Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 2329/23

II OSK 2329/23 - Wyrok NSA z 2026-03-17

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargi

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
17 marca 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Grzegorz Antas (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] i Wojewody Wielkopolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Po 865/22 w sprawie ze skarg J. G., K. S., M. S. oraz K. S. 1 na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 29 września 2022 r. nr IR-IV.7721.292.2022.7 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargi; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 28 lipca 2023 r., II SA/Po 865/22, w wyniku rozpoznania skarg J. G., K. S., M. S. oraz K. S.1, uchylił decyzję Wojewody Wielkopolskiego z 29 września 2022 r., nr IR-IV.7721.292.2022.7 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji stwierdził, że w wyniku rozpatrzenia wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] z 28 kwietnia 2022 r. Starosta [...] decyzją z 2 sierpnia 2022 r., nr 335/2022, działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), dalej: p.b., a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: k.p.a., zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił ww. spółce pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] sieci [...] obejmującej wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...]. Wojewoda Wielkopolski decyzją z 29 września 2022 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty [...] z 2 sierpnia 2022 r. wszczęte odwołaniami złożonymi przez K. S., J. G., M. S. oraz K. S.1., przyjmując, że odwołujący nie są stronami w sprawie w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b., albowiem ponadnormatywne promieniowanie elektromagnetyczne wytwarzane przez projektowane anteny występować będzie wyłącznie w wolnej przestrzeni niedostępnej dla ludności na działce inwestycyjnej. Uwzględniając miejsce zlokalizowania stacji bazowej i parametry pracy anten, inwestycja nie spowoduje tym samym ograniczeń w zabudowie działek sąsiednich. Uwzględniając skargi J. G., K. S., M. S. oraz K. S.1., Sąd I instancji zauważył, że Wojewoda Wielkopolski w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł, iż przeprowadzono badania oddziaływania anteny na środowisko według zaleceń Ministra Zdrowia, które wskazują na brak okoliczności dotyczących ograniczeń w zabudowie, jakie miałoby wygenerować posadowienie masztu. Przeprowadzenie postępowania dotyczącego badania oddziaływania inwestycji przesądza jednakże, jak zwrócił uwagę Sąd, że oddziaływanie powyższe istnieje, nawet jeśli nie jest one znaczące i mieści się w ramach standardów opracowanych przez Ministra Zdrowia. W orzecznictwie sądów administracyjnych zasadnie podnosi się, że nie tylko wyraźne/bezsporne naruszenie praw wynikających z szeroko rozumianego prawa budowlanego sprawia, że aktualizuje się podstawa z art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 p.b., ale wystarczające jest istnienie potencjalnego oddziaływanie, które zresztą zostało ujawnione w niniejszym postępowaniu. Zdaniem Sądu I instancji, samo potencjalne oddziaływanie jest już wystarczające do stwierdzenia o istnieniu interesu prawnego. Możliwość istnienia związku pomiędzy oddziaływaniem inwestycji a interesem prawnym skarżących podkreśla przepis § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225), dalej: r.w.t. Sąd wskazał, że gdyby którykolwiek ze skarżących zechciał zrealizować na swoim terenie inwestycję, na którą oddziaływałby maszt zrealizowany przez spółkę, a jednocześnie doszłoby do przekroczenia dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, nie mógłby on uzyskać pozwolenia na budowę. Zachodzi tym samym okoliczność z art. 3 pkt 20 p.b. Sąd I instancji podkreślił, że potencjalność istnienia zależności między przepisami prawa a potencjalnymi ograniczeniami przesądza o istnieniu interesu prawnego. Dodatkowo Sąd zauważył, że organ II instancji nie objął swoimi rozważaniami indywidualnie każdego ze skarżących, którzy wnieśli