II OSK 2444/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 17 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 432/21 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 4 marca 2021 r. nr 105/2021 w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem z dnia 15 stycznia 2020 r., nr 14/20; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 1707 (jeden tysiąc siedemset siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wyrokiem z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 432/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę T. sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej "Wojewódzkim Inspektorem") z dnia 4 marca 2021 r., nr 105/2021 utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (zwanego dalej "Powiatowym Inspektorem") z dnia 15 stycznia 2020 r., znak NB.5162.5.21.2019.KR o odmowie wydania nakazu rozbiórki budynku położonego na działkach nr [...] i [...] obręb [...] w Z. przy ul. [...]. Powyższe decyzje wydano w postępowaniu zainicjowanym na wniosek T. sp. z o.o. w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...] i dotyczącego nakazu z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 z późn. zm., dalej "P.b."). Odmowną decyzję Powiatowego Inspektora wydano w związku z postanowieniem Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (zwanego dalej "Wojewódzkim Konserwatorem") z dnia 18 grudnia 2019 r., znak DNT-I.5181.28.2019.JH, który na podstawie art. 67 ust. 3 P.b. nie uzgodnił rozbiórki budynku. Wprawdzie powyższe postanowienie to na skutek zażalenia T. sp. z o.o. postanowieniem z dnia 20 lipca 2020 r., znak DOZ-OAiK.650.55.2020.MT zostało uchylone przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (zwanego dalej "Ministrem"), jednakże Wojewódzki Konserwator postanowieniem z dnia 12 listopada 2020 r., znak DNT-1.5181.28.2019.JH ponownie odmówił uzgodnienia rozbiórki. Mając na uwadze opisane wyżej negatywne uzgodnienie Wojewódzki Inspektor wskazaną na wstępie decyzją z dnia 4 marca 2021 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Inspektora. Oddalając skargę T. sp. z o.o. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zaznaczył, że budynek przy ul. [...] w Z., określony jako [...], objęty jest ochroną konserwatorską poprzez wpis do gminnej ewidencji zabytków miasta Z.. Zasady ochrony obiektów w gminnej ewidencji zabytków zostały ustalone w uchwale nr [...] Rady Miasta Z. z dnia 28 stycznia 2010 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru urbanistycznego [...]. Oznacza to, że nakaz rozbiórki z art. 67 ust. 1 P.b. wymagał uprzedniego uzgodnienia z Wojewódzkim Konserwatorem. Postanowieniem z dnia 12 listopada 2020 r. Wojewódzki Konserwator odmówił uzgodnienia rozbiórki. Sąd pierwszej instancji dostrzegł zarazem, że wydane przez organy decyzje okazały się przedwczesne, albowiem na ich datę w obrocie pozostawały postanowienia Wojewódzkiego Inspektora, które nie były ostateczne. To oznacza, że naruszono art. 106 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę zaskarżonej decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej "K.p.a."). Sąd jednak nie uznał, iżby naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ finalnie i tak postanowieniem z dnia 16 marca 2021 r., znak DOZ-OAiK.650.1557.2020.MT Minister utrzymał w mocy postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora z dnia 12 listopada 2020 r. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie doszedł do przekonania, że decyzja o odmowie nakazu rozbiórki [...], choć na datę jej wydania przedwczesna, okazała się zgodna z prawem. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła T. sp. z o.o. zarzucając naruszenie: 1. art. 67 ust. 1 P.b. poprzez uznanie, że nie zaistniały przesłanki wydania nakazu rozbiórki budynku [...] określone w tym przepisie; 2. art. 106 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że naruszenie tego przepisu dokonane przez Wojewódzkiego Inspektora nie miało wpływu na wynik sprawy, podczas gdy naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do wydania nieprawidłowej decyzji; 3. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego określonych w wymienionych przepisach, podczas gdy doszło do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego oraz naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i zasady informowania stron; 4. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") poprzez jego niezasadne zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy zasługiwała ona na uwzględnienie; 5. art. 1 § 2 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., art. 67 ust. 1 P.b. oraz art. 106 § 1, art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nieprawidłowe sprawowanie kontroli administracji publicznej polegające na niezasadnym uznaniu, że decyzje obu instancji zostały wydane w sposób prawidłowy, podczas gdy naruszały one prawo materialne i przepisy postępowania oraz 6. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie zaskarżonego wyroku, niespełniające wymagań wskazanych w treści przywołanego przepisu. Mając na uwadze powyższe T. sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku, jak również o uchylenie decyzji obu instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Spółka zarazem wystąpiła o zasądzenie na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwioną podstawę. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 P.p.s.a. – obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935). W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego (art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a.), stąd należy ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów skargi kasacyjnej. Przystępując do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej należy w pierwszej kolejności podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu w dniu 17 października 2024 r., z tym jednak, że przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, orzekł w sprawie o sygn. akt II OSK 172/22 ze skargi kasacyjnej T. sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1191/21. Uchyliwszy wymieniony wyrok (oddalający skargę T. sp. z o.o.) Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 P.p.s.a. uchylił zarazem postanowienie Ministra z dnia 16 marca 2021 r., znak DOZ-OAiK.650.1557.2020.MT oraz poprzedzające je postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora z dnia 12 listopada 2020 r., znak DNT-I.5181.28.2019.JH. Wobec powyższego na moment orzekania w niniejszej sprawie postanowienia organów konserwatorskich o odmowie uzgodnienia nakazu rozbiórki budynku położonego na działkach nr [...] i [...] obr. [...] w Z. przy ul. [...] zostały prawomocnie wyeliminowane z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy za trafny należy uznać zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 67 ust. 1 P.b. poprzez uznanie, że nie ziściły się przesłanki wydania nakazu rozbiórki budynku "[...] " określone w tym przepisie. W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego jedyną przesłanką odmowy nakazu rozbiórki uczyniły fakt, że nakaz ten nie został uzgodniony w trybie art. 67 ust. 3 P.b., co wynikało z nieostatecznego postanowienia z dnia 12 listopada 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zauważył, że wprawdzie decyzję o odmowie nakazu rozbiórki z art. 67 ust. 1 P.b. wydano przedwcześnie, to jednak postanowieniem z dnia 16 marca 2021 r. Minister to odmowne uzgodnienie Wojewódzkiego Konserwatora utrzymał w mocy. Niemniej – co trzeba podkreślić – na chwilę orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie wiadomo już, że zarówno postanowienie Ministra z dnia 16 marca 2021 r., jak i również poprzedzające je postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora z dnia 12 listopada 2020 r. zostały prawomocnie, a więc definitywnie, wyeliminowane z obrotu prawnego mocą wyroku sądowego. W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie z uwagi na zasadność podniesionego w niej zarzutu naruszenia art. 67 ust. 1 P.b. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł więc o uchyleniu zaskarżonego wyroku, natomiast uznawszy zarazem, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. uchylił także decyzje organów obu instancji. Wobec zaistnienia okoliczności uzasadniających wydanie orzeczenia, jak opisane powyżej, pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej pozbawione zostały doniosłości prawnej, a Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od ich rozpoznania. Ponownie rozpoznając sprawę organy nadzoru budowlanego rozstrzygną sprawę w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku usytuowanego przy ul. [...] na podstawie art. 67 ust. 1 P.b. po uzyskaniu wymaganego (ostatecznego) stanowiska organów konserwatorskich na podstawie art. 67 ust. 3 P.b. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 2. sentencji wyroku na podstawie art. 203 pkt 1, art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 P.p.s.a. Na zasądzone od Wojewódzkiego Inspektora na rzecz T. sp. z o.o. koszty postępowania złożyły się poniesione przez skarżącą: – kwota wpisu od skargi wynosząca 500 zł (k. 17 akt sądowych), – kwota wpisu od skargi kasacyjnej wynosząca 250 zł (k. 76 akt sądowych), – opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w wysokości 100 zł (k. 37 akt sądowych), – wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym przysługujące w kwotach 480 i 360 zł odpowiadające stawkom wynagrodzenia określonym w § 14 ust. 1 lit. c w zw. z ust. 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1935) oraz – opłata skarbowa od pełnomocnictwa wynosząca 17 zł (potwierdzenie opłaty na k. 7 akt sądowych).