Sygnatura
II OSK 2661/25
Wyrok NSA z 28 stycznia 2026 r., II OSK 2661/25 – pozwolenie na budowę
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 28 stycznia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. sp. z o.o. z siedzibą we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 450/25 w sprawie ze sprzeciwu C. sp. z o.o. z siedzibą we W. od decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia 14 maja 2025 r. Nr IF-O.7840.1.72.2023.KMB-9 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz C. sp. z o.o. z siedzibą we W. kwotę 1020 (jeden tysiąc dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 10 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 450/25 oddalił sprzeciw C. sp. z o.o. z siedzibą we W. od decyzji Wojewody Dolnośląskiego z 14 maja 2025 r., nr IF-O.7840.1.72.2023.KMB-9 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Decyzją z 3 lutego 2021 r., nr 51/2021 Starosta Karkonoski (dalej: "organ I instancji", "Starosta") zatwierdził projekt budowlany i udzielił C. sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej: "skarżąca", "spółka") pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej budowę czterech budynków turystycznych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną bez przyłączy wod.-kan. na działce nr [...] w K. Następnie w decyzji z 7 lipca 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Jeleniej Górze udzielił pozwolenia na użytkowanie dla przedmiotowej inwestycji. W dniu 21 października 2022 r. B.J. zwróciła się o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją z 3 lutego 2021 r. Jako przesłankę wznowienia postępowania wskazała art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), dalej: "k.p.a." argumentując, że nie brała udziału w postępowaniu zakończonym pozwoleniem na budowę mimo, że jest właścicielką działki nr [...] bezpośrednio graniczącej z terenem inwestycji. Postanowieniem z 2 listopada 2022 r., znak: ABP.6740.1.788.2020.MZ, Starosta wznowił postępowanie administracyjne, a decyzją z 6 lutego 2023 r., nr 788/2023 odmówił uchylenia kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie Starosty, B.J. nie przysługuje status strony postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę dla inwestycji obejmującej budowę czterech budynków turystycznych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną bez przyłączy wod.-kan. na działce nr [...] w K. W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez B.J., Wojewoda Dolnośląski (dalej: "organ odwoławczy", "Wojewoda") decyzją z 14 maja 2025 r., nr IF- O.7840.1.72.2023.KMB-9 uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że Starosta słusznie wznowił postępowanie stwierdzając, że zaistniały wszystkie przesłanki formalne, łącznie z kwestionowaną przez inwestora okolicznością zachowania terminu do wniesienia podania (art. 148 § 1 i § 2 k.p.a.). Następnie organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowa inwestycja usytuowana jest na działce nr [...] i graniczy z działką skarżącej od strony północno-zachodniej, przy której usytuowane są cztery budynki usług turystycznych. W ocenie Wojewody ww. inwestycja wpływa na zabudowę należącej do skarżącej działki nr [...]. W odniesieniu do powyższego organ odwoławczy wskazał, że z projektu budowalnego wynika, że obszar oddziaływania inwestycji mieści się na terenie działki objętej opracowaniem, tj. działki nr [...]. Jednocześnie w projekcie wskazano przepisy stanowiące podstawę formalnoprawną włączenia do obszaru objętego oddziaływaniem, a mianowicie § 13, § 19, § 60, § 271 i § 272 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm.), dalej: "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych". W projekcie nie wskazano natomiast, w jaki sposób przepisy te wpływają na zakres obszaru oddziaływania obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351, z późn. zm.), dalej: "p.b.". Wojewoda stwierdził, że § 13, § 19 oraz § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych określają odległości pomiędzy projektowaną inwestycją, a elementami zagospodarowania terenu, granicami działek lub istniejącą, czy ewentualną zabudową. Obszar wyznaczony tymi odległościami to obszar oddziaływania inwestycji. Nadto w odniesieniu do § 271 i § 272 ww. rozporządzenia wskazano, że projektant nie określił odporności ogniowej ścian projektowanych budynków – wobec wskazania, że będą one z paneli drewnianych. Wojewoda przyjął, że nie mają one parametrów ścian oddzielenia pożarowego. W takim przypadku minimalna odległość między taką ścianą, a inną ścianą zewnętrzną winna wynosić nie mniej niż 8 m. Skrajny budynek planowanej przez inwestora inwestycji (oznaczony symbolem "A") odległy jest od granicy z działką wnioskodawczyni o 4,10 m, zatem obszar wyznaczony odległością 8 m "wchodzi" na teren tej działki. Budynki na działce sąsiedniej mogą być wybudowane ścianami bez okien w odległości 3 m od granicy z działką budowlaną (§ 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). Będą wtedy odległe od ww. budynku "A" o 7,10 m. Aby spełnione były przepisy przeciwpożarowe (§ 271 rozporządzenia) ściana usytuowana najbliżej granicy będzie musiała spełniać parametry ściany oddzielenia pożarowego lub mieć klasę odporności ogniowej (E), określoną w § 216 ust. 1 w 5 kolumnie tabeli na powierzchni nie większej niż 65%. W takiej sytuacji, w ocenie Wojewody, inwestycja objęta kwestionowaną decyzją, wpływa na zabudowę działki nr [...], należącej do wnioskodawczyni. Ponadto organ zauważył, że zarówno na działce [...] jak i na działce [...] zabudowa może być lokalizowana, także w pobliżu granicy (w odległości 3 m dla ściany bez okien i w odległości 4 m dla ściany z oknami). W przypadku lokalizowana zabudowy w odległości 3 m od granicy z działką nr [...] nie będzie zachowana minimalna odległość między budynkami, wymagana przepisem § 271 ust. 1 rozporządzenia, tj. 8 m. Ponadto w przypadku zabudowy jednorodzinnej, dopuszcza się sytuowanie budynków gospodarczych w odległości mniejszej niż 3 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną. W związku z powyższym nie można uznać, że projektowana na terenie inwestycji zabudowa nie będzie miała wpływu na (potencjalną) zabudowę działki nr [...]. Co za tym idzie, działka nr [...] znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, a władający nią podmiot – na mocy przepisu art. 28 ust. 2 p.b. – posiada przymiot strony postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę dla tej inwestycji. Wobec pominięcia strony postępowania, organ odwoławczy, zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jednocześnie wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu Starosta winien zweryfikować krąg stron postępowania mając na uwadze, że status strony będzie przysługiwał nie tylko wnioskodawczyni ale także jej mężowi, który jest współwłaścicielem działki nr [...]. Podsumowując Wojewoda wskazał, iż organ I instancji ma obowiązek przeanalizowania całego projektu budowlanego we wszystkich wymaganych prawem aspektach, w tym także pod względem odprowadzania wód opadowych oraz wpływu inwestycji na stosunki wodne na działce sąsiedniej. Zdaniem Wojewody ten etap wznowionego postępowania nie był przeprowadzony przez organ I instancji, zatem orzekanie w tej kwestii przez organ odwoławczy byłoby naruszeniem zasady dwuinstancyjności, określonej w art. 15 k.p.a. Skarżąca nie zgodziła się z powyższą decyzją i wniosła sprzeciw, w którym zarzuciła: 1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że: a) B.J. dowiedziała się o pozwoleniu na budowę w dniu 20 września 2022 r., podczas gdy zebrany materiał dowodowy w sprawie, w tym pisemne oświadczenie N.S. oraz oświadczenie zarządu skarżącej, a także wydruki wiadomości SMS od K.J., ewidentnie wskazują, iż wnioskodawczym wiedziała o pozwoleniu na budowę już we wrześniu 2021 r., b) Wojewoda jako organ odwoławczy nie dysponował wiarygodnymi dowodami, że wnioskodawczyni uchybiła terminowi na wniesienie żądania wznowienia postępowania, podczas gdy w aktach sprawy znajduje się pismo skarżącej z 14 listopada 2022 r., wraz z potwierdzeniem nadania przez portal epuap, z treści którego wynika, iż B.J. dysponowała informacją o inwestycji spółki na długo przed przyjętym przez Wojewodę terminem, tj. 20 września 2022 r.; 2) naruszenie norm prawa materialnego, tj. art. 20 ust. 1 pkt 1 c p.b., poprzez błędne ustalenie, że działka nr [...] znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Jednocześnie skarżąca zwróciła się o dopuszczenie dowodu z: oświadczenia z 14 listopada 2022 r., zaświadczenia z 14 listopada 2022 r., potwierdzenia wysłania pisma z 14 listopada 2022 r. przez portal epuap, wydruku wiadomości SMS z 19 października 2021 r., oświadczenia z 5 czerwca 2025 r., pisma Urzędu Miejskiego Wrocławia z 9 czerwca 2015 r., wydruku wyroku NSA w Warszawie z 5 grudnia 2023r. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że treść oświadczeń zarządu spółki, jak i pracownika spółki, a także treść wiadomości SMS od K.J. z 19 października 2021 r. wprost dowodzą, że B. i K.J. nie tylko wiedzieli o inwestycji już jesienią 2021 r., ale także prowadzili ze spółką rozmowy w przedmiocie zbycia posiadanej nieruchomości wobec prowadzonej przez spółkę inwestycji. Dalej stwierdzono, że nieprawidłowe było stanowisko organu odwoławczego, zaliczające działkę nr [...] do obszaru oddziaływania inwestycji z tego powodu, że w przyszłości, w przypadku projektowania zabudowy na działce nr [...] w pobliżu granicy z terenem inwestycji, niezbędne będzie określenie oddziaływania tej zabudowy na zabudowę będącą przedmiotem postępowania. Taka wykładnia w sposób nieuprawniony rozszerza definicję pojęcia obszaru oddziaływania obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd za kluczową dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy uznał kwestię oddziaływania inwestycji na działkę wnioskodawczyni oraz będącą jej konsekwencją konieczność ustalenia obszaru oddziaływania. W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, m.in. w zakresie zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, został prawidłowo oceniony przez Wojewodę. Skarżąca, pomimo możliwości czynnego i aktywnego udziału w postępowaniu odwoławczym, nie przedstawiła wiarygodnych dowodów potwierdzających twierdzenia odnośnie rzekomych rozmów co do zbycia przez B. i K.J. posiadanej przez nich nieruchomości w związku z prowadzoną przez spółkę inwestycją. Wobec powyższego, Sąd uznał, że Wojewoda bazując na oświadczeniach wnioskodawczyni oraz jej męża zasadnie przyjął, że termin do wniesienia żądania dotyczącego wznowienia postępowania został zachowany. Sąd za bezzasadny uznał zarzut dotyczący błędnego ustalenia, że działka należąca m.in. do wnioskodawczyni znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. W tym zakresie wskazał, że nie podziela powołanego przez skarżącą stanowiska NSA przedstawionego w wyroku z 5 grudnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2282/23, zgodnie z którym w art. 3 pkt 20 p.b. mowa jest o obszarze oddziaływania obiektu będącego przedmiotem postępowania, nie zaś o oddziaływaniu ewentualnych przyszłych inwestycji na działkach sąsiednich na ten obiekt. Sąd podzielił natomiast stanowisko, w myśl którego wystarczy potencjalny negatywny wpływ na sąsiadującą działkę budowlaną, gdyż przymiot strony nie jest związany z naruszeniem interesu prawnego, lecz z samym faktem jego istnienia i potencjalną możliwością naruszenia. Następnie Sąd pierwszej instancji odniósł się do ustaleń organu odwoławczego dotyczących budynku oznaczonego symbolem "A" planowanej inwestycji, położonego w odległości 4,10 m od granicy, a jednocześnie braku wskazania w projekcie budowlanym, że ściany budynku spełniają parametry ścian oddzielenia pożarowego. W ocenie Sądu powyższa okoliczność zasadnym czyni stwierdzenie Wojewody, że przy uwzględnieniu § 271 i § 272 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych działka wnioskodawczyni znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. W takim bowiem ujęciu projektowana zabudowa niewątpliwie wpływać będzie na przyszłe zamierzenia inwestycyjne B.J. W ocenie Sądu, wskazane powyżej okoliczności dowodzą prawidłowości podjętej przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzji o charakterze kasacyjnym. To zaś prowadzi do wniosku, że uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy do ponownego merytorycznego rozpatrzenia przez Starostę jest rozstrzygnięciem zgodnym z przepisami prawa. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, zaskarżając wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", Sądowi pierwsze instancji spółka zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 151 a § 2 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z 138 § 2 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a., art. 3 pkt 20 i 28 ust. 2 p.b. polegające na bezzasadnym oddaleniu sprzeciwu z uwagi na uznanie, że organ odwoławczy prawidłowo uznał, że Starosta naruszył przepisy postępowania nieprawidłowo ustalając zakres stron postępowania, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy organ odwoławczy błędnie ustalił, że właściciele działki nr [...] są stroną postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do uchylenia decyzji organu I instancji udzielającej pozwolenia na budowę; b) art. 151a § 2 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 28, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 20 i 28 ust. 2 p.b. polegające na bezzasadnym oddaleniu sprzeciwu wobec zaakceptowania nieprawidłowych ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez organ odwoławczy, uznających właścicieli działki nr [...] za stronę postępowania z uwagi na zaliczenie działki nr [...] do obszaru oddziaływania inwestycji, podczas gdy zarówno z treści decyzji Wojewody, jak i zaskarżonego wyroku jednoznacznie wynika, że przy obecnym stanie zagospodarowania inwestycja nie oddziałuje na działkę nr [...], co oznacza, że działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu; II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 151 a § 2 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 p.b. w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. poprzez ich nieprawidłową wykładnię polegającą na rozszerzającym rozumieniu pojęcia obszaru oddziaływania obiektu obejmującą fakt, że w przyszłości inwestorzy z działki nr [...] będą musieli uwzględnić inwestycję, której dotyczy postępowanie przy wyznaczaniu obszaru oddziaływania, podczas gdy obowiązek ten nie jest zależny od zabudowy działki, a pojęcie obszaru oddziaływania powinno być intepretowane w sposób ścisły, ponieważ przez wadliwą wykładnię w sprawie doszło do błędnego uznania, że właściciele działki nr [...] są stroną postępowania, a organ zasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., co skutkowało bezzasadnym oddaleniem sprzeciwu; b) art. 151a i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z § 271 ust. 1 rozporządzenia, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, co skutkowało bezzasadnym oddaleniem sprzeciwu wobec błędnego ustalenia, że inwestycja wprowadza ograniczenia w zabudowie działki małżeństwa J. w zakresie możliwości budowy obiektów przy granicy z działką, na której realizowana jest przedmiotowa inwestycja, co miało wpływ na określony obszar oddziaływania obiektu. W konsekwencji wyżej podniesionych zarzutów, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Stosownie do art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności przedmiotowej sprawy, jak i towarzyszące im prawne uwarunkowania sprawiają, że przy ocenie zgodności z prawem decyzji kasatoryjnej konieczne jest odwołanie się do kontekstu materialnoprawnego determinującego rozstrzygnięcia procesowe, jakim w niniejszym przypadku jest status prawnoprocesowy wnioskodawców. W orzecznictwie wskazuje się wprawdzie, że sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istotne przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., ale czyni to w świetle przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie (zob. wyrok NSA z 4 września 2023 r., II OSK 882/22). Takimi przepisami w niniejszej sprawie są natomiast art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. Powodem uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi było uznanie przez organ odwoławczy, że Starosta błędnie ustalił krąg stron postępowania, pomijając jako stronę postępowania właścicieli działki nr [...], znajdującej się, w ocenie organu odwoławczego, w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, co może powodować ograniczenia w potencjalnej zabudowie ww. działki. Stanowiska stron odnośnie rozumienia ograniczeń w zabudowie, o których mowa w art. 3 pkt 20 p.b. są rozbieżne. Sąd pierwszej instancji twierdzi, że wystarczy możliwy negatywny wpływ planowanej inwestycji na sąsiednią działkę, ponieważ przymiot strony jest związany z potencjalną możliwością jego naruszenia. Z kolei wnosząca skargę kasacyjną stoi na stanowisku, że musi to być wpływ realny, rzeczywisty, wprowadzający określone ograniczenia zabudowy. Sąd pierwszej instancji dokonał wadliwej kontroli zaskarżonej decyzji, błędnie uznając, że w sprawie istniały podstawy do wydania decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., co wynikało z błędnej wykładni art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. polegającej na rozszerzającym rozumieniu pojęcia obszaru oddziaływania obiektu, co doprowadziło do uznania, że właściciele działki nr [...] powinni być uznani za strony postępowania przed organem I instancji. Należy bowiem zwrócić uwagę, że definicja strony postępowania administracyjnego zawarta jest w art. 28 k.p.a., jest nią każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jednakże na potrzeby postępowania w sprawie pozwolenia na budowę ustawodawca przyjął inną definicję. Stosownie do art. 28 ust. 2 p.b., będącego przepisem szczególnym w stosunku do wyżej powołanego, stronami tego postępowania są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie to zdefiniowane zostało z kolei w art. 3 pkt 20 p.b. Zgodnie z treścią ostatnio powołanego przepisu, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471), przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. W wyniku ww. zmiany Prawa budowlanego, która weszła w życie w dniu 19 września 2020 r. ustawodawca zawęził definicję obszaru oddziaływania obiektu, bowiem przy określaniu obszaru oddziaływania inwestycji, brane są pod uwagę "ograniczenia w zabudowie terenu", a nie jak przed ww. zmianą "ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu". Przepisy regulujące kwestię przymiotu strony w sprawie pozwolenia na budowę należy zatem wykładać ściśle, nie zaś rozszerzająco (zob. wyrok NSA z dnia 15 października 2025 r., sygn. akt II OSK 2611/24, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podmioty posiadające prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości, która stanowi teren wyznaczony w zasięgu obiektu budowlanego, mogą obecnie powoływać się wyłącznie na wąsko rozumiane ograniczenie zabudowy zawarte w przepisach odrębnych stanowiących zasadniczo przepisy materialnego prawa administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 34/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, które ma kluczowe znaczenie dla przyznania statusu strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, będzie się materializować wówczas, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji (jej przedmiotu) będą się również konkretyzować odpowiednie wynikające z odrębnych przepisów normy prawa administracyjnego, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu (zob. wyrok NSA z dnia 24 października 2023 r., sygn. akt II OSK 1085/23, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazuje się w orzecznictwie realizacja inwestycji musi rzeczywiście powodować prawne ograniczenie w możliwości zabudowy innej nieruchomości, a nie tylko potencjalną możliwość jakiegokolwiek oddziaływania danego obiektu. Wobec tego, sama w sobie okoliczność, że dany podmiot jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości nie jest wystarczająca do przyjęcia, że podmiotowi temu przysługuje status strony. Chodzi bowiem nie o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość, ale o oddziaływanie w sposób ograniczający jej zabudowę. Wobec tego niezbędne jest wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zabudowę działki sąsiedniej ze względu na powstanie projektowanej zabudowy. Ograniczenia wyprowadzane ze wskazanego przepisu prawa administracyjnego muszą być rzeczywiste a nie hipotetyczne (spekulatywne). Potencjalne oddziaływanie nie może zostać sprowadzone do spekulacji. Chodzi o wskazanie jakiego rodzaju konkretne ograniczenia zabudowy sąsiedniej działki zaktualizują się na skutek powstania projektowanej zabudowy. (zob. wyrok NSA z dnia 7 października 2025 r., sygn. II OSK 1788/25, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji Wojewoda słusznie zarzucił, że w projekcie budowlanym projektant nie określił odporności ogniowej ścian projektowanych budynków – wobec wskazania, że będą one z paneli drewnianych. Wojewoda przyjął, że nie mają one parametrów ścian oddzielenia pożarowego. W takim przypadku minimalna odległość między taką ścianą, a inną ścianą zewnętrzną winna wynosić nie mniej niż 8 m. Skrajny budynek planowanej przez inwestora inwestycji (oznaczony symbolem "A") odległy jest od granicy z działką wnioskodawczyni o 4,10 m, zatem obszar wyznaczony odległością 8 m "wchodzi" na teren tej działki. Budynki na działce sąsiedniej mogą być wybudowane ścianami bez okien w odległości 3 m od granicy z działką budowlaną (§12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). Będą wtedy odległe od ww. budynku "A" o 7,10 m. Aby spełnione były przepisy przeciwpożarowe (§ 271 rozporządzenia) ściana usytuowana najbliżej granicy będzie musiała spełniać parametry ściany oddzielenia pożarowego lub mieć klasę odporności ogniowej (E), określoną w § 216 ust. 1 w 5 kolumnie tabeli na powierzchni nie większej niż 65%. W takiej sytuacji, w ocenie Wojewody, inwestycja objęta kwestionowaną decyzją, wpływa na zabudowę działki nr [...], Ponadto organ odwoławczy zauważył, że zarówno na działce [...] jak i na działce [...] zabudowa może być lokalizowana, także w pobliżu granicy (w odległości 3 m dla ściany bez okien i w odległości 4 m dla ściany z oknami). W przypadku lokalizowana zabudowy w odległości 3 m od granicy z działką nr [...] nie będzie zachowana minimalna odległość między budynkami, wymagana przepisem § 271 ust. 1 rozporządzenia, tj. 8 m. W ocenie Sądu powyższe stanowisko dotyczące oddziaływania planowanej inwestycji na potencjalną zabudowę działki nr [...], zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji jest błędne, zaś rozważania dotyczące kwestii bezpieczeństwa pożarowego są dowolne. Z tych ogólnych rozważań wynika, że planowana inwestycja oddziałuje na potencjalną zabudowę działki nr [...] jednakże w art. 3 pkt 20 p.b. chodzi o oddziaływanie wynikające z przepisów i realne ograniczenia w zabudowie terenu. Tymczasem ani organ odwoławczy, ani Sąd pierwszej instancji omawiając kwestię bezpieczeństwa pożarowego nie wskazali konkretnego, wynikającego z parametrów technicznych projektowanej inwestycji, ograniczenia w zabudowie działki nr [...]. Rozważania w kontekście powyższego przepisu prowadzone były odnośnie potencjalnej przyszłej zabudowy na działce niezabudowanej zatem były dowolne i z całą pewnością nie wynikają z nich jakiekolwiek ograniczenia w potencjalnej zabudowie działki nr [...] w części sąsiadującej z terenem planowanej inwestycji. Natomiast obowiązek projektowania (budowy) zgodnie z wymaganiami technicznymi nie stanowi sam w sobie ograniczenia w zabudowie (zob. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1376/22, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z § 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, warunki techniczne w nim ustalone zapewniają spełnienie wymagań art. 5 i 6 Prawa budowlanego. Obowiązek zachowania norm wynikających z przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, dotyczy każdego inwestora i nie może być traktowany jako wprowadzający ograniczenia w zabudowie w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b. Bez znaczenia są zatem rozważania, odnośnie parametrów jakie będzie musiała spełniać ewentualna zabudowa na działce [...] usytuowana najbliżej granicy z planowaną inwestycją. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni akceptuje stanowisko przedstawione w powołanym przez skarżąca wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2282/23, z którego wynika, że nieprawidłowe jest zaliczenie określonej działki do obszaru oddziaływania inwestycji tylko z tego powodu, że w przyszłości, w przypadku projektowania zabudowy na tej działce w pobliżu granicy z terenem inwestycji niezbędne będzie określenie oddziaływania tej zabudowy na zabudowę będącą przedmiotem niniejszego postępowania. Taka wykładnia w sposób nieuprawniony rozszerza definicję pojęcia obszaru oddziaływania obiektu. W art. 3 pkt 20 p.b. mowa jest o obszarze oddziaływania obiektu będącego przedmiotem postępowania, nie zaś o oddziaływaniu ewentualnych przyszłych inwestycji na działkach sąsiednich na ten obiekt. Nie ma zatem podstaw aby uznać, że realizacja spornej inwestycji spowoduje ograniczenia w zabudowie działki nr [...]. Tym samym nie można twierdzić, że organ I instancji nieprawidłowo ustalił obszar oddziaływania obiektu. Dlatego też nie było podstaw aby organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. wydał decyzję kasatoryjną. Jednocześnie nie można zgodzić się z zawartym w skardze kasacyjnej stanowiskiem dotyczącym nieprawidłowej oceny kwestii zachowania terminu do wniesienia przez B.J. wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją z 3 lutego 2021 r. Jak słusznie zauważono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewoda podjął działania w celu skonfrontowania stanowiska skarżącej kwestionującego zachowanie terminu przez wnioskodawczynię. Spółka został bowiem wezwana do pisemnego udokumentowania podnoszonych okoliczności oraz wskazania terminu, w którym B.J. dowiedziała się o decyzji z 3 lutego 2021 r. Na powyższe wezwanie skarżąca nie odpowiedziała, więc organ oparł się na zgromadzonym materiale dowodowym, w tym na twierdzeniach wnioskodawczyni przyjmując, że datą dowiedzenia się o ww. decyzji był 20 września 2022 r., kiedy to podczas pobytu na działce w K. zobaczyła wybudowane już obiekty. Prawidłowym jest także stanowisko Sądu pierwszej instancji, który odmawiając przeprowadzenia dowodu z przedłożonych na rozprawie dokumentów dotyczących daty dowiedzenia się przez wnioskodawczynię o decyzji z 3 lutego 2021 r. wskazał, że celem Sądu pierwszej instancji nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy, lecz ocena, czy organ ustalił ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 64b § 1 i art. 151a § 1 oraz art. 182 § 2a i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 27 listopada 2025
- Symbol z opisem
- 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
- Hasła tematyczne
- Budowlane prawo
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Jerzy Stankowski /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 188, art. 64b § 1, art. 151 § 1, art. 182 § 2a, § 3, art. 203 pkt 1, art. 200 · Dz.U. 2024 poz. 935
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: VII SA/Wa 1085/25 · 28 stycznia 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 28 stycznia 2026 r., VII SA/Wa 1085/25 – pozwolenie na budowę
Sygnatura: VII SA/Wa 2659/25 · 28 stycznia 2026
Postanowienie WSA w Warszawie z 28 stycznia 2026 r., VII SA/Wa 2659/25 – pozwolenie na budowę
Sygnatura: VII SA/Wa 498/25 · 28 stycznia 2026
Postanowienie WSA w Warszawie z 28 stycznia 2026 r., VII SA/Wa 498/25 – pozwolenie na budowę
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny