Sygnatura
II OSK 355/25
Wyrok NSA z 27 listopada 2025 r., II OSK 355/25 – pozwolenie na budowę
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 27 listopada 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędzia del. WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H.P. i J.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 sierpnia 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 117/24 w sprawie ze skarg C.S., H.P. i J.P. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 6 grudnia 2023 r. nr IR-IV.7721.265.2021.12 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu Szamotulskiego z dnia 30 kwietnia 2021 r. nr 365/2021, 2. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego solidarnie na rzecz H.P. i J.P. kwotę 1724 (tysiąc siedemset dwadzieścia cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 117/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargi C.S. oraz H.P. i J.P. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 6 grudnia 2023 r. nr IR-IV.7721,265.2021.12. Zaskarżony wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia 30 kwietnia 2021 r. nr 365/2021 Starosta Powiatu Szamotulskiego, na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, zwanej dalej: p.b.) w zw. z art. 26 i art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735; zwanej dalej: k.p.a.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił E. sp. z o.o. w P., pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej przebudowę napowietrznej linii WN 110 kV [...] na odcinku od [...] do słupa nr [...] na dz. nr ewid - [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...], gmina W., na dz. nr ewid. - [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...], gmina W. Decyzja Starosty została utrzymana w mocy decyzją Wojewody Wielkopolskiego z dnia 14 lipca 2021 r. Wyrokiem z 24 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Po 751/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił ww. decyzję Wojewody Wielkopolskiego z 14 lipca 2021 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że Wojewoda nie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu C.S. dotyczących niezgodności decyzji Starosty o udzieleniu pozwolenia na budowę z treścią decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (zwanego dalej: RDOŚ) z 25 stycznia 2013 r., ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji spornej inwestycji w zakresie w jakim wprowadza ona wymóg, by wzdłuż przedmiotowego przedsięwzięcia w strefie 19,2 m (po 9,6 m z każdej strony) utworzyć pas technologiczny, do którego inwestor powinien uzyskać tytuł prawny. Wojewoda winien był dokonać w tym zakresie odpowiednich ustaleń faktycznych, a przede wszystkim wykładni znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego i następnie rozstrzygnąć czy wobec takiej treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach możliwym będzie wydanie pozwolenia na budowę inwestorowi, który nie wykazał by dysponował tytułem prawnym do nieruchomościami przez które przebiega inwestycja w strefie po 9,6 metra od osi linii w każdą stronę. Brak dokonania przez Wojewodę oceny jaki jest zakres związania organów rozpoznających wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę decyzją środowiskową wydaną dla spornej inwestycji skutkował kolejnymi uchybieniem, to jest brakiem oceny jaka jest wzajemna relacja obowiązku posiadania prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynikającego z przepisów Prawa budowlanego oraz ewentualnego obowiązku wykazania się przez inwestora tytułem prawnym do określonego obszaru wynikającego z wymagań określonych w decyzji środowiskowej. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia 6 grudnia 2023 r. nr IR-IV.7721.265.2021.12 (83497/23), ponownie utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty z dnia 30 kwietnia 2021 r. Wojewoda uznał, że przedłożony projekt przebudowy linii elektroenergetycznej jest zgodny ze sprostowaną decyzją RDOŚ z dnia 25 stycznia 2013 r. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla tej inwestycji. Nie narusza treści tej decyzji fakt, że inwestor nie posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane o szerokości całej strefy wskazanej w decyzji środowiskowej - tj. 19,2 m (po 9,6 m od osi linii w obie strony). W ocenie Wojewody Wielkopolskiego wskazany warunek decyzji środowiskowej należy interpretować, w taki sposób, że dla inwestycji ma zostać utworzony pas technologiczny, o dowolnej szerokości (odpowiadający potrzebom inwestora związanym z eksploatacją linii), mieszczący się jednak w wyżej wspomnianej strefie 19,2 m. Wojewoda wskazał też, że z żadnych przepisów nie wynika obowiązek, by na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę inwestor zobowiązany był do legitymowania się tytułem prawnym do terenów pozostających w obszarze oddziaływania danej inwestycji, na których nie będą prowadzone roboty budowlane. Wojewoda ustalił ponadto, że zarówno w planach miejscowych, jak i w innych decyzjach ograniczono sposób korzystania z nieruchomości przez które przebiega linia elektroenergetyczna, ustalając pas technologiczny o szerokości 9 m z obu jego stron, co również jest zgodne z zapisami decyzji środowiskowej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, na ww. decyzję Wojewody z dnia 6 grudnia 2023 r., złożył C.S. wnosząc o jej uchylenie. Stwierdził, że Wojewoda pominął treść decyzji środowiskowej, w szczególności w zakresie obowiązku posiadania przez inwestora tytułu prawnego do pasa technologicznego znajdującego się w strefie 19,2 m, wydłuż przedmiotowego przedsięwzięcia. Skargę na ww. decyzję Wojewody z dnia 6 grudnia 2023 r. złożyły również H.P. i J.P. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji Starosty z 30 kwietnia 2021 r., a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciły zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) art. 72 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez uznanie, że wniosek o pozwolenia na budowę spełnia wymogi określone w tych przepisach, w sytuacji gdy dołączona do wniosku decyzja środowiskowa utraciła aktualność, ponieważ wniosek o wydanie pozwolenia na budowę nie został złożony przed upływem 6 lat od daty wydania decyzji środowiskowej; 2) art. 35 ust. 1 p.b. poprzez brak sprawdzenia, czy decyzja RDOŚ jest aktualna i może stanowić podstawę wydania pozwolenia na budowę; 3) art. 86 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie poprzez uznanie, że decyzja środowiskowa, w zakresie w jakim stawia wymóg dysponowania przez inwestora tytułem prawnym do korzystania z nieruchomości w pasie o szerokości 19,2 m nie wiąże organu przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę; 4) art. 7 w zw. z art. 7b w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zbadanie stanu faktycznego i wyjaśnienie sprawy, polegające na braku szczegółowej analizy ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego działki skarżących oraz nieuwzględnienie, że decyzje z których inwestor wywodzi tytuł prawny do dysponowania nieruchomością skarżących mogą zostać wygaszone; 5) art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także dowolną ocenę zebranego materiału, w wyniku czego organ uznał, że inwestor nie musi dysponować prawem do nieruchomości na cele budowlane w pasie o szerokości 19,2 m, co sprzeczne jest z decyzją środowiskową; W odpowiedzi na skargi Wojewoda Wielkopolski wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 117/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skargi oddalił. W ocenie Sądu I instancji Wojewoda wykonał wskazania zawarte w wyroku z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Po 751/21. Do akt sprawy zostało włączone postanowienie Głównego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 30 maja 2023 r. (znak: DOOŚ-WDŚZIL.420.21.2022.BL2), którym uchylone zostało w całości postanowienie RDOŚ z dnia 29 kwietnia 2022 r. (znak: W00-ll.420.5.2022.js.2) wyjaśniające wątpliwości co do treści decyzji z dnia 23 stycznia 2013 r. (znak: WOO-II.4202.1.2011.JS) o środowiskowych uwarunkowaniach. Zdaniem Sądu decyzja środowiskowa nie nakładała na inwestora obowiązku wykazania tytułu prawnego do pasa gruntu wzdłuż spornego przedsięwzięcia o łącznej szerokość 19,2 m, czyli po 9,6 m od osi linii w każdą stronę. Brak jest podstaw do formułowania stanowiska, że kwestionowane pozwolenie na budowę zostało wydane z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. Inwestor uzyskał bowiem decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości zarówno w odniesieniu do działki nr [...] [...] w Gminie W., jak i w odniesieniu działki nr [...] obręb [...] w Gminie W. Inwestor uzyskał także zezwolenia na niezwłoczne zajęcie tych nieruchomości, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W ocenie Sądu I instancji pozwolenie na budowę nie zostało wydane z naruszeniem 6-letniego okresu aktualności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 353 z późn. zm.; zwanej dalej: u.u.i.ś.) wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która wydawana jest na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast zgodnie z art. 72 ust. 5 u.u.i.ś. w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna dla danego przedsięwzięcia wydaje się jedną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Jedną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się także w przypadku, gdy dla danego przedsięwzięcia jest wymagane uzyskanie więcej niż jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 u.u.i.ś. Reguła jednej decyzji dotyczy więc sytuacji, gdy po uzyskaniu decyzji środowiskowej, a przed wystąpieniem o pozwolenia na budowę, inwestor uzyskał już decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zdaniem Sądu I instancji intencją ustawodawcy przy wprowadzaniu obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach było doprowadzenie do jednorazowego przeprowadzenia oceny oddziaływania konkretnego przedsięwzięcia. Dlatego też w art. 72 ust. 5 u.u.i.ś. wprowadzono generalną regułę, zgodnie z którą w trakcie obowiązywania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ocena wpływu na środowisko dokonywana jest tylko raz. Do zachowania terminu "obowiązywania" decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach niezbędne jest skuteczne złożenie wniosku o wydanie decyzji wskazanej w art. 72 ust. u.u.i.ś. Natomiast w okolicznościach kontrolowanej sprawy inwestor był obowiązany do uzyskania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Taką decyzję pozyskał w czerwcu 2016 r., a więc przed upływem sześciu lat od daty uzyskania ostateczności przez decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 23 stycznia 2013 r. Zatem przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę inwestor nie miał ani obowiązku występować o wydanie kolejnej decyzji o środowiskowych uwarunkowania, ani występowania o przedłużenie ważności uzyskanej już decyzji, gdyż ta, nie utraciła aktualności z upływem 6 lat od jej wydania, albowiem już wcześniej złożono wniosek i uzyskano inną decyzję dotycząca spornej inwestycji, a wskazaną w art. 72 ust. 1 u.u.i.ś., tj. decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego w odniesieniu do nieruchomości stron skarżących. W skardze kasacyjnej H.P. i J.P. zaskarżyły ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie: 1) art. 72 ust. 3 i ust. 4 u.u.i.ś. poprzez ich błędną wykładnię i stwierdzenie, że złożony w sprawie wniosek inwestora z dnia 13 lipca 2020 r. (o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę) spełniał wymogi określone w tym przepisie, w tym w szczególności, że czyni to dołączona do wniosku decyzja środowiskowa (wydana w dniu 25 stycznia 2013 r., podczas gdy decyzja ta nie spełnia warunku z art. 72 ust. 3 u.u.i.ś., gdyż wydana została wcześniej niż 6 lat przed złożeniem wniosku (a zatem jest całkowicie nieaktualna); 2) art. 72 ust. 3 i ust. 5 u.u.i.ś. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że w przypadku gdy dla danego przedsięwzięcia jest wymagane uzyskanie więcej niż jednej decyzji, o których mowa w ust. 1 ww. przepisu, lub gdy wnioskodawca uzyskuje odrębnie decyzje dla poszczególnych etapów realizacji przedsięwzięcia, wystarczające dla zachowania terminu, o którym mowa w ust. 3 ww. przepisu, jest pozyskanie jednej (jakiejkolwiek decyzji, o której mowa w art. 72. ust. 1), żeby termin został uznany za dochowany dla każdej kolejnej decyzji, nawet, jeżeli wniosek o wydanie takiej kolejnej decyzji został złożony z uchybieniem 6-letniego terminu; 3) art. 35 ust. 1 p.b. poprzez brak sprawdzenia, czy decyzja RDOŚ jest aktualna i może stanowić podstawę do wydania pozwolenia na budowę. Skarżące kasacyjnie wniosły o uchylenie zaskarżonego wyroku, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Szamotulskiego z 30 kwietnia 2021 r. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że decyzja RDOŚ z dnia 25 stycznia 2013 r. stała się ostateczna w dniu 1 marca 2013 r. Wniosek o pozwolenie na budowę został natomiast złożony przez inwestora dopiero dnia 13 lipca 2020 r., a więc z ponad rocznym opóźnieniem, co także stanowi okoliczność bezsporną. Sąd I instancji potwierdza to wprost w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Inwestor nie udowodnił (a nawet nie twierdził), że przed upływem tego terminu wystąpił na podstawie art. 72 ust. 4 u.u.i.ś. z wnioskiem o wydanie przez RDOŚ stanowiska, że warunki realizacji przedsięwzięcia są aktualne. W okresie 6 lat od dnia wydania przez RDOŚ decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się jedną decyzję, którą następnie dołącza się do wniosków o wydanie decyzji, o których mowa a art. 72 ust. 1 u.u.i.ś. Po upływie tego okresu, należy pozyskać nową decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, chyba że inwestor wcześniej wystąpił o stanowisko, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji RDOŚ. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, inwestor nigdy nie wystąpił o potwierdzenie aktualizacji warunków, a sam wniosek o wydanie pozwolenia na budowę został złożony ponad rok później od daty, w której decyzja RDOŚ utraciła swoją aktualność. Omawiany termin jest wystarczająco długi aby inwestor mógł pozyskać wszystkie niezbędne, a przewidziane prawem, decyzje w celu zrealizowania swojej inwestycji. Co więcej, ustawodawca przewidział możliwość wydłużenia takiego terminu. W tej sytuacji, za co niemniej nietrafiony, należy uznać pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że zachowany zostaje termin z art. 72 ust. 3 u.u.i.ś. w przypadku gdy wniosek o wydanie jednej z decyzji wymienionej w ust. 1 tegoż artykułu został złożony w 6-letnim terminie. Z przepisu tego nie wynika, że wydanie jednej z wielu decyzji poprzedzającej decyzję pozwolenia na budowę w ww. okresie, oznacza, że termin ten nie musi być zachowany dla kolejnych. Prowadziło by to do sytuacji, gdy wniosek o pozwolenie na budowę mógł zostać złożony po 15 lub nawet 20 latach od wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W odpowiedzi na skargę kasacyjną E. sp. z o.o. wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Spółka stanęła na stanowisku, że w art. 72 ust. 5 u.u.i.ś. wprowadzono generalną regułę, zgodnie z którą w trakcie obowiązywania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ocena oddziaływania na środowisko dokonywana jest tylko raz. W niniejszej sprawie inwestor decyzje o lokalizacji inwestycji celu publicznego pozyskał w czerwcu 2016 r., a wiec przed upływem sześciu lat od daty uzyskania ostateczności przez decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 23 stycznia 2013 r. Do zachowania terminu obowiązywania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach niezbędne jest skuteczne złożenie wniosku o wydanie decyzji wskazanej w art. 72 ust. 1 u.u.i.ś., czyli w realiach niniejszej sprawy, decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, które inwestor pozyskał w ww. terminie. Przed złożeniem wniosku pozwolenia na budowę nie miał ani obowiązku występować o wydanie kolejnej decyzji o środowiskowych uwarunkowania, ani występowania o przedłużenie ważności uzyskanej już decyzji, gdyż ta z dnia 23 stycznia 2013 r. nie utraciła aktualności z upływem 6 lat od jej wydania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed sądem pierwszej instancji. Istota sporu zakreślona zarzutami skargi kasacyjnej sprowadza się do prawidłowej wykładni art. 72 ust. 3 i 4 u.u.i.ś. Sąd I instancji stanął na stanowisku, że z art. 72 ust. 3 i 4 u.u.i.ś. wynika, iż w sytuacji gdy inwestor zobowiązany był do uzyskania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, to złożenie wniosku o wydanie takiej decyzji przed upływem sześciu lat od daty uzyskania ostateczności przez decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach oznacza, że przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę po upływie 6-letniego okresu aktualności decyzji środowiskowej, inwestor nie miał obowiązku występować o przedłużenie ważności uzyskanej już decyzji środowiskowej, gdyż ta, nie utraciła aktualności, albowiem już wcześniej złożono wniosek i uzyskano inną decyzję dotycząca inwestycji, a wskazaną w art. 72 ust. 1 u.u.i.ś., tj. decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Tożsame stanowisko wyraził inwestor w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Skarżący kasacyjnie stoi natomiast na stanowisku, że z przepisu tego nie wynika, że wydanie jednej z wielu decyzji poprzedzającej decyzję o pozwoleniu na budowę w ww. okresie, oznacza, że termin ten nie musi być zachowany dla kolejnych. 6-letni okres aktualności decyzji środowiskowej dotyczy każdego z wniosków o wydanie jednej z decyzji wymienionych w art. 71 ust. 1 u.u.i.ś. Naczelny Sąd Administracyjny stanowisko skarżącego kasacyjnie uznał za prawidłowe. Zgodnie z treścią art. 72 ust. 1 pkt 1 i 3 u.u.i.ś., wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje m.in. przed uzyskaniem: decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (pkt 1); decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (pkt 3). Przy czym wyjaśnić należy, że pod pojęciem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu rozumieć należy również decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2017 r., II OSK 2697/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z art. 72 ust. 3 u.u.i.ś. wynika, że decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1, oraz zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1a. Złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia następuje w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, z zastrzeżeniem ust. 4 i 4b. W ust. 4 przewidziano natomiast możliwość przedłużenia tego okresu do 10 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, o ile strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na który została przeniesiona ta decyzja, otrzymali, przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 3, od organu, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach w pierwszej instancji, stanowisko, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowieniu, o którym mowa w art. 90 ust. 1, jeżeli było wydane. Zajęcie stanowiska następuje na wniosek uwzględniający informacje na temat stanu środowiska i możliwości realizacji warunków wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowienia, o którym mowa w art. 90 ust. 1, jeżeli było wydane. Wniosek, o którym mowa w zdaniu drugim, składa się do organu nie wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna. Ust. 4b dotyczy obiektów energetyki jądrowej lub inwestycji towarzyszących, a także inwestycji w zakresie terminalu, dlatego nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw, aby na gruncie wskazanych wyżej przepisów uznać, iż dla zachowania 6-letniego okresu aktualności decyzji środowiskowej wystarczające było tylko złożenie wniosku o wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, w sytuacji gdy dla realizacji przedsięwzięcia niezbędne jest, na kolejnym etapie postępowania inwestycyjnego, uzyskanie przez inwestora, decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę. Wniosek taki wynika już tylko z jednoznacznej treści art. 72 ust. 3 u.u.i.ś. Ustawodawca wprost wskazuje, że decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się zarówno do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, jak i decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym także o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Analizując dodatkowo cel ograniczenia czasowego, w jakim decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach umożliwia inwestorowi ubieganie się o kolejne decyzje administracyjne niezbędne w procesie inwestycyjnym wskazać trzeba, że zakreślenie przez ustawodawcę czasowych granic obowiązywania warunków, na jakich podmiot korzystający ze środowiska może ingerować w to środowisko, wynika z faktu, iż raz ustalone warunki ingerencji w środowisko nie są niezmienne (B. Rakoczy, Komentarz do art. 72 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, pub. Lex uw. 2). Określenie czasowych granic obowiązywania decyzji środowiskowej wynika z szybkich zmian jakie zachodzącą w środowisku i w rozwiązaniach technicznych stanowiących podstawę realizacji przedsięwzięcia (K. Gruszecki, Komentarz do art. 72 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, pub. Lex, uw. 4). Istota regulacji zawartej w art. 72 ust. 3 u.u.i.ś. jest zatem taka, żeby decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach pozostawała aktualna na etapie wydawania każdej z decyzji administracyjnych niezbędnych w procesie inwestycyjnym, z tym tylko zastrzeżeniem, że dla zachowania terminu wskazanego w tym przepisie, wystarczające jest złożenie wniosku o wydanie takiej decyzji, a ma to na celu zagwarantowanie realizacji inwestycji w aktualnych uwarunkowaniach środowiskowych. Także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywano, że konieczność posiadania aktualnej decyzji środowiskowej wynika z faktu, iż ustalone warunki ingerencji w środowisko są zmienne i mogą wymagać ponownej oceny z uwagi na dość szybko następujące zmiany w samym środowisku jak i w rozwiązaniach technicznych stanowiących podstawę realizacji przedsięwzięcia. Po upływie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, decyzja ta nie może wywrzeć skutku m.in. w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę (por. wyroki NSA z 23 lutego 2016 r., II OSK 335/15 oraz z 25 stycznia 2019 r., II OSK 3849/18; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem na każdym z etapów realizacji przedsięwzięcia inwestor zobowiązany jest do przedłożenia aktualnej decyzji środowiskowej. Określenie w art. 72 ust. 3 u.u.i.ś. czasowych granic obowiązywania decyzji środowiskowej służy zagwarantowaniu realizacji inwestycji w aktualnych uwarunkowaniach środowiskowych z wykorzystaniem adekwatnych rozwiązań technicznych. W końcu stanowiska zaprezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie potwierdza także wzajemna relacja między przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a ustawy Prawo budowlane oraz obowiązkami inwestora, które wynikają z regulacji zawartych w tych aktach prawnych. To bowiem na etapie przygotowania projektu budowlanego dochodzi to swoistej implementacji postanowień decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do tego właśnie projektu i to na etapie postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b p.b, organ administracji architektoniczno-budowlanej bada zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wszystkie te okoliczności prowadzą zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego do wniosku, że wynikający z art. 72 ust. 3 u.u.i.ś. wymóg aktualności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odnieść należy do każdej z decyzji wydawanej w toku procesu inwestycyjnego, w tym decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę, niezależnie od tego czy przed uzyskaniem tej decyzji, z zachowaniem ww. terminu inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Oceny tej nie może zmieć przywołana przez Sąd I instancji, a wynikająca z art. 72 ust. 5 u.u.i.ś zasada, że dla danego przedsięwzięcia wydaje się jedną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Z przepisu tego wynika jedynie zamysł ustawodawcy, aby analiza kwestii środowiskowych została przeprowadzona, co do zasady jednokrotnie, na najwcześniejszym etapie inwestycji. Nie jest bowiem celowe powtarzanie całego postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach kilkakrotnie w trakcie jednego procesu inwestycyjnego. Z tego względu, np. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy "zwalnia" z obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed pozwoleniem na budowę – oznacza to jednak tylko tyle, że do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę inwestor będzie mógł załączyć decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach uzyskaną uprzednio na potrzeby decyzji o warunkach zabudowy (W. Jacyno, J. Rewkowska [w:] T. Filipowicz, A. Plucińska-Filipowicz. M. Wierzbowski (red.), Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz, wyd. 3, 2024, art. 72). W końcu podzielić należy stanowisko skarżących kasacyjnie, że sposób wykładni art. 72 ust. 3 u.u.i.ś. zaprezentowany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku prowadziłby do sytuacji, w której złożenie wniosku o wydanie decyzji o lokalizację inwestycji celu publicznego w terminie wynikającym z art. 72 ust. 3 u.u.i.ś. uprawniałoby inwestora do złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę w dowolnym czasie. W stanie prawnym mającym zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przewidywały bowiem jeszcze okresu ważności decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Sytuacja ta zmieni się dopiero od 1 stycznia 2026 r. Mając zatem na uwadze, że w okolicznościach niniejszej sprawy bezspornym pozostaje, że wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę złożony został przez inwestora po upływie terminu określonego w art. 72 ust. 3 u.u.i.ś. oraz, że inwestor nie wystąpił na podstawie art. 72 ust. 4 u.u.i.ś. o przedłużenie tego okresu, niezbędnym było uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji organów obu instancji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 203 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 13 lutego 2025
- Symbol z opisem
- 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Jan Szuma Jerzy Stankowski /sprawozdawca/ Wojciech Mazur /przewodniczący/
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Po 465/25 · 27 listopada 2025
Wyrok WSA w Poznaniu z 27 listopada 2025 r., II SA/Po 465/25 – pozwolenie na budowę
Sygnatura: II SA/Po 464/25 · 27 listopada 2025
Wyrok WSA w Poznaniu z 27 listopada 2025 r., II SA/Po 464/25 – pozwolenie na budowę
Sygnatura: VII SA/Wa 2215/25 · 27 listopada 2025
Wyrok WSA w Warszawie z 27 listopada 2025 r., VII SA/Wa 2215/25 – pozwolenie na budowę
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny