II OSK 2185/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku W.M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej W.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2233/24 w sprawie ze skargi W.M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 czerwca 2024 r. znak DOR.7200.91.2024.ANM, DON.7200.185.2021.ANM w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 lipca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2233/24 oddalił skargę W.M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 28 czerwca 2024 r. znak DOR.7200.91.2024.ANM, DON.7200.185.2021.ANM, którą umorzono w całości postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 27 lipca 2021 r. znak OA.7721.11.3.2017 w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego wybudowanego i użytkowanego jako wielorodzinny, zlokalizowanego na działce nr [...] w S. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego argumentując, że skutkiem umorzenia postępowania nieważnościowego jest definitywne utrzymanie w mocy ww. decyzji nakazującej rozbiórkę, a tym samym konieczność jej wykonania. Realizacja takiego nakazu, ze względu na swój nieodwracalny charakter, niesie ze sobą wysokie ryzyko powstania znacznej szkody (m.in. poprzez poniesienie znacznych kosztów finansowych) oraz dokonania ingerencji w stan faktyczny i prawny, której nie da się przywrócić do stanu poprzedniego. Budynek podlegający nakazowi rozbiórki pełni funkcję mieszkalną i został wybudowany oraz użytkowany jako obiekt wielorodzinny. W razie ewentualnego wzruszenia decyzji rozbiórkowej po jej wykonaniu, skutki takiej czynności - polegające na fizycznej likwidacji budynku - uczyniłyby udzieloną ochronę prawną całkowicie nieskuteczną i pozbawioną praktycznego znaczenia. Przedmiotowy budynek stanowi dla skarżącej źródło inwestycji. Rozbiórka wiązałaby się z nieodwracalną utratą znacznych środków finansowych, poniesionych zarówno na jego budowę i bieżące użytkowanie. Takie działanie stanowiłoby także naruszenie prawa własności, podlegają ochronie konstytucyjnej na podstawie art. 64 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej Ppsa) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przedmiotem ochrony tymczasowej jak się powszechnie przyjmuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Nie każdy zatem akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 28 czerwca 2024 r., którą umorzono w całości postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 27 lipca 2021 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki ww. budynku. Decyzja ta wywołała skutki procesowe, z którymi nie wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów, tym samym nie można wymusić na skarżącej w drodze egzekucji wykonania tego rozstrzygnięcia. Uwzględniając zatem charakter ww. decyzji wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym, brak było podstaw do przyjęcia, iż mogłaby mieć ona wpływ na ziszczenie się ryzyka, o którym stanowi art. 61 § 3 Ppsa. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie skutkowałoby wstrzymaniem wykonania decyzji wydanej w przedmiocie rozbiórki, która została wydana w trybie zwykłym i która była już przedmiotem kontroli NSA (wyrok z 6 grudnia 2023 r. sygn. akt II OSK 1724/22). Niezależnie od powyższego należy wskazać, że postanowieniem z 16 stycznia 2025 r. sygn. akt II OZ 869/24 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Sądu I instancji z 16 października 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2233/24 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 28 czerwca 2024 r. Oceny prawne wyrażone w powyższych orzeczeniach pozostają wiążące, ponieważ strona skarżąca nie zdołała skutecznie wykazać, że w stanie faktycznym sprawy doszło do istotnych zmian, które mogłyby mieć wpływ na ich aktualność. Z tych przyczyn, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.