II OSK 548/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1470/23 w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 17 maja 2023 r., znak: DDK.6823.2.2023.KS w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia pomnika postanawia: podjąć zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 września 2023 r., VII SA/Wa 1470/23 oddalił skargę Gminy [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 17 maja 2023 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 26 stycznia 2023 r., którą organ ten nałożył na skarżącą obowiązek usunięcia pomnika [...], usytuowanego [...]. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Gmina [...]. Postanowieniem z 21 maja 2026 r., Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie. Przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczyła się sprawa o sygn. akt III OSK 565/24 ze skargi kasacyjnej Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 października 2023 r., II SA/Wa 416/23, którym rozpoznana została skarga Gminy [...] na postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z 21 grudnia 2022 r. w przedmiocie wyrażenia opinii o niespełnieniu przez pomnik [...] warunków określonych w art. 5a ust. 1 ustawy z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów użyteczności publicznej oraz pomniki (Dz. U. z 2018 r. poz. 1103, dalej: u.z.p.k.). Opinia ta, zgodnie z art. 5b ust. 2 u.z.p.k., stanowi obowiązkowy element procedury poprzedzającej wydanie decyzji o usunięciu pomnika, o której mowa w art. 5b ust. 1 u.z.p.k. Sąd stwierdził, że kontrola instancyjna zaskarżonego w sprawie wyroku z 13 września 2023 r. powinna zostać przeprowadzona z uwzględnieniem wypowiedzi, jaka w odniesieniu do oceny zgodności z prawem opinii Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu zostanie sformułowana przez Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu o sygn. III OSK 565/24. Wyrokiem z 10 lipca 2026 r., sygn. akt III OSK 565/24, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 października 2023 r., II SA/Wa 416/23. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a., sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania – od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie. 2. Skoro postępowanie w sprawie zostało zawieszone z uwagi na toczącą się sprawę o sygn. akt III OSK 565/24, a sprawa ta została zakończona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lipca 2026 r., to należało podjąć zawieszone postępowanie sądowe. 3. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.