Sygnatura
II OSK 2586/24
Wyrok NSA z 27 lutego 2025 r., II OSK 2586/24 – wizy
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok w części i w tej części skargę oddalono
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 27 lutego 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 czerwca 2024 r., sygn. akt lII SAB/Gl 198/24 w sprawie ze skargi M. M. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę 1. uchyla pkt 1, 2 i 4 zaskarżonego wyroku i w tym zakresie oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 198/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi M. M. na bezczynność Wojewody Śląskiego stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa (pkt 1); zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w terminie 60 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem (pkt 2); oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3); zasądził od Wojewody Śląskiego na rzecz strony skarżącej 580 złotych tytułem kosztów postępowania sądowego (pkt 4). Wyrok został wydany w następujący stanie faktycznym i prawnym. M. M. (dalej: "skarżąca" lub "cudzoziemiec") – obywatelka Ukrainy, złożyła do Wojewody Śląskiego (dalej: "organ" lub "Wojewoda") wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, który wpłynął do organu 27 czerwca 2023 r. Ponieważ organ pozostawał bierny na złożony wniosek skarżąca 23 października 2023 r. złożyła ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, natomiast 7 lutego 2024 r. pełnomocnik skarżącej wniósł skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w niniejszej sprawie zostały spełnione warunki wniesienia skargi, ponieważ skarżąca poprzedziła skargę ponagleniem. Odnosząc się do kwestii zastosowania w stosunku do obywatela Ukrainy, który nie przybył na terytorium RP w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy przepisów art. 100c i 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 103, dalej: "u.p.o.u."), Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że nie mają one zastosowania, z uwagi na zakres podmiotowy i przedmiotowy aktu określonego w art. 1 ust. 1 i 2, a w konsekwencji pozostają bez wpływu na kontrolę legalności tego postępowania dokonywaną przez sąd administracyjny. W związku z tym Sąd Wojewódzki stwierdził, że kontrola działania organu w kontekście zarzucanej mu bezczynności powinna być dokonana na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519 ze zm.; dalej: "u.c."). Następnie zdefiniował pojęcie bezczynności organu oraz odniósł się do terminów i zasad załatwiania spraw określonych w tych ustawach. Zaznaczył, że z punktu widzenia tej sprawy istotną treść zawiera art. 112a u.c., który został wprowadzony do ustawy na podstawie art. 1 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 91), z mocą obowiązującą od 29 stycznia 2022 r. Odnosząc się do kwestii ustalenia daty wszczęcia postępowania, Sąd wojewódzki podkreślił, że momentem wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia podania organowi, zatem postępowanie zostało wszczęte 27 czerwca 2023 r. i od tego dnia na organie ciążył obowiązek podejmowania przewidzianych prawem czynności w celu załatwienia złożonego wniosku. Odnosząc treść ww. przepisów do stanu faktycznego sprawy, Sąd Wojewódzki wskazał, że organ nie podejmował czynności zmierzających do załatwienia sprawy przez wiele miesięcy, od chwili złożenia w wniosku do wniesienia skargi organ nie podjął żadnych innych działań w sprawie oprócz przyjęcia uzupełnienia braków formalnych 31 lipca 2023 r. oraz wysłania zapytania do organów opiniujących do SG i KWP 1 sierpnia 2023 r. i do ABW 7 sierpnia 2023 r. Sąd Wojewódzki nie miał wątpliwości, że organ nie dotrzymał terminów załatwienia sprawy administracyjnej, naruszając tym zasady określone w art. 12 § 1 k.p.a. Nadto organ nie dopełnił obowiązku poinformowania strony o terminie załatwienia sprawy. Wobec powyższego WSA stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności. Sąd dostrzegł jednak okoliczności, które przemawiały za niezakwalifikowaniem ww. wadliwości w kategoriach naruszenia rażącego. Sąd zważył, że tok rozpoznawanej sprawy biegł się z nadzwyczajnymi okolicznościami w postaci pandemii i następnie konfliktu zbrojnego na terytorium Ukrainy i związanym z tym napływem migrantów oraz dynamiką zmian prawnych. Sąd na postawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zobowiązał Wojewodę Śląskiego do rozpoznania wniosku w terminie 60 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania. Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że bezczynność organu miała znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, dlatego na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. oddalił skargę w pozostałym zakresie. Wojewoda wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w części, tj. w punkcie 1, 2 i 4. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 100d u.p.o.u. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2023 r. poprzez uznanie, że art. 100d ustawy ma zastosowanie wyłącznie to obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium RP w związku z działaniami wojennymi na terytorium tego państwa podczas, gdy pojęcie cudzoziemca w rozumieniu art. 100d ust. 1 ustawy obejmuje wszystkich uchodźców w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.c. a w konsekwencji art. 100d ust. 3 u.p.o.u. ma zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, w tym do obywatelki Ukrainy bez względu na datę przekroczenia granicy. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istoty wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1 oraz art. 35 § 1- § 3 i § 5 oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że sprawa nie została załatwiona w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, a postępowanie administracyjne prowadzone było z naruszeniem zasady szybkości postępowania i z naruszeniem ustawowych terminów załatwienia sprawy, co spowodowało stwierdzenie bezczynności, podczas gdy czas trwania postępowania usprawiedliwiony był stanem epidemii obowiązującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (paraliżującym pracę nie tylko urzędów), jak również wojną w Ukrainie, niedoborami kadrowymi oraz okolicznościami sprawy, to jest skomplikowanym jej charakterem i koniecznością zgromadzenia materiału dowodowego, a zatem podyktowany był przyczynami od organu niezależnymi, za które organ nie ponosi winy; b) art. 112a ust. 1 i ust.2 pkt 1 i pkt 2 u.c. wobec braku wzięcia pod uwagę faktu, że termin wydania decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy biegnie od dnia w którym nastąpiło osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasu, względnie w którym cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione; c) art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 2, art. 61 § 3 k.p.a. i art. 105 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 112a ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 u.c. poprzez przyjęcie, że w sprawie doszło do wszczęcia w dacie złożenia wniosku w sytuacji, gdy wniosek był dotknięty brakami formalnym a wszczęcie postępowania na żądanie strony następuje w dniu doręczenia żądania organowi administracji publicznej pod warunkiem, że podanie (żądanie, wniosek) spełnia wymogi ustawowe; d) art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 35 § 5 k.p.a. poprzez niezastosowanie i brak uznania, że po dacie złożenia niekompletnego wniosku (który wymagał uzupełnienia) termin załatwienia sprawy nie biegnie, co miało wpływ na wynik sprawy i uznanie, iż w sprawie doszło do bezczynności organu; e) art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 100d ustawy, względnie art. 35 § 1-3 i § 5 art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 112a u.c. poprzez ich wadliwe zastosowanie w sytuacji, gdy na mocy art. 100d u.p.o.u. nie mogło dojść do stwierdzenia bezczynności, względnie gdy z bezczynnością nie mieliśmy do czynienia a nadto w sytuacji, gdy w dniu 8 kwietnia 2024 r. została wydana decyzja o zezwoleniu na pobyt czasowy i pracę; f) art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 12 § 1, art. 35 § 1-3 i § 5 i art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 112a u.c. polegające na nieoddaleniu skargi na bezczynność organu postępowania, mimo że na mocy art. 100d u.p.o.u. nie mogło dojść do stwierdzenia bezczynności, względnie gdy z bezczynnością nie mieliśmy do czynienia. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części oraz rozpoznanie skargi na bezczynność poprzez jej oddalenie również w zaskarżonym zakresie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Decyzją z 8 kwietnia 2024 r. Wojewoda Śląski udzielił zezwolenia M. M. na pobyt czasowy i pracę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez NSA. Skarga kasacyjna jest usprawiedliwiona, doszło bowiem do naruszenia art. 149 § 1 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się bezczynności. Powyższe było wynikiem błędnej wykładni art. 100c i art. 100d u.o.p. dokonanej w zaskarżonym wyroku. Mianowicie WSA w Gliwicach uznał, że organ pozostawał w bezczynności przyjmując jako obowiązujące terminy załatwienia sprawy wynikające z art. 112a ust. 1 i 2 u.c. i bezczynność ta trwała od daty złożenia wniosku, tj. 27 czerwca 2023 r. do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że stanowisko WSA w Gliwicach, że do obywatelki Ukrainy, która przybyła na terytorium RP przed wybuchem konfliktu zbrojnego w Ukrainie, art. 100c i art. 100d u.o.p.u. nie mają zastosowania, jest błędny. Cudzoziemka przyjechała na terytorium RP przed 24 lutego 2022 r. i jej pobyt nie jest związany z wojną rosyjsko-ukraińską. Jednakże nie oznacza to, że z tego powodu art. 100c i art. 100d u.o.p.u. nie mają zastosowania w tej sprawie. Stanowisko, że przepisy te stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich obywatelstwa oraz daty przybycia na terytorium RP, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie jest jednolicie prezentowane w orzecznictwie NSA (zob. np. wyroki NSA: z 13 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 2362/23, z 7 maja 2024 r. sygn. akt II OSK 1286/23, z 16 maja 2024 r. sygn. akt II OSK 2424/23, z 8 maja 2024 r. sygn. akt II OSK 1551/23, z 27 czerwca 2024 r. sygn. akt II OSK 2608/23 i II OSK 2194/23, z 25 lipca 2024 r. sygn. akt II OSK 468/24 i II OSK 599/24, z 11 września 2024 r. sygn. akt II OSK 762/24, z 23 września 2024 r. sygn. akt II OSK 1129/24). Zasadnie zatem Wojewoda Śląski podnosi, że art. 100c i art. 100d u.p.o.u. odnoszą się do wszystkich cudzoziemców, którzy wnioskują o zalegalizowanie pobytu w oparciu o formy wymienione w tych przepisach. Oznacza to, że zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach dotyczących m.in. udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie obowiązywania tych przepisów nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 u.p.o.u.). Warto wskazać, że w przywołanym wyżej orzecznictwie NSA w szczególności w wyroku z 13 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 2362/23 podkreśla się, że przepisy art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 u.p.o.u. zezwoliły na tymczasowe, tj. od 15 kwietnia 2022 r., wstrzymanie biegu terminu na załatwienie spraw dotyczących m.in. udzielenia cudzoziemcom zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę. Innymi słowy bieg tego terminu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Jak przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku przywołanym powyżej, brzmienie art. 100c i 100d u.p.o.u. powinno być zestawione z celem wprowadzenia tych przepisów. Wykładnia omawianych regulacji – wbrew zasadom techniki prawodawczej określonym w § 3 ust. 2 i 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283) – nie może opierać się wyłącznie na jej umiejscowieniu w konkretnym akcie prawnym. Na etapie prac legislacyjnych wprost wyrażono bowiem stanowisko, że pomimo zawarcia w akcie prawnym dotyczącym określonej sytuacji faktycznej odnoszącej się do agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, przepisy dodane do ustawy o pomocy mają dotyczyć wszystkich cudzoziemców. Przyczyną wprowadzenia takiego przepisu była ówczesna trudna sytuacja wojewodów i umożliwienie im, poprzez zawieszenie biegu terminów, rozpatrzenie w rozsądnych terminach toczących się spraw (zob. pełny zapis przebiegu posiedzenia Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych nr 111 z dnia 7 kwietnia 2022 r. – na stronach sejmowych). Oznacza to, że celem ustawodawcy było niewątpliwie wprowadzenie rozwiązań regulujących bieg terminów określonych kategorii spraw dotyczących wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy objętych ustawą z dnia 12 marca 2022 r. Poza kwestią celu wprowadzenia omawianego przepisu oraz pomijając prawidłowość zastosowania się do zasad techniki prawodawczej, na przyjętą wykładnię art. 100c i 100d u.p.o.u. wskazuje także wykładnia językowa wynikająca z ich odczytania w kontekście innych przepisów tej ustawy. Przede wszystkim w przepisach tych mówi się o "cudzoziemcu", bez wskazania jego obywatelstwa, a nie np. "obywatelu Ukrainy". Skoro ustawa z dnia 12 marca 2022 r. nie wprowadza odrębnej – na potrzeby tej ustawy – definicji legalnej pojęcia "cudzoziemiec", należy uznać, że jest to pojęcie tożsame z cudzoziemcem, o którym mowa w art. 3 pkt 2 u.c., czyli osobą, która nie posiada obywatelstwa polskiego. Zauważyć należy, że dodany tą samą nowelizacją z dnia 8 kwietnia 2022 r. art. 100a w ust. 1 wprost odsyła do pojęcia cudzoziemca, o którym mowa w art. 2 ust. 1 lub 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z dnia 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony (Dz. Urz. U.E. L 71 z 4.3.2022, str. 1-6), czyli kategorii wysiedleńców, którzy musieli opuścić Ukrainę począwszy od dnia 24 lutego 2022 r. w następstwie inwazji wojskowej rozpoczętej w tym dniu przez rosyjskie siły zbrojne. Takiego ograniczenia nie zawiera art. 100c oraz art. 100d u.p.o.u. Takie rozumienie pojęcia "cudzoziemiec" jak przedstawione wyżej jest spójne z szerokim zakresem spraw, których dotyczy przepis art. 100c i 100d u.p.o.u. Znaczna część tych spraw nie ma bowiem jakiegokolwiek związku z pomocą udzielaną obywatelom Ukrainy w związku z wojną – np. zezwolenia na pobyt stały czy cofnięcia posiadanych już zezwoleń. Zauważyć trzeba, że w odniesieniu do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE jednym z warunków udzielenia takiego zezwolenia jest – zgodne z art. 211 ust. 1 u.c. – legalny i nieprzerwany pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Jeśli zatem przyjąć, że przepisy art. 100c i art. 100d u.p.o.u. dotyczą wyłącznie osób przybyłych do Polski w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie, to żadna z tych osób nie byłaby uprawniona do skutecznego złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, co prowadziłoby do wniosku, że przepis art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.o.u. jest bezprzedmiotowy. Objęcie zakresem art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.o.u. cudzoziemców, którzy z istoty nie mogą być osobami, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy, świadczy o zamiarze ustawodawcy, aby objąć tym przepisem wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa oraz daty przybycia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z tych wszystkich przyczyn należy stwierdzić, że status skarżącej ze względu na obywatelstwo i okoliczności przybycia na terytorium Polski pozostaje irrelewantny dla sprawy. Omawiane przepisy dotyczą bowiem każdego cudzoziemca w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.c., który inicjuje jedno z postępowań (udzielenia, zmiany, cofnięcia zezwolenia) wymienionych w art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 u.p.o.u. Taka wykładnia powyższych przepisów nie narusza także zasady proporcjonalności i efektywności. Należy bowiem raz jeszcze podkreślić, że art. 100c i art. 100d u.p.o.u. ma jedynie epizodyczny charakter. Jego wprowadzenie do ustawy spowodowane było kryzysem migracyjnym, związanym z rozpoczęciem przez Rosję działań zbrojnych na terytorium Ukrainy, a zatem sytuacją nadzwyczajną. Ta nadzwyczajna sytuacja wynika również z decyzji Rady Unii Europejskiej (2022/382) z dnia 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony, jak również decyzji Rady Unii Europejskiej (2023/2409) z dnia 19 października 2023 r. w sprawie przedłużenia tymczasowej ochrony wprowadzonej decyzją wykonawczą (UE) 2022/382 przedłużającej okres tej ochrony do 4 marca 2025 r. W tej sytuacji należy dokonać wykładni powyższych przepisów właśnie przez pryzmat wyjątkowych okoliczności, które miały miejsce w dacie rozstrzygnięcia przez Sąd wojewódzki. Zmiana sytuacji faktycznej może natomiast skutkować odmienną oceną zasadności zawieszenia biegu terminu, o którym mowa w art. 100d u.p.o.u. Konkludując należy przyjąć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach naruszył powyższe przepisy poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie w niniejszej sprawie. W konsekwencji doszło do naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie bezczynności. Sąd wojewódzki nie dokonał zatem prawidłowej oceny zasadności skargi na bezczynność organu. Dalej zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie termin wydania decyzji określa art. 112a u.c. Zgodnie z art. 112a ust. 1 u.c., który wszedł w życie 29 stycznia 2022 r. (a więc jeszcze przed złożeniem przez skarżącą wniosku), decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Jak natomiast stanowi art. 112a ust. 2 u.c., termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie ze zdarzeń wymienionych w tym przepisie. Przypomnieć należy, że skarga na bezczynność organu służy zwalczaniu stanu niezałatwienia sprawy administracyjnej mimo upływu terminu. Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" zawarta w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". Bezczynność odnosi się zatem do terminu załatwienia sprawy. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego ustalenia terminu skutecznego złożenia wniosku, w ślad za uchwałą NSA z 3 września 2013 r. sygn. akt I OPS 2/13 należy powtórzyć, że skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2 – 3a k.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 k.p.a. Tym samym z dniem złożenia podania zostało wszczęte postępowanie w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i organ miał obowiązek wezwać do usunięcia braków formalnych podania, zarówno na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., jak i przepisów u.c. Organ niezasadnie podnosi, że momentem wszczęcia postępowania w przypadku wniosku obarczonego brakami formalnymi, jest moment złożenia wniosku prawidłowego, bez braków formalnych, w szczególności moment uzupełnienia braków formalnych na wezwanie organu. Sąd wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku obszernie wyjaśnił, przywołując treść przepisów wraz z utrwaloną ich wykładnią, w przedmiocie ustalenia terminu daty wszczęcia postępowania na żądanie strony. Konkludując zarzuty skarżącego kasacyjnie w zakresie nieprawidłowego ustalenia terminu wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, należało uznać za niezasadne. Należy zwrócić uwagę, że art. 112a ust. 1 u.c. określa termin załatwienia sprawy o udzielenie zgody na pobyt czasowy wskazując datę początkową biegu tego terminu. Nie oznacza to jednak, że organ – do zaistnienia zdarzeń wymienionych w tym przepisie może, w sposób prawnie usprawiedliwiony nie podejmować żadnych działań. Brak działania organu w tym zakresie mógłby być oceniony z punktu widzenia przewlekłego prowadzenia postępowania. Ta ostatnia forma niedziałania organu nie wystąpiła jednak w niniejszej sprawie skoro ustawodawca zawiesił bieg terminu do załatwienia sprawy wprowadzając art. 100d u.p.o.u. W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że w kontrolowanym postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy zarzucana Wojewodzie bezczynność nie wystąpiła. Dodanie do ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a u.o.p.u. zawiesiło termin rozpoznania sprawy aktualnie do 30 września 2025 r. Tym samym nie można mówić o bezczynności organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 149 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Z powyższych względów należy uznać, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie i winna skutkować stosownie do art. 188 p.p.s.a. uchyleniem wyroku w zaskarżonej części oraz oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. w tej części. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 18 października 2024
- Symbol z opisem
- 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 658
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie Cudzoziemcy
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Grzegorz Antas Jerzy Siegień /przewodniczący/ Małgorzata Miron /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 188, art. 151, art. 149 · Dz.U. 2024 poz. 935
- Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t. j.)
art. 100c i art. 100d · Dz.U. 2023 poz. 103
- Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t. j.)
art. 112a · Dz.U. 2023 poz. 519
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: IV SAB/Wr 1257/24 · 27 lutego 2025
Postanowienie WSA we Wrocławiu z 27 lutego 2025 r., IV SAB/Wr 1257/24 – wizy
Sygnatura: II SAB/Wr 118/25 · 27 lutego 2025
Postanowienie WSA we Wrocławiu z 27 lutego 2025 r., II SAB/Wr 118/25 – wizy
Sygnatura: II SO/Wr 2/25 · 27 lutego 2025
Postanowienie WSA we Wrocławiu z 27 lutego 2025 r., II SO/Wr 2/25 – wizy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny