II OSK 2455/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak sędzia del. WSA Magdalena Dobek - Rak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 356/22 w sprawie ze skargi B.B. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 8 lutego 2022 r. nr 41/2022 znak: WOP.7721.0703.2021.KD w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie dotyczącej budowy linii elektroenergetycznej oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 14 lipca 2022 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 356/22, oddalił skargę B. B. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 8 lutego 2022 r., nr 41/2022, znak WOP.7721.0703.2021.KD, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kutnie z 17 czerwca 2021 r., nr 50/2021, w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV wraz z podbudową słupową (trzy słupy żelbetowe: nr 87/P/12, nr 86/P/12 i nr 85/Na/12), znajdującej się na terenie działki nr [...] położonej w miejscowości S., w gminie K., stanowiącej obecnie własność [...] S.A. Sąd pierwszej instancji oddalając skargę stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Podzielił przy tym stanowisko organów obu instancji, że w świetle pozyskanego materiału dowodowego nie jest uprawniony pogląd, że inwestycja stanowi samowolę budowlaną. Z dokumentów tych wynika bowiem jednoznacznie, że podejmowane były kroki prawne i czynności w celu legalnego przeprowadzenia procesu inwestycyjnego. Sąd pierwszej instancji stwierdził również, że organy administracji prawidłowo przyjęły, iż stan techniczny obiektu nie powoduje zagrożenia dla ludzi i mienia, nie powoduje także pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych otoczenia. Ponadto obiekt jest zgodny z obowiązującym na tym obszarze miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd pierwszej instancji wskazał, że skoro postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiocie legalności budowy linii elektroenergetycznej nie dało podstaw do stwierdzenia, że wystąpiła przesłanka uzasadniająca ingerencję organów nadzoru budowlanego i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia, należało uznać, że postępowanie to stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlegało umorzeniu zgodnie z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. W skardze kasacyjnej B. B., zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym z 1994 r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. nie stosuje się do obiektów, których budowa została ukończona przed dniem jej wejścia w życie w zakresie przechowywania dokumentacji budowlanej, a w konsekwencji naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 63 ust. 1 w związku z art. 60 Prawa budowlanego z 1994 r.; - art. 66 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1994 r. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której doszło do unieważnienia uchwały Rady Miejskiej w Krośniewicach z 27 sierpnia 2003 r. nr 69/XII/03 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Krośniewice w części dotyczącej działki nr [...], położonej w obrębie geodezyjnym [...] S., gmina K., czego skutkiem może być użytkowanie obiektu w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi lub stwarzanie takiego zagrożenia przez sam obiekt. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uwzględnienie żądania skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek (uchylenie zaskarżonego wyroku w całości) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sformułowane zarzuty nie zdołały podważyć prawidłowości zaskarżonego wyroku i w związku z tym skarga kasacyjna podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Z tego względu, w uzasadnieniu pominięto opis przebiegu postępowania administracyjnego i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, w zakresie wykraczającym poza niezbędność wynikającą z konieczności oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Przebieg postępowania administracyjnego jest przedstawiony w odpowiednim zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Przede wszystkim należy podkreślić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zostały skierowane przeciwko ustaleniom faktycznym, co oznacza, że stan faktyczny stanowiący punkt wyjścia do zweryfikowania potrzeby zastosowania przepisów prawa materialnego i podjęcia właściwego rozstrzygnięcia nie został podważony. Organy nadzoru budowlanego obu instancji w toku postępowania wyjaśniającego zgromadziły bowiem dowody archiwalne w dostateczny sposób (bezpośredni i pośredni) potwierdzające legalne powstanie linii średniego napięcia, jej zgodności z ówczesnymi wymogami technicznymi oraz jej aktualnego stanu technicznego (karta oględzin z 9 października 2019 r.), który nie zagraża życiu i zdrowiu i tym samym nie uzasadniał jakiejkolwiek ingerencji organów nadzoru budowlanego w trybie właściwych w tej sprawie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, Sąd a quo nie dopuścił się błędnej wykładni art. 103 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1994 r. oraz nie naruszył art. 63 ust. 1 w zw. z art. 60 Prawa budowlanego z 1994 r. przez ich niezastosowanie. Z treści uzasadnienia tych zarzutów wynika, że skarżąca kasacyjnie powołując się na wskazane naruszenia zmierzała do wykazania, że Sąd a quo błędnie uznał, że przedmiotowa linia elektroenergetyczna nie jest samowolą budowlaną, bo sam fakt braku pozwolenia na budowę o tym nie świadczy w sytuacji, gdy właściciel nie miał obowiązku archiwizowania dokumentów projektowych. Tak sformułowane zarzuty odnoszące się do naruszenia obowiązków przechowywania dokumentów wynikających z art. 60 i art. 63 Prawa budowlanego z 1994 r. a limine nie zasługiwały na uwzględnienie, gdyż powołują się na zagadnienia w tej konkretnej sprawy irrelewantne. Dokumenty, które były istotne dla stwierdzenia legalności budowy linii średniego napięcia, wbrew supozycjom skarżącej, zostały zgromadzone w sprawie i stanowiły zasadniczy materiał, w oparciu o który można było stwierdzić legalność budowy. Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych wynika bowiem, że budowa przedmiotowej linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV wraz z podbudową słupową została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r., tj. w drugiej połowie lat siedemdziesiątych XX w. Zgromadzone dokumenty, w szczególności decyzja Naczelnika Gminy w Kutnie z 6 kwietnia 1977 r., nr 8542/4/77, zatwierdzająca plan realizacyjny i zezwalająca na przebudowę linii 15 kV na odcinku Gołębiewek-Szubina w ramach trasy Gołębiewek-Krośniewice, protokół Zakładu Energetycznego Płock z 2 czerwca 1978 r., nr 10/78, z odbioru technicznego i przekazania do eksploatacji linii napowietrznej 15 kV Gołębiewek-Krośniewice, a także wpis wykonawcy na mapie powykonawczej z 1977 r., na której znajduje się przebieg linii SN-15 kV Kutno-Krośniewice, potwierdzają fakt legalnego zrealizowania przedmiotowej inwestycji. Jednocześnie skarżąca nie wskazała okoliczności, które powyższą konstatację organów i Sądu a quo skutecznie podważyłyby. W oparciu o powyższe ustalenia Sąd Wojewódzki przyjął, że ze zgromadzonych dokumentów wynika, że inwestor uzyskał pozwolenie na budowę spornej linii elektroenergetycznej, co tym samym wyklucza możliwość uznania, że obiekt ten jest samowolą budowlaną. Zgodnie zatem z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie miały zastosowania w niniejszej sprawie. Należy zauważyć, że skoro w toku postępowania pozyskano dokumenty świadczące o zrealizowaniu inwestycji zgodnie z prawem, to zbędnym było czynienie na gruncie niniejszej sprawy rozważań odnoszących się do ciążących na właścicielu obiektu budowlanego ogólnych obowiązków wynikających z faktu zrealizowania i oddania do użytkowania tego obiektu, w tym związanych z obowiązkiem przechowywania przez cały okres istnienia obiektu budowlanego dokumentacji budowy i dokumentacji powykonawczej oraz innych dokumentów i decyzji dotyczących obiektu, o których mowa w art. 63 ust. 1 i art. 60 Prawa budowlanego z 1994 r. Nadto, nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że przewidziane w przepisach art. 60 i art. 63 ust. 1 Prawa budowlanego obowiązki przechowawcze nie mogą odnosić się do obiektów budowlanych wybudowanych bądź przebudowanych przed 1 stycznia 1995 r., tj. przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd wskazujący na niedopuszczalność stosowania art. 63 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. względem robót budowlanych, które zostały zrealizowane pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r., ma charakter ugruntowany (por. wyroki NSA: z 26 listopada 2024 r., II OSK 491/22, z 18 października 2023 r., II OSK 1265/22, z 14 maja 2019 r., II OSK 2784/17, z 20 marca 2019 r., II OSK 1143/17, z 19 września 2013 r., II OSK 1004/12). Niezasadne okazały się również zarzuty naruszenia art. 66 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1994 r. poprzez brak ich zastosowania i nieuwzględnienia, że wskutek stwierdzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z dnia 30 listopada 2021 r., II SA/Łd 866/20, nieważności § 28 ust. 1 pkt 2 uchwały Rady Miejskiej w Krośniewicach z 27 sierpnia 2003 r. nr 69/XII/03 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Krośniewice w części dotyczącej działki nr [...], położonej w obrębie geodezyjnym [...], gmina K., przestały istnieć strefy techniczne, a w konsekwencji operator sieci nie ma prawa wstępu na teren działki skarżącej i tym samym możliwości wykonania jej konserwacji i naprawy, co może skutkować użytkowaniem obiektu w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi lub stwarzaniem takiego zagrożenia przez sam obiekt. Otóż brak uwzględnienia prawomocnego stwierdzenia nieważności planu miejscowego we wskazanej części nie podważa legalności wydanych w niniejszej sprawie decyzji odnoszących się wyłącznie do linii średniego napięcia SN 15 kV. Stwierdzenie nieważności § 28 ust. 1 pkt 2 uchwały o planie w części dotyczącej działki nr [...] odnosi się bowiem wyłącznie do linii wysokiego napięcia 110 kV i to tylko w zakresie stref technicznych tej linii. Wobec tego stan prawny ukształtowany przywołanym wyżej wyrokiem pozostaje bez wpływu na sytuację linii średniego napięcia SN 15 kV, stanowiącą przedmiot czynności kontrolnych organów nadzoru w przedmiotowym postępowaniu. Dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy, w tym karta oględzin linii elektroenergetycznej z dnia 9 października 2019 r., dała natomiast organom nadzoru budowlanego podstawy do oceny jej stanu technicznego jako prawidłowego, uprawniającego do dalszej eksploatacji. Sąd pierwszej instancji trafnie zatem za organami wyeksponował, że potwierdzony stan techniczny linii nie stanowi zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz mienia, a tym samym nie daje asumptu do podjęcia jakichkolwiek działań interwencyjnych. Ponadto należy wskazać, że zgodność inwestycji z planem miejscowym została potwierdzona zaświadczeniem Burmistrza Gminy Krośniewice z 4 grudnia 2019 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dowodów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że realizacja przedmiotowej linii średniego napięcia 15 kV nastąpiła za wiedzą organu właściwego do wydania pozwolenia na jego budowę oraz uzyskała akceptację tego organu pod względem wymogów technicznych. Skoro postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiocie legalności budowy linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV nie dało podstaw do stwierdzenia, że wystąpiła przesłanka uzasadniająca ingerencję organów nadzoru budowlanego i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia słusznie uznano, że postępowanie to stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlegało umorzeniu zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., czego nie podważono zarzutami kasacyjnymi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, kierując się dyspozycją art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.