odwołanie. Wojewoda Wielkopolski złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że strona przeciwna posiada interes prawny w sytuacji, gdy na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz. 1071) stronie przeciwnej nie przysługuje przymiot strony; 2) art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 p.b. w zw. z § 314 r.w.t. oraz w zw. z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r. poz. 2448), dalej: r.d.p.p.e., poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że samo "przeprowadzenie postępowania dotyczącego badania oddziaływania inwestycji przesądza, w ocenie Sądu, że oddziaływanie powyższe istnieje, nawet jeśli nie jest ono znaczące i mieści się w ramach standardów opracowanych przez Ministra Zdrowia" (...) a "samo potencjalne oddziaływanie jest już wystarczające do stwierdzenia o istnieniu interesu prawnego", gdy tymczasem przymiot strony postępowania administracyjnego nie daje jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie, lecz jedynie oddziaływanie określone w art. 3 pkt 20 p.b., a więc takie, które powoduje ograniczenia w zabudowie wynikające z odrębnych przepisów; 3) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutów skargi, w szczególności naruszenia przez organ odwoławczy art. 2, art. 6 ust. 1 lit. a, art. 9 ust. 2 i 3 Konwencji sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. z 2003 r. Nr 78, poz. 706), dalej: Konwencja; Sąd powinien szczegółowo odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów Konwencji, co zapewne pozwoliłoby dokonać prawidłowej identyfikacji istoty spornego zagadnienia (udziału społeczeństwa oraz ustalenia kręgu stron postępowania), a w konsekwencji do wydania odmiennego orzeczenia w sprawie; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3, art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, gdy tymczasem brak było podstaw do zanegowania przez Sąd I instancji zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., bowiem skarga jako niezasadna powinna zostać oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skarg poprzez ich oddalenie, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania. Uczestnik postępowania – [...] sp. z o.o. również złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, podczas gdy decyzja nie naruszała przepisów prawa materialnego i procesowego, a organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że skarżącym nie przysługuje status strony w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji, w związku z czym postępowanie odwoławcze należało umorzyć; 2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, mimo istnienia podstaw ku temu, ażeby skargę oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie naruszała przepisów prawa materialnego i procesowego, a organ prawidłowo ustalił, że skarżącym nie przysługuje status strony, w związku z czym postępowanie odwoławcze należało umorzyć; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że organ administracji nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a w szczególności, że organ odwoławczy nie dokonał "zindywidualizowanej analizy interesu każdego ze skarżących na etapie postępowania odwoławczego", podczas gdy postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone rzetelnie i wnikliwie, a organ - wbrew przeciwnym twierdzeniom Sądu I instancji - poczynił właściwe ustalenia odnośnie do wszystkich tych kwestii, które są rzeczywiście istotne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że "samo potencjalne oddziaływanie jest już wystarczające do stwierdzenia o istnieniu interesu prawnego", a "w sprawach, tak jak kontrolowana obecnie, należy zapewnić szeroki dostęp do postępowania, aby inwestycja została zrealizowana zgodnie z prawem, ale również, aby interesy osób trzecich mogły być poddane ochronie prawnej", podczas gdy przepisy p.b. regulujące kwestię przymiotu strony w sprawie pozwolenia na budowę należy wykładać ściśle, nie zaś rozszerzająco, a na tle przepisów art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. nie chodzi o jakiekolwiek oddziaływanie projektowanego obiektu budowlanego na nieruchomości sąsiednie - czyli o "oddziaływanie" w znaczeniu potocznym, faktycznym lecz tylko o oddziaływanie w sensie prawnym, wyrażające się w tym, że realizacja projektowanej inwestycji pociągnie za sobą określone ograniczenia w zabudowie danej (sąsiedniej) nieruchomości, wynikające z przepisów odrębnych; 5) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji - także niewłaściwe zastosowanie, polegającą na przyjęciu, że samo tylko potencjalne oddziaływanie obiektu jest wystarczające do stwierdzenia istnienia interesu prawnego, podczas gdy przepisy p.b. regulujące kwestię przymiotu strony w sprawie pozwolenia na budowę należy wykładać ściśle, nie zaś rozszerzająco, a na tle przepisów art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. nie chodzi o jakiekolwiek oddziaływanie projektowanego obiektu budowlanego na nieruchomości sąsiednie - czyli o "oddziaływanie" w znaczeniu potocznym, faktycznym - lecz tylko o oddziaływanie w sensie prawnym, wyrażające się w tym, że realizacja projektowanej inwestycji pociągnie za sobą określone ograniczenia w zabudowie danej (sąsiedniej) nieruchomości, wynikające z przepisów odrębnych. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewody Wielkopolskiego [...] sp. z o.o. wniosła o jej uwzględnienie. Uwzględniając wniosek [...] Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] z 16 marca 2026 r., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił dopuścić to Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu jako uczestnika. W swoim stanowisku Stowarzyszenie wskazało na prawidłowość zaskarżonego wyroku, w którym ocena dotycząca legitymacji skarżących oparta została przez Sąd na właściwym rozumieniu przepisów mających zastosowanie w sprawie, odpowiadającym stanowisku prezentowanemu w orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki, enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargi kasacyjne wniesione w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że zostały one oparte przez skarżący kasacyjnie organ i uczestnika postępowania na usprawiedliwionych podstawach. W sprawie udzielenia pozwolenia na budowę status strony tego postępowania kształtuje art. 28 ust. 2 p.b., który stanowi, że stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę jest inwestor oraz właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości znajdujących się w "obszarze oddziaływania obiektu". W art. 3 pkt 20 p.b. została zamieszczona definicja tego pojęcia, które ustawodawca odniósł do terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Nie cechują się wadliwością te ogólne uwagi zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, które opierają się na przyjęciu, że organ administracji architektoniczno-budowlanej, oceniając, czy określonemu podmiotowi powinien przysługiwać status strony w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę, powinien mieć na uwadze potrzebę przyznania prawa do zweryfikowania przez ten podmiot ograniczeń w zabudowie działki wynikających z obowiązujących przepisów, jak i tego, że stroną postępowania powinny być nie tylko osoby, których prawa zostały naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt budowlany potencjalnie może oddziaływać. Powyższy trafny wniosek nie zmienia tym niemniej oceny, do której zasadnie odwołali się skarżący kasacyjnie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy podlegał w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody Wielkopolskiego z 29 września 2022 r. prawidłowemu rozważeniu, który umożliwiał temu organowi zakończenie postępowania odwoławczego rozstrzygnięciem formalnym (art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.) z uwagi na stwierdzenie, iż budowa stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr ew. [...] w [...] nie powinna być traktowana jako mogąca mieć wpływ na uprawnienia albo obowiązki skarżących, które ustawodawca miał na uwadze, wprowadzając art. 28 ust. 2 p.b. jako przepis o charakterze legis specialis względem art. 28 k.p.a., a następnie nadając mu treść normatywną wynikającą z nowelizacji art. 3 pkt 20 p.b. wprowadzonej przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). Skarga kasacyjna uczestnika postępowania trafnie zwraca uwagę na to, że "oddziaływanie" inwestycji, które ma na uwadze przepis art. 28 ust. 2 p.b., nie może być rozumiane w znaczeniu potocznym (faktycznym), albowiem przybierać ono musi konkretny wymiar prawny. Ograniczenia nie mogą być następstwem samego wzrostu obciążeń czy uciążliwości dla otoczenia związanych z przyszłym użytkowaniem obiektu budowlanego, a do tego zasadniczo odwoływały się zastrzeżenia zgłaszane przez skarżących w składanych przez nich w toku postępowania pismach o zbieżnej treści (pisma z 26 maja 2022 r. i 20 lipca 2022 r.), a także w odwołaniach od decyzji organu I instancji. Z włączonych do akt sprawy oświadczeń skarżących wynika, że bliska lokalizacja stacji bazowej telefonii komórkowej spowodować ma ich dyskomfort psychiczny i poczucie zagrożenia, hałas przy wietrznej pogodzie, może mieć negatywny wpływ na zdrowie skarżących, a także powodować zakłócenia pracy maszyn i sprzętu elektronicznego. Sporna budowa wiązać się ma również ze zniszczeniem nasadzeń szlachetnych drzew. Takie skutki realizacji, a następnie funkcjonowania obiektu budowlanego nie decydują jednakże o statusie strony właścicieli działek na nie narażonych. Z opisu projektu zagospodarowania terenu wynika, że uciążliwości projektowanej inwestycji, obejmującej budowę wolnostojącej wieży kratownicowej o wysokości całkowitej [...] m n.p.t., na której zawieszone (na wysokości [...] m) mają zostać [...] anteny sektorowe [...] pracujące w pasmach [...] i [...] MHz (moc [...]) oraz [...] anteny sektorowe [...] pracujące w pasmach [...], [...] i [...] MHz (moc [...]), a także [...] anten [...], będą zamykać się w granicach działki inwestycyjnej. Powyższe pokrywa się z ustaleniami organu odwoławczego, który zasadnie przyjął, że teren wyznaczony w otoczeniu planowanego obiektu na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu, nie dotyczy nieruchomości sąsiednich należących do odwołujących. Do projektu budowlanego dołączona została analiza rozkładu pól elektromagnetycznych wokół stacji bazowej z 15 marca 2022 r. (nr rys. ZT2) i brak jest powodów, by podważyć prawidłowość sporządzenia powyższego dokumentu. Z powołanej analizy oddziaływania inwestycji wynika, że promieniowanie elektromagnetyczne wytwarzane przez projektowane instalacje nie prowadzi do występowania obszaru pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych od dopuszczalnych określonych dla miejsc dostępnych dla ludności w miejscach ich przebywania i zamieszkiwania zgodnie z przepisami r.d.p.p.e. Jak wskazał Wojewoda Wielkopolski, należące do odwołujących nieruchomości nie są objęte zasięgiem ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego pochodzącego od projektowanej stacji bazowej. Nie jest wykluczone przyznanie statusu strony podmiotom posiadającym tytuł prawny do nieruchomości, nad którymi dochodzić ma do przekroczenia dopuszczalnych poziomów promieniowania elektromagnetycznego, nawet jeżeli miałoby to miejsce na wysokościach kwalifikujących te obszary jako miejsca niedostępne dla ludności w rozumieniu art. 124 ust. 2 a contrario ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2021 r. poz. 1973 ze zm.). W takim przypadku aktualizuje się bowiem potrzeba konkretyzacji sytuacji prawnej tych podmiotów z punktu widzenia wymagań określonych w § 314 r.w.t. Podstawa przyznania legitymacji do udziału w sprawie nie powinna jednakże obejmować właścicieli nieruchomości, które w ogóle nie są objęte zasięgiem ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego. Sama "ekspozycja" nieruchomości na promieniowanie, posługując się określeniem Sądu I instancji, wywodzona jedynie z kierunków (azymutów) ustawienia anten, określających orientację ich głównych wiązek względem północy geograficznej oraz odpowiadające im sektory pokrycia, nie stanowi wystarczającej podstawy do ustalenia rzeczywistego oddziaływania instalacji. Tenże pogląd, prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 16 września 2025 r., II OSK 648/23; wyrok NSA z 26 lutego 2025 r., II OSK 1624/22; wyrok NSA z 20 listopada 2024 r., II OSK 411/20; wyrok NSA z 20 grudnia 2023 r., II OSK 1635/22; wyrok NSA z 13 czerwca 2023 r., II OSK 2003/20; wyrok NSA z 27 kwietnia 2023 r., II OSK 1524/20; wyrok NSA z 14 grudnia 2022 r., II OSK 1054/20), Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną w pełni podziela. Odmienne zapatrywanie, które wyraziło Stowarzyszenie w złożonym przez siebie stanowisku, a także Sąd I instancji, akcentując potrzebę uwzględnienia oddziaływania "nawet jeśli nie jest ono znaczące i mieści się w ramach standardów opracowanych przez Ministra Zdrowia" (s. 6 uzasadnienia wyroku), jest nieuprawnione. Prowadzi ono bowiem do nadania znaczenia prawnego samemu faktowi emisji promieniowania elektromagnetycznego w zakresie częstotliwości radiowych przez anteny sektorowe, rozpatrywanemu wyłącznie jako zjawisko fizyczne, w oderwaniu od poziomu natężenia pola elektromagnetycznego (PEM) i jego ewentualnego wpływu na możliwość zabudowy terenu. Takie ujęcie nie odpowiada funkcji art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b., których celem jest identyfikacja rzeczywistego obszaru oddziaływania obiektu, rozumianego jako obszar, na którym przepisy odrębne wprowadzają ograniczenia w zabudowie. W ujęciu technicznym fale elektromagnetyczne rozchodzą się w przestrzeni wokół źródła emisji, jednak ich oddziaływanie ma charakter stopniowalny, co oznacza, że znaczenie prawne może być przypisane wyłącznie mierzalnemu poziomowi natężenia pola przekraczającemu ustalone prawnie wartości dopuszczalne, stanowiące wyraz przyjętych w r.d.p.p.e. standardów bezpieczeństwa. Przyjęcie przeciwnego stanowiska prowadziłoby w istocie do wyłączenia stosowania tej regulacji w sprawach dotyczących inwestycji związanych z emisją fal elektromagnetycznych, albowiem sam fakt ich generowania miałby determinować istnienie obszaru oddziaływania. Tymczasem, za przepisy odrębne, jak to zostało już zaznaczone, mogą być uznane wyłącznie takie regulacje, które stanowią podstawę wprowadzania konkretnych ograniczeń w zabudowie nieruchomości położonych w sąsiedztwie inwestycji radiokomunikacyjnych. Odmienne rozumowanie prowadziłoby do nieuprawnionego rozszerzenia kręgu stron postępowania, obejmującego także właścicieli nieruchomości położonych w znacznej odległości od stacji bazowej, jedynie z uwagi na ich położenie w zasięgu technicznym łączności zapewnianej przez tę stację, a nie w rzeczywistym obszarze jej oddziaływania w rozumieniu przepisów prawa. Przywołana sytuacja ponadnormatywnego oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej [...] sieci [...], na co wskazują wcześniejsze uwagi, nie dotyczy nieruchomości stanowiących własność wnoszących odwołanie od decyzji Starosty [...] z 2 sierpnia 2022 r., co nakazywało Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu uwzględnić obie skargi kasacyjne, jeżeli zwalczana nimi ocena prawna Sądu I instancji została sformułowana w sposób naruszający powołane w ich zarzutach przepisy. Zakresem stwierdzonego naruszenia nie powinien być jednak objęty art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem wadliwość stanowiska przyjętego przez Sąd nie wynika z naruszenia przez niego wymagań odnoszących się do konstrukcji wyroku. Z przedstawionych powodów, działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargi wniesione przez J. G., K. S., M. S. oraz K.S.1 na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z 29 września 2022 r. W oparciu o poczynione wcześniej uwagi przyjąć należało, że brak było w sprawie podstaw do podważenia zaskarżonego rozstrzygnięcia umarzającego postępowanie odwoławcze, albowiem przeprowadzona kontrola legalności tego aktu nie pozwala dostrzec w działaniu orzekającego organu administracji architektoniczno-budowlanej II instancji naruszeń przepisów prawa w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zdecydował o odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Informacje o sprawie

Data wpływu
8 listopada 2023
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz Grzegorz Antas /sprawozdawca/ Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny