II OSK 2748/18

Dnia 9 października 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny (spr.) sędzia NSA Zbigniew Kostka sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 9 października 2019 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 337/18 w sprawie ze skargi B. A. na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia gminnej ewidencji zabytków w [...] postanawia zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 15 czerwca 2018 r., sygn. II SA/Łd 337/18, oddalił skargę B. A. na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia gminnej ewidencji zabytków w [...]. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku B. A. zarzucił naruszenie: 1. prawa materialnego, tj. art.64 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (daiej: Konstytucja) oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 20 marca 1952 r. (dalej: Konwencja Praw Człowieka) i art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji Praw Człowieka w zw. z art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (daiej: ustawa o ochronie zabytków) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na dopuszczeniu ograniczenia własności poprzez ujęcie nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków bez zapewnienia właścicielowi nieruchomości należytych gwarancji ochrony prawnej przed i po dokonaniu takiego ograniczenia oraz; 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 64 ust. 1 i ust.2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 Konwencji Praw Człowieka i art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji Praw Człowieka w zw. z art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków, polegające na bezpodstawnym oddaleniu skargi, w wyniku błędnego przyjęcia, że dopuszczalne jest ograniczenie własności poprzez ujęcie nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków bez wszechstronnego zbadania przesłanek ujęcia nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków wraz z możliwością weryfikacji tych przesłanek przez właściciela nieruchomości z zachowaniem gwarancji należytej ochrony prawnej na etapie przed i po dokonaniu takiego ograniczenia, podczas gdy prawidłowo stosując przepisy postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien rozstrzygnąć sprawę w oparciu o art. 147 § 1 p.p.s.a.; 3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz §18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem przez ich niewłaściwe zastosowanie i w efekcie bezpodstawne uznanie, że nieruchomość skarżącego stanowi zabytek; 4. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 Iipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji bezpodstawne uznanie, że porozumienie z wojewódzkim konserwatorem zabytków może mieć miejsce już po wydaniu zarządzenia Prezydenta w przedmiocie ewidencji zabytków, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wymaga, aby porozumienie z wojewódzkim konserwatorem zabytków w każdym wypadku miało miejsce przed wydaniem zarządzenia Prezydenta w przedmiocie ewidencji zabytków i przed umieszczeniem danej nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez stwierdzenie nieważności zarządzenia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. w części tj. w zakresie ujęcia w załączniku do zarządzenia (poz. 670) nieruchomości przy [...] ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroki i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezydent Miasta [...] wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz Organu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygniecie sprawy zależy m.in. od wyniku innego toczącego się postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądowadministracyjnej jest zarządzenie wydane na podstawie art. 22 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków. W związku z tym wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 13 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 2781/17, wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym "Czy art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2017 r. poz. 2187 ze zm.) w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości poprzez dopuszczenie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji zabytków, bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej przed dokonaniem takiego ograniczenia, jest zgodny z art. 64 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 20 marca 1952 r. (Dz.U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175 ze zm.)." Zainicjowane tym pytaniem postępowanie toczy się w Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. P 12/18, a jego wynik ma wpływ na ocenę zarzutów skargi kasacyjnej z tego powodu, że podstawą prawną zarządzenia jest przepis, którego dotyczy pytanie prawne. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.