 2019 r., tj. z chwilą uprawomocnienia się decyzji orzekającej o wywłaszczeniu. W konkluzji NSA stwierdził, że "brak było podstaw, aby weryfikować w pełnowymiarowym postępowaniu to, czy spółka bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), skoro dopuszczalne było załatwienie jej wniosku już na wstępnym etapie przez wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.)". Z tych powodów NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie z 10 maja 2022 r. oraz zaskarżone kasacyjne postanowienie Wojewody z 8 października 2021 r. Oznacza to, że skutkiem wyroku NSA z 20 maja 2025 r. był powrót sprawy na etap postępowania odwoławczego z obowiązkiem Wojewody rozpoznania zażalenia spółki od postanowienia odmownego Prezydenta z 2 września 2021 r. Zgodnie z tym co już zasygnalizowano orzeczenie prawomocne, w tym wypadku wyrok NSA z 20 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2394/22, wiąże strony, wszystkie organy państwowe, w tym organy administracji publicznej oraz sądy. Wyrokiem tym jest nim również związany Naczelny Sąd Administracyjny w trakcie niniejszej kontroli instancyjnej. Należy więc stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku błędnie przyjął, że jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w nieprawomocnym wyroku z 10 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2490/21. Nie dostrzegł także w trakcie kontroli, że po wydaniu prawomocnego wyroku z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2742/18 doszło do istotnej zmiany stanu faktycznego i prawnego sprawy, czyniąc ocenę prawna zawartą w tym ostatnim orzeczeniu za częściowo nieaktualną (w omówionej materii). Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli legalności kasacyjnego postanowienia Wojewody, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezasadnie zaakceptował stanowisko Wojewody, który pomimo dostępnych i oczywistych dowodów wskazujących na zmianę stanu prawnego działki nr [...] uznał, że dopiero w toku postępowania po jego wznowieniu mogło dojść do zbadania, czy spółce przysługuje legitymacja do złożenia i popierania wniosku w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a zatem przymiot strony w postępowaniu wznowieniowym. W konsekwencji wytknąć przyjdzie Sądowi pierwszej instancji, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie zwrócił dostatecznej uwagi, że organy administracji procedowały w zakresie wniosku spółki pomimo nieprawomocnego wyroku z 10 maja 2022 r., którym oddalona została skarga na postanowienie Wojewody z 8 października 2021 r. Doprowadziło to do stanu, po wyroku NSA z 20 maja 2025 r., że w obrocie prawnym pozostały dwa odmowne postanowienia Prezydenta i jedno kasacyjne postanowienie Wojewody. Rzeczą więc Wojewody będzie rozpoznać, kierując się oceną prawną zawartą w wyroku NSA z 20 maja 2025 r. oraz niniejszym wyroku, zażalenie spółki na postanowienie Prezydenta z 2 września 2021 r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzja z 31 stycznia 2018 r. o pozwoleniu na budowę. Uwzględniając powyższe za zasadne należy uznać dalsze procesowe zarzuty naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z przytoczonymi w skardze kasacyjnej przepisami procedury administracyjnej, w tym przede wszystkim art. 149 § 3 i art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Zdaniem NSA na uwzględnienie zasługuje również zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 8 § 1 i 2 K.p.a. (zasada pogłębiania zaufania). Rację ma autor skargi kasacyjnej, z czym Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 maja 2025 r. także się zgodził, że stanowisko Wojewody odnośnie zastosowania art. 149 § 3 K.p.a. nie było konsekwentne. W sprawie o wznowienie postępowania o zbliżonym stanie faktycznym, zainicjowanym przez spółkę, a mianowicie postanowieniem z 8 lipca 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta z dnia 21 kwietnia 2021 r. o odmowie wznowienia, na wniosek spółki, postępowania zakończonego decyzją z 23 grudnia 2020 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą M. oraz T. pozwolenia na budowę obiektu na sąsiednich działkach nr [...] i [...], akceptując stanowisko organu pierwszej instancji o braku przymiotu strony spółki z powodu wywłaszczenia nieruchomości. Kwestię odmowy wznowienia postępowania z powodu oczywistego braku przez spółkę przymiotu strony w tamtej sprawie ostatecznie rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 598/22 oddalając skargę kasacyjną spółki wniesioną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1695/21, którym oddalona została skarga spółki na postanowienie Wojewody o odmowie wznowienia postępowania. Podsumowując, Sąd pierwszej instancji skargę oddalił, tymczasem powinien był ją uwzględnić. Mając na uwadze, że istota sprawy jest wyjaśniona należało zastosować art. 188 P.p.s.a. i uchylić zaskarżony wyrok oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 133 § 1 P.p.s.a. uchylić zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta z 7 listopada 2023 r. Umożliwi to Wojewodzie rozpoznanie zażalenia spółki na postanowienie Prezydenta z 2 września 2021 r. o odmowie wznowienia postępowania, tak jak przyjął NSA w wyroku z 20 maja 2025 r. Wobec uchylenia zaskarżonego wyroku nie zachodziła potrzeba prostowania niedokładności polegającej na błędnym oznaczeniu zaskarżonego postanowienia Wojewody jako decyzji. O kosztach postępowania kasacyjnego, które sprowadzają się do opłat sądowych (wpisu od skargi, opłaty od wniosku o sporządzenie uzasadnienia i wpisu od skargi kasacyjnej), opłaty kancelaryjnej od pełnomocnictwa procesowego i wynagrodzenia pełnomocnika będącego adwokatem za obie instancje, orzeczono stosownie do art. 203 pkt 1 P.p.s.a.