Sygnatura
II OSK 419/23
Wyrok NSA z 30 lipca 2025 r., II OSK 419/23 – pozwolenie na budowę
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 30 lipca 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła, Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon, sędzia WSA (del.) Piotr Broda (spr.), Protokolant: Inspektor sądowy Bernadetta Pręgowska, po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 października 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 628/22 w sprawie ze skargi P.O. na decyzję Wojewody [...] z dnia 20 czerwca 2022 r. nr 156/2022 znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia dotyczącego demontażu słupa energetycznego i przewodów oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 628/22 oddalił skargę P. O. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 20 czerwca 2022 r. nr 156/2022 w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia dotyczącego demontażu słupa energetycznego i przewodów. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 4 marca 2022 r. do Starosty Powiatu Piotrkowskiego (dalej: Starosta) wpłynęło zgłoszenie P. O. z 1 marca 2022 r. o demontażu słupa energetycznego i przewodów na działce ew. [...] obręb [...], gmina [...]. Postanowieniem z 11 marca 2022 r. Starosta, na podstawie art. 30 ust. 5c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.), dalej: p.b., nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, w terminie do 8 kwietnia 2022 r. o m.in. przedstawienie zgody właściciela obiektu na rozbiórkę. W odpowiedzi na powyższe wezwanie zobowiązany przedłożył podpisany druk zgłoszenia rozbiórki z 17 marca 2022 r., druk "zgoda właściciela obiektu", w którym P. O. wyraził zgodę na rozbiórkę słupa i przyłącza znajdujących się na działce nr [...] w miejscowości P., obr. [...], gmina [...], wskazując tym samym siebie jako właściciela przedmiotowego obiektu, który zamierza zdemontować. Decyzją z 28 marca 2022 r. nr 61/IN/2022 Starosta, działając na podstawie art. 30 ust. 5c w zw. z art. 31 ust. 2 p.b., art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: k.p.a. wniósł sprzeciw do wspomnianego wyżej zgłoszenia. Z poczynionych przez organ pierwszej instancji ustaleń wynika, że właścicielem obiektu jest P. S.A., a inwestor nie przedstawił zgody właściciela obiektu na jego rozbiórkę. W wyniku rozpoznania wniesionego odwołania Wojewoda Łódzki decyzją z dnia 20 czerwca 2022 r. nr 156/2022 utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w przypadku rozbiórki słupa i linii energetycznej, ustalenie kto jest właścicielem rozbieranego obiektu ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia. W aktach sprawy znajduje się informacja o przeprowadzonej przez pracownika organu pierwszej instancji, rozmowie telefonicznej, z której wynika, iż P. S.A. nie może udzielić jednoznacznej informacji, czy inwestor jest właścicielem wskazanych urządzeń gdyż wymaga to sprawdzenia i ustalenia w terenie, czy przedmiotowy odcinek energetyczny został wyłączony z eksploatacji. Jednocześnie, w piśmie z dnia 30 marca 2022 r. P. S.A., wskazało, że urządzenie elektroenergetyczne posadowione na działce [...] nie zostało wyłączone z eksploatacji i znajduje się "na majątku P. S.A.". Natomiast w uzupełnieniu odwołania inwestor wskazał, że w planach dokumentacji przebieg przyłącza i umiejscowienie słupa przyłączeniowego posadowionego na działce [...] jest rozbieżny ze stanem faktycznym, w rzeczywistości przyłącze jest umiejscowione bardziej na północ i kończy się na stojaku budynku, w którym znajduje się licznik, a nie na słupie przyłączeniowym jak zaznaczono w projekcie. Inwestor oświadczył również, że nieprawdą jest, aby przyłącze znajdowało się w majątku P. S.A. Z udzielonych mu informacji wynika, że P. już z niego nie korzysta. Wobec dwóch odrębnych stanowisk organ odwoławczy w piśmie z 13 maja 2022 r. zwrócił się do P. S.A. Oddział Ł. Rejon Energetyczny P. z prośbą o udzielenie informacji na temat aktualności danych wskazanych w piśmie z dnia 30 marca 2022 r. dotyczących niewyłączenia z eksploatacji urządzenia elektroenergetycznego (słup energetyczny oraz przyłącze-przewody) oraz jego ujęcia w majątku P.1, poprzez jednoznaczne wskazanie, kto jest jego właścicielem oraz czy został on wyłączony z eksploatacji, a także przesłanie dokumentacji potwierdzającej taki stan rzeczy. Odpowiadając na powyższe wezwanie P. S.A., w piśmie z dnia 19 maja 2022 r. wyjaśniła, że przyłącze elektroenergetyczne 0,4kV do działki [...], obręb [...] w P. przy ul. [...] zostało wykonane w ramach projektu technicznoroboczego dla zasilania domków jednorodzinnych przy ul. [...] w P., w roku 1979. Jednym z wnioskodawców tego projektu był Z. O. W planach dokumentacji przebieg przyłącza i umiejscowienie słupa przyłączeniowego posadowionego na działce nr [...] jest rozbieżne ze stanem faktycznym, w rzeczywistości przyłącze jest umiejscowione bardziej na północ i kończy się na stojaku budynku, w którym znajduje się licznik, a nie na słupie przyłączeniowym jak zaznaczono w projekcie. W dokumentacji brak jest informacji o przebudowie przyłącza. W 1979 r. inwestorzy projektu dokumentem PT, przekazali główną linię zasilającą znajdującą się w pasie drogowym na majątek P. W dokumencie tym nie ujęto przyłączy elektroenergetycznych 0,4kV uwidocznionych na planie linii niskiego napięcia. W 2020 r. P.1S.A. Oddział z siedzibą w Ł. podpisał umowę z właścicielem działki nr [...], z której treści wynika, że przyłącze elektroenergetyczne 0,4kV do zacisków prądowych przewodów przy izolatorach stojaka dachowego stanowi własność P. Na podstawie tej umowy Rejon Energetyczny P. informował w pismach, że przyłącze stanowi własność P. Wznowienie umowy w 2020 r. odbyło się z wniosku nowego właściciela działki [...] który oświadczył, że posiada tytuł prawny do punktu poboru energii elektrycznej umiejscowionego w P. przy ul. [...]. Obecnie zwrócono się do P.1 S.A. z siedzibą w Ł. o wyjaśnienie i wskazanie podstaw zawarcia umowy z tak określoną granicą majątkową przedmiotowego przyłącza, które obecnie zostało zdemontowane. W tym stanie rzeczy zasadnicza dla rozstrzygnięcia sprawy kwestia nie została jednoznacznie ustalona. Wojewoda Łódzki mając na względzie wynik przeprowadzonego przez organy obu instancji postępowania wyjaśniającego stwierdził, że w chwili obecnej inwestor nie uprawdopodobnił, że jest właścicielem obiektu, którego demontaż planuje. Skargę na decyzję Wojewody wniósł P. O. zarzucając jej naruszenie: 1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym stwierdzeniem przez organ drugiej instancji, iż P. S.A. posiada tytuł prawny do urządzeń przesyłowych; 2) art. 49 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.), dalej: k.c., poprzez bezpodstawne uznanie, iż słup energetyczny wraz z siecią energetyczną znajdujący się na działce stanowiącej własność skarżącego, stanowi część składową przedsiębiorstwa P. S.A., podczas gdy zakład energetyczny nie dysponuje żadnym dokumentem zawartym ze skarżącym, a w szczególności jego poprzednikiem prawnym, wskazującym na powyższe okoliczności. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawą rozstrzygnięcia organów było niezałączenie do zgłoszenia rozbiórki zgody właściciela obiektu na rozbiórkę. W ocenie Sądu i instancji brak jest wątpliwości, że art. 49 § 1 k.c. stanowi wyjątek od zasady supreficies solo cedit. W jego świetle urządzenia przesyłowe nie stanowią części składowej nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa, przy czym przedsiębiorstwo należy rozumieć zgodnie z treścią art. 551 k.c., w znaczeniu przedmiotowym, jako zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej. Skoro wejście w skład przedsiębiorstwa jest kwestią faktu, to fakt ten nie musi być uzależniony od połączenia urządzenia przesyłowego z siecią, albowiem istnieje możliwość, że przedsiębiorca będzie posiadał urządzenie przesyłowe wcześniej, już z chwilą jego wzniesienia. Należy jednak zakładać, że dopiero po wybudowaniu urządzenia przesyłowego jako całości może nastąpić nabycie posiadania tego urządzenia. W powyższej sprawie nie ma wątpliwości, że przedmiotowy słup wraz z przewodami był użytkowany od końca lat 70 XX w. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd I instancji uznał, że błędny jest zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew stanowisku skarżącego organ II instancji nie przesądził, że tytuł prawny do spornych urządzeń przysługuje P. S.A. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył dwa przeciwstawne stanowiska - skarżącego i P. S.A., wskazując w konkluzji, że zasadnicza dla przedmiotowego rozstrzygnięcia kwestia nie została jednoznacznie rozstrzygnięta. W przedmiotowej sprawie w przypadku gdy własność przedmiotowego słupa nie jest pewna organ miał obowiązek zgłosić sprzeciw, co zresztą uczynił. Skargę kasacyjną wniósł P. O. zaskarżając wyrok w całości i stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania tj.: 1) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowania tj. art. 49 § 1 k.c., w wyniku bezpodstawnego przyjęcia, że przepis ten odnosi się wprost do sytuacji słupa energetycznego znajdującego się na działce skarżącego, podczas gdy zakład energetyczny nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących, że ten element sieci energetycznej wchodzi w skład prowadzonego przedsiębiorstwa energetycznego jak i dokumentu świadczącego o możliwości dysponowania gruntem pod tym elementem sieci energetycznej; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący w stopniu dostatecznym wykazał, że postępowania organów administracyjnych I i II instancji dotknięte było brakami dowodowymi, uniemożliwiającymi prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, pod kątem uznania spornego słupa energetycznego za część składową infrastruktury zakładu energetycznego, przy istnieniu wszelkich przesłanek do zakwalifikowania tego obiektu jako samowoli budowlanej. Z uwagi na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z fotokopii dokumentu z dnia 28 października 2022 roku złożonego przez P.1 Ł. na potrzeby prowadzonego postępowania przed Sądem Rejonowym w Piotrkowie Trybunalskim VII Wydział Karny - na okoliczność potwierdzenia przez zakład energetycznych traktowania spornego słupa jako elementu nie wchodzącego w skład majątku tego przedsiębiorstwa, braku zamiaru odbudowanie tego obiektu energetycznego i braku posiadania przez zakład energetyczny zgody na posadowienie słupa przez właściciela gruntu W piśmie z dnia 13 stycznia 2023 r. skarżący kasacyjnie wniósł o dołączenie do skargi kasacyjnej z dnia 19 grudnia 2022 r. następujących dokumentów: Postanowienie Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z 9 grudnia 2022 r.; pismo P. w P. do Sądu Rejonowego w Piotrkowie z dnia 18 listopada 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do regulacji art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i jest związany podstawami w niej zawartymi, z urzędu może brać pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw. Strona skarżąca podnosi zarzut naruszenia art. 49 § 1 k.c. poprzez bezpodstawne przyjęcie przez organy administracyjne oraz Sąd I instancji, że przepis ten odnosi się wprost do sytuacji słupa energetycznego znajdującego się na działce skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zgodnie z treścią powyższego przepisu urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Co istotne i należy zaznaczyć to na wstępie rozważań – ani Wojewoda Łódzki podczas prowadzonego postępowania, ani Sąd I instancji (na co zresztą Sąd sam zwrócił uwagę w zaskarżonym wyroku) nie przesądzili kwestii, kto jest właścicielem słupa energetycznego i przewodów (przyłącza) znajdujących się na działce nr [...] w miejscowości P., obręb [...], gmina S. W literaturze wskazuje się, że w świetle art. 49 § 1 urządzeniami przesyłowymi są zwłaszcza urządzenia energetyczne (w tym ciepłownicze), gazownicze i wodociągowo-kanalizacyjne służące do przesyłania mediów. Z uwagi na miejsce posadowienia urządzeń przesyłowych można wyróżnić urządzenia podziemne (np. wodociągi zlokalizowane pod ziemią), nadziemne (np. linie energetyczne) lub naziemne (np. wodociągi zlokalizowane na powierzchni ziemi). Ze względu na rodzaj nieruchomości, na których są wybudowane urządzenia przesyłowe, można wyróżnić urządzenia przesyłowe posadowione na gruntach (np. słupy energetyczne), urządzenia przesyłowe posadowione w budynkach (np. trafostacje) i urządzenia posadowione w lokalach (np. węzły ciepłownicze). Ze względu na tytuł prawny przysługujący przedsiębiorcom energetycznym do urządzeń przesyłowych możemy wyróżnić urządzenia przesyłowe stanowiące własność przedsiębiorców energetycznych, a ponadto urządzenia, z których korzystanie przez przedsiębiorców przesyłowych oparte jest na innym niż własność tytule prawnym, w tym tytule prawnorzeczowym lub obligacyjnym, jak również urządzenia przesyłowe, z których przedsiębiorcy przesyłowi korzystają bez tytułu prawnego. Wątpliwości budzi status prawny przyłączy, a więc odcinka łączącego sieć przedsiębiorcy przesyłowego z instalacją wewnętrzną odbiorcy . Pojęcie przyłączy zdefiniowane zostało w aktach prawnych o charakterze szczególnym. Rozbieżności wywołuje uznanie przyłączy za odrębną rzecz ruchomą wchodzącą w skład sieci przedsiębiorcy czy też za część składową nieruchomości właściciela. Z uwagi na to, że funkcją przyłączy jest zapewnienie dostarczania mediów odbiorcy, należy uznać, że przemawia ona za ścisłym związkiem przyłącza z siecią przedsiębiorcy. To bowiem na przedsiębiorcy przesyłowym ciąży obowiązek zapewnienia dostarczania mediów odbiorcy, a więc także ciągłości ich przepływu. W tym ujęciu przyłącze co do zasady stanowi urządzenie przesyłowe w rozumieniu art. 49 § 1, jest bowiem mechanizmem pełniącym funkcję polegającą na odprowadzaniu i doprowadzaniu płynów, pary, gazu czy energii elektrycznej. Odmienny status przyłączy wynikać może z ustaw szczególnych, a także woli stron, wyrażonej w szczególności w umowie przyłączeniowej (patrz. M. Balwicka - Szczyrba (w:): M. Balwicka - Szczyrba (red.) A. Sylwestrzak (red.) "Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. II", WKP 2024, art. 49 Urządzenia przesyłowe, I. Pojęcie i istota urządzenia przesyłowego pkt 1 i 6). W tym miejscu nie sposób nie wskazać na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2023 r. sygn. akt II GSK 594/20 (ONSAiWSA 2024/3/30), gdzie sąd wskazał, że jeśli chodzi o prawnorzeczowy status urządzeń przesyłowych, to są one własnością osoby, która je wybudowała i to niezależnie od uprawnień przysługujących jej do nieruchomości. (...) W orzecznictwie przyjmuje się, że do zastosowania art. 49 § 1 k.c. wystarczający jest sam fakt połączenia urządzeń z urządzeniami przedsiębiorstwa sieciowego. Artykuł 49 § 1 k.c. jest wyjątkiem od zasady superficies solo cedit, która stanowi, że własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą połączoną z nieruchomością w taki sposób, iż staje się jej częścią składową w rozumieniu art. 47 § 2. Powyższy wyjątek polega na wyodrębnieniu takiej połączonej w sposób trwały (składowej) rzeczy, stanowiącej postać urządzenia określonego w art. 49, w osobny przedmiot własności (i obrotu) z momentem jej faktycznego wejścia w skład przedsiębiorstwa (art. 551), niezależnie od tytułu prawnego, na którym opiera się to wejście (włączenie). W związku z tym włączenie urządzenia w skład przedsiębiorstwa decyduje o jego zmienionym statusie prawnym (S. Rudnicki [w:] S. Dmowski, S. Rudnicki, Komentarz..., 2011, kom. do art. 49, nt 1), (patrz. P. Nazaruk (w:): P. Nazaruk (red.) "Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany", LEX/el.2024, art. 49 Urządzenia przesyłowe, Zagadnienia ogólne I. pkt 1.) Takie stanowisko jest również przyjmowane w orzecznictwie – Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 listopada 2019 r. sygn. akt IV CSK 382/18 (Lex nr 2772587) wskazał, że artykuł 49 § 1 k.c. wprowadza wyjątek od zasady superficies solo cedit tylko w wypadku, kiedy przez nieruchomość przebiega sieć wchodząca w skład przedsiębiorstwa przesyłowego. Jak wynika z akt sprawy przy piśmie z 20 marca 2022 r. P. S.A. (akta administracyjne – brak numeracji stron; pismo o RPW 11830/2022 P) wskazała, że przedmiotowe przyłącze energetyczne zostało wykonane w ramach projektu techniczno – roboczego dla zasilana domków jednorodzinnych przy ul. [...] w P. w roku 1979. Jednocześnie poinformowano, że przyłącze nie zostało wyłączone z eksploatacji i znajduje się na majątku P. S.A. Następnie, Wojewoda Łódzki pismem z 30 marca 2022 r. zwrócił się do P. S.A Oddział Ł. Rejon Energetyczny P. o jednoznaczne wskazanie, kto jest właścicielem przyłącza oraz czy zostało ono wyłączone z eksploatacji. W odpowiedzi na powyższe P. S.A. w piśmie z 19 maja 2022 r. (akta administracyjne – brak numeracji stron; pismo o RPW 1114087/2022 P) powtórzyło informacje zawarte w piśmie z 20 marca 2022 r. rozszerzając te informacje o to, że wnioskodawcą projektu techniczno – roboczego był Z. O. Dalej wskazano, że w planach dokumentacji przebieg przyłącza i umiejscowienie słupa przyłączeniowego posadowionego na działce nr [...] jest rozbieżne ze stanem faktycznym, w rzeczywistości przyłącze jest umiejscowione bardziej na północ i kończy się na stojaku budynku, w którym znajduje się licznik, a nie na słupie przyłączeniowym jak zaznaczono w projekcie (na powyższe wskazywał także skarżący kasacyjnie w swoim oświadczeniu z dnia 28 kwietnia 2022 r.). W dokumentacji brak jest informacji o przebudowie przyłącza. W 1979 r. inwestorzy projektu dokumentem PT, przekazali główną linię zasilającą znajdująca się w pasie drogowym na majątek P. W dokumencie tym nie ujęto przyłączy elektroenergetycznych 0,4kV uwidocznionych na planie linii niskiego napięcia. W 2020 r. P.1 S.A. Oddział z siedzibą w Ł. podpisał umowę z właścicielem działki nr [...], z której treści wynika, że przyłącze elektroenergetyczne 0,4kV do zacisków prądowych przewodów przy izolatorach stojaka dachowego stanowi własność P. Na podstawie tej umowy Rejon Energetyczny P. informował w pismach, że przyłącze stanowi własność P. Wznowienie umowy w 2020 r. odbyło się z wniosku nowego właściciela działki [...] który oświadczył, że posiada tytuł prawny do punktu poboru energii elektrycznej umiejscowionego w P. przy ul. [...]. P. S.A. poinformował końcowo, że zwrócił się do P.1 S.A. z siedzibą w Ł. o wyjaśnienie i wskazanie podstaw zawarcia umowy z tak określoną granicą majątkową przedmiotowego przyłącza, które obecnie zostało zdemontowane. Do pisma dołączono załączniki w postaci kopii umowy kompleksowej sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usług dystrybucji dla odbiorców z grupy taryfowej G oraz C1x nr 22430/2020 oraz warunki świadczenia ww. usług kompleksowych. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację Sądu I instancji, że wobec nieustalenia najważniejszej kwestii, kto jest właścicielem spornego słupa elektrycznego wraz z przyłączem energetycznym nieskuteczne okazało się oświadczenie złożone przez P. O. w dniu 17 marca 2022 r. pn. "zgoda właściciela obiektu" na dokonanie rozbiórki tegoż słupa, skoro nie wiadomo na ten moment, czy skarżący kasacyjnie jest jego właścicielem. Jednocześnie w toku procedury złożenie takiego oświadczenia jest niezbędne i wynika wprost z art. 31 ust. 2 w zw. z art. 30b ust. 3 pkt 1 p.b. Skoro zgoda właściciela obiektu nie została przedłożona, organ był zobligowany do wniesienia sprzeciwu. Odnosząc się do drugiego z podniesionych zarzutów tj. art. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że zarzut ten został błędnie skonstruowany. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie może być skutecznie traktowany jako samodzielna podstawa kasacyjna. Przepis ten jest uznawany za tzw. przepis wynikowy, co oznacza, że jego uchybienie jest zawsze następstwem naruszenia przez Sąd I instancji innych przepisów. Funkcja przepisów wynikowych sprowadza się wyłącznie do wiążącego określenia, jakie konsekwencje dla rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej przez sąd ma stwierdzenie zaistniałych wadliwości, co powoduje, że okoliczność, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się ze stanowiskiem sądu stwierdzającym brak naruszenie przez organ przy załatwianiu sprawy naruszenie przepisów postępowania, samo w sobie jest bez znaczenia, jeżeli nie towarzyszy formułowanemu zarzutowi powiązanie go z przepisami regulującymi materię kontrolowaną przez Sąd I instancji. Odstąpienie przez skarżącego kasacyjnie od wskazania tego rodzaju powiązania w przytoczonych podstawach kasacyjnych, jak też w uzasadnieniu środka odwoławczego, uwzględniając zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego, uniemożliwiało poszukiwanie takich naruszeń z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Stanowisko takie jest ugruntowaną linia orzeczniczą. Poza tym Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za celowe dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z przedstawionych przez skarżącego dowodów z dokumentów. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. "Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie". Oznacza to, po pierwsze, że przeprowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym jest dopuszczalne wyjątkowo, jedynie w sytuacji wystąpienia wskazanych wyżej przesłanek. Po wtóre, możliwość jego przeprowadzenia uzależniona jest od uznania Sądu, który postępowanie takie przeprowadzić może, lecz nie musi (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2023 r. sygn. akt III OSK 2531/21). W realiach tej sprawy taka potrzeba nie zachodziła, a nadto postępowanie sądowe nie służy ponownemu przeprowadzeniu postępowania dowodowego, czy też jego uzupełnianiu, a jedynie, na zasadzie wyjątku wynikającego z art. 106 § 3 p.p.s.a., dopuszczalne dowodu z dokumentów w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania kontroli działania administracji. Sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tej działalności. Oznacza to, że sąd administracyjny nie powinien we własnym zakresie dokonywać ustaleń stanu faktycznego, co do istotnych okoliczności sprawy. Co jednak najistotniejsze w niniejszej sprawie, Sąd administracyjny dokonuje kontroli zgodność z prawem zaskarżonego aktu przy uwzględnieniu wszystkich konsekwencji wynikających z art. 133 § 1 p.p.s.a., a mianowicie na podstawie stanu faktycznego i stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu, co oznacza również, że zasadniczo nie podlega uwzględnieniu zmiana stanu faktycznego i prawnego, która nastąpiła po wydaniu kontrolowanego aktu (lub czynności). Dokumenty na które powołuje się skarżący powstały już po wydania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 23 lutego 2023
- Symbol z opisem
- 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
- Hasła tematyczne
- Budowlane prawo
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Marzenna Linska - Wawrzon Piotr Broda /sprawozdawca/ Robert Sawuła /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
art. 49 § 1, · Dz.U. 2020 poz. 1740
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 145 § 1 pkt 1 lit c · Dz.U. 2019 poz. 2325
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Gd 369/25 · 30 lipca 2025
Wyrok WSA w Gdańsku z 30 lipca 2025 r., II SA/Gd 369/25 – pozwolenie na budowę
Sygnatura: II OZ 1057/25 · 30 lipca 2025
Postanowienie NSA z 30 lipca 2025 r., II OZ 1057/25 – pozwolenie na budowę
Sygnatura: II OZ 1099/25 · 30 lipca 2025
Postanowienie NSA z 30 lipca 2025 r., II OZ 1099/25 – pozwolenie na budowę
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny