II OSK 578/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (sprawozdawca) sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant: starszy inspektor sądowy Magdalena Męczkowska po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. G., od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, z dnia 13 października 2023 r. sygn. akt II SA/Po 346/23, w sprawie ze skargi M. G., na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia 13 marca 2023 r. nr WOA.7721.45.2023.HG, w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 13 października 2023 r., sygn. akt II SA/Po 346/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M.G. (dalej jako "skarżąca") na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 marca 2023 r. nr WOA.7721.45.2023.HG w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lesznie (dalej "PINB") decyzją z dnia 17 stycznia 2023 r. nr PINB-Z.50.14.19/2023, działając na podstawie art. 49e pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm. dalej pr.bud.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. dalej K.p.a.) nakazał M.G. (dalej jako skarżąca lub strona) rozbiórkę wiaty przy istniejącym budynku gastronomiczno-rozrywkowym na działce ozn. nr ew. gruntów [...], [...] i [...] w obręb ew. [...], gmina [...]. Organ w dniach 19 maja 2021 r. i 20 grudnia 2022 r. przeprowadził kontrolę na przedmiotowych działkach podczas których ustalono, że znajduje się tam drewnianej konstrukcji wiata, składająca się z konstrukcji wsporczej, stanowiących słupy zakotwione w betonowych stopach fundamentowych i podciągów oraz konstrukcji dachu stanowiącej zamocowane krokwie do konstrukcji wsporczej. Dach jednospadowy w kierunku drogi [...] w całości pokryty płytami typu "plexi". Określono jej usytuowanie i wymiary każdej z jej części, albowiem na wskazanych działkach znajdowały się jej poszczególne części. Część od strony frontowej i z tyłu budynku gastronomiczno-rozrywkowego powstała w 2019 r. a ta na działce nr [...] wykonana została na przełomie marca i kwietnia 2021 r. Wiata ta stanowi jednolitą całość konstrukcyjną. Jej budowa nie została poprzedzona uzyskaniem pozwolenia na budowę ani zgłoszeniem. Kontrola z 20 grudnia 2022 r. potwierdziła, że przedmiot kontroli od dnia poprzedniej kontroli nie uległ zmianie. Organ stwierdził, że na budowę tej wiaty wymagane było pozwolenie na budowę i postanowieniem wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację wraz z koniecznością wniesienia opłaty legalizacyjnej – art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Postanowienie zostało zaskarżone do organu wyższej instancji, który uchylił je w części dotyczącej informacji o możliwości i sposobie legalizacji a w pozostałej części utrzymał w mocy. Skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie WINB z 25 października 2021 r. do sądu administracyjnego, który postanowieniem z 17 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Po 47/22 odrzucił skargę. Organ z uwagi na okoliczność, że postanowienie WINB w Poznaniu o wstrzymaniu budowy adresowane do pełnomocnika skarżącej zostało odebrane w dniu 27 października 2021 r., stwierdził, że trzydziestodniowy termin na złożenie wniosku o legalizację upłynął w dniu 26 listopada 2021 r. Wobec jego bezskutecznego upływu stosownie do art. 49e pkt 1 pr. bud. PINB nakazał rozbiórkę przedmiotowego budynku. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. WINB Zauważył, że niniejsze postępowanie znak: PINB-Z.50.14.2019/2021 dotyczyło wiaty przy istniejącym budynku gastronomiczno-rozrywkowym na dz. nr [...], [...], [...] obręb [...], gm. [...]. Sprawa ta została formalnie wszczęta przez PINB w dniu 19 maja 2021 r. Zatem zastosowanie do niej mają przepisy ustawy Prawo budowlane, które weszły w życie po 19 września 2020 r. PINB stwierdził wybudowanie wiaty (o łącznej powierzchni 859,75 m2, tj. podstawowa bryła o powierzchni 718,2 m2, część o powierzchni 41,71 m2, część o powierzchni 99,84 m2), na nieruchomości w [...] przy ul. [...] na dz. nr [...], [...] i [...]. Ustalono, że wiata była realizowana etapami, najpierw powstała część frontowa o największej powierzchni, potem zrealizowano dwie dobudowy, które stanowią całość konstrukcyjną z wiatą frontową (pierwszy etap powstał w 2019 r., drugi w 2021 r.). Organ wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14 ustawy Prawo budowlane budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki - nie wymaga pozwolenia na budowę, natomiast wymaga dokonania zgłoszenia. Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy - zgłoszenia ani pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. W niniejszym przypadku z uwagi na wielkość zrealizowanej wiaty - 859,75 m2, na jej postawienie inwestor winien był uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Brak wymaganego pozwolenia na budowę, w odniesieniu do wybudowanego obiektu budowlanego, skutkował prowadzeniem postępowania w trybie określonym w przepisach art. 48-49 Prawa budowlanego. Efektem tego postępowania było wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych a na etapie II instancji korekta informacji w zakresie informacji o zasadach legalizacji i wnoszenia opłaty legalizacyjnej przy utrzymaniu postanowienia w mocy w pozostałej części. W postępowaniu tym WWINB jednoznacznie podkreślił, że PINB prawidłowo zastosował art. 48 ust. 1 i art. 48 ust 3 pr. bud. i wydał postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych obejmującej budowę wiaty przy istniejącym budynku gastronomiczno-rozrywkowym na nieruchomości w [...] przy ul. [...] na dz. nr [...], [...] i [...]. Skarżąca była informowana zarówno przez PINB, jak i organ odwoławczy, że zgodnie z art. 48a ust. 1 pr. bud. - w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek legalizację. Brak złożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie stanowi podstawę do orzeczenia rozbiórki (art. 49e pkt 1 pr. bud.). WINB wyjaśnił skarżącej, iż w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (jedn. tekst: Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.; dalej ustawa covidowa) dotyczące szczególnych zasad postępowania w przypadku uchybienia przez stronę terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego. Wynika to stąd, że w art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy covidowej, który wskazywał na konieczność poinformowania strony o złożeniu podania (w tym przypadku wniosku) z uchybieniem terminu i umożliwienia stronie wystąpienia o przywrócenie terminu, miał zastosowanie w "okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19", który z dniem 16.05.2022 r. przestał obowiązywać na terenie Rzeczypospolitej Polskiej (Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12.05.2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 1027). Tym bardziej, że postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 17 marca 2022r. sygn. II SA/Po 47/22, które zapadło w sprawie stało się prawomocne dopiero w dniu 24 maja 2022 r. WINB wskazał, iż organ powiatowy naruszył zasadę określoną w art. 36 § 1 K.p.a. i nie informował stron o zwłoce w załatwieniu sprawy (mimo, że postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 17 marca 2022r. sygn. II SA/Po 47/22 wraz z aktami sprawy otrzymał w dniu 23 czerwca 2022r. to dopiero w dniu 24 listopada 2022r. podjął czynności w sprawie). Zatem zarzut skarżącej w tym zakresie uznał za uzasadniony, niemniej jednak uchybienie tej zasadzie nie mogło być podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego, zarzut naruszenia zasady określonej w art. 10 K.p.a. nie znajdował potwierdzenia w aktach sprawy, gdyż PINB przed wydaniem zaskarżonej decyzji zawiadomił skarżącą o możliwości zapoznania się z aktami, z czego skorzystał pełnomocnik skarżącej. WINB podkreślił, że przepisy określone w art. 48 pr. bud., nie wymagają od organów nadzoru budowlanego przed wydaniem decyzji na podstawie art. 49e Pr. bud. przeprowadzenia kontroli/ oględzin obecnego stanu inwestycji. Oznacza to, iż przeprowadzenie po raz kolejny kontroli na przedmiotowej nieruchomości nie było konieczne, jak i nie zmieniło faktu, iż skarżąca nie złożyła odpowiedniego wniosku i nie przystąpiła do czynności mających na celu legalizację obiektu. Także zarzut, iż PINB w ostatnim rozstrzygnięciu dodał dz. nr [...] bez informowania stron o tym fakcie, nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. PINB w dniu 9 czerwca 2021 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie legalizacji budowy wiaty przy istniejącym budynku gastronomiczno-rozrywkowym na nieruchomości w [...] przy ul. [...] na dz. nr [...], [...] i [...]. Zatem od początku sprawa dotyczyła obiektu na tych trzech działkach. Wyjaśniono, iż WINB w postanowieniu z dnia 25 października 2021 r. znak: WOA.7722.172.2021.HG, nie wskazywał, aby przed wydaniem kolejnego rozstrzygnięcia PINB miał wyjaśnić jakieś istotne kwestie mogące wpłynąć na przedmiot czy podstawę prawną postępowania. Informował jedynie skarżącą o procedurze związanej z potencjalną legalizacją samowoli budowlanej, którą wykonała. Skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, oddalił tę skargę. Sąd wyjaśnił, że jak stanowi art. 28 ust. 1 pr. bud. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepis art. 29 ww. ustawy wymienia przypadki, w których pozwolenie na budowę nie jest wymagane, a przepis art. 30 określa, kiedy wymagane jest dokonanie zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych właściwemu organowi. Wykonywanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia stanowi tzw. samowolę budowlaną, której skutkiem jest zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego trybu przewidzianego w przepisach art. 48-51 tej ustawy. Zgodnie z art. 48 ust. 1 pr. bud. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W myśl art. 48a ust. 1 w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. W myśl art. 49e pkt 1 pr.bud. organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że decyzja w przedmiocie rozbiórki ma w takim przypadku charakter związany co oznacza, że ziszczenie się okoliczności wskazanej w przytoczonym przepisie powoduje po stronie organu obowiązek wydania decyzji o określonej treści. Sąd za niebudzące wątpliwości w niniejszej sprawie uznał to, że PINB postanowieniem z dnia 30 czerwca 2021r. znak: PINB- Z.50.14.2019/2021 wstrzymał roboty budowlane prowadzone w związku z inwestycją skarżącej oraz poinformował o możliwości i terminie na złożenie wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego. Postanowieniem z dnia 25 października 2021 r. WINB uchylił to postanowienie w części dotyczącej informacji o możliwości i sposobie legalizacji i w tym zakresie orzekł zgodnie z wymogami art. 48 ust. 3 pr. bud. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 17 marca 2022 r. sygn. II SA/Po 47/22 odrzucił skargę M.G. na postanowienie WINB z dnia 25 października 2021 r. Postanowienie Sądu jest prawomocne od 24 maja 2022 r. Prawidłowo zatem organ nadzoru budowlanego orzekł o wstrzymaniu robót budowlanych oraz poinformował o możliwości ich legalizacji. Nakaz rozbiórki powinien być bowiem poprzedzony ustaleniem, czy budowa obiektu budowlanego może podlegać zalegalizowaniu. Sąd podkreślił, że skarżąca w toku postępowania nie kwestionowała, że budowa wiaty znajdującej się przy istniejącym budynku gastronomiczno-rozrywkowym (klub [...] w [...]), z uwagi na swoją powierzchnię i konstrukcję wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Budowa bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia na budowę jest samowolą budowlaną, której skutki mogą być usunięte w toku postępowania legalizacyjnego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Bezsporne w sprawie było to, że skarżąca nie skorzystała z możliwości wszczęcia postępowania legalizacyjnego. W takiej sytuacji PINB, bo bezskutecznym upływie terminu ustawowego na złożenie wniosku o legalizację, był zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki wiaty na podstawie art. 49e pkt 1 pr. bud. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów prawa procesowego. W szczególności wbrew zarzutom skarżącej nie było konieczności przeprowadzenia drugiej kontroli obiektu, bowiem jego wymiary ustalone zostały podczas pierwszej kontroli z maja 2021 r. (zob. k. 31). Przed wydaniem rozstrzygnięć organy ustaliły, że wymiary obiektu nie zmieniły się. Kontrola przeprowadzona w 2022 r. nie wymagała więc od organu kolejnego wymiarowania wiaty. Sąd nie miał też wątpliwości co do tego, że organy precyzyjnie ustaliły jakiego obiektu dotyczy postępowanie oraz na jakich działkach się znajduje. Zawiadomienie z dnia 9 czerwca 2021 r. nie stanowi wbrew zarzutom skarżącej nieuprawnionej zmiany przedmiotu postępowania. Zdaniem Sądu, wydane w sprawie decyzje zostały również odpowiednio umotywowane i zawierają wszystkie elementy, o których mowa w art. 107 § 1 K.p.a. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 8 i 11 K.p.a. W ocenie Sądu, organy obu instancji dochowały zasad postępowania administracyjnego i nie dopuściły się naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art., 11, art. 77 K.p.a. i art. 80 K.p.a. Sąd nie doszukał się także innych uchybień przepisów postępowania skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji PINB. Odnośnie do zarzutu nieustalenia kręgu stron postępowania Sąd wskazał, że zarzut ten może być postawiony skutecznie tylko wówczas, gdy danemu podmiotowi rzeczywiście przysługiwał status strony. Pozbawienie podmiotu statusu strony może stanowić podstawę do wznowienia postępowania, lecz na zarzut ten powoływać się może tylko strona, która została w sposób nieuprawniony pominięta. Z kolei skuteczność zarzutu naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca takich okoliczności nie przywołała, a analiza akt postępowania organów nadzoru budowlanego wskazuje, że skarżąca miała zapewniony czynny udział w postępowaniu. Podsumowując Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organy umożliwiły stronie zalegalizowanie popełnionej przez nią samowoli budowlanej, z której jednak skarżąca nie skorzystała. Musiała więc liczyć się z tym, że skutkiem niezłożenia wniosku o legalizację jest nakaz rozbiórki wykonanej samowoli. Działanie organów nadzoru budowlanego miało charakter związany. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M.G., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 85a ustawy Prawo budowlane poprzez jego pominięcie i niezastosowanie w sprawie. Podnosząc naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy wskazała na naruszenie: a) art. 7 i 77 K.p.a. poprzez naruszenie podstawowych zasad praworządności i zasad prowadzenia postępowania dowodowego polegających na: • całkowicie dowolnym i błędnym przyjęciu daty wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, a tym samym pominięciu wytycznych w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy jakie w decyzji z dnia 18 czerwca 2020 r. znak: WOA.7721.118.2020.HG zalecił Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego (dalej WINB); • dowolnej i nieuprawnionej zmianie przedmiotu postępowania poprzez rozszerzenie go o działkę nr [...] bez uzasadnienia tego faktu; • braku podjęcia czynności mających na celu ustalenie kręgu stron postępowania w związku objęciem postępowaniem także działki nr [...]; • braku wyjaśnienia czy rozbiórka wiaty będącej rozbudową budynku gastronomiczno-rozrywkowego może mieć wpływ na ten budynek; • braku ustalenia czy wiata jest budynkiem czy obiektem tymczasowym (wytyczna WINB) • brak ustalenia czy wiata od strony działki nr [...] jest tym samym obiektem jaki istniał w 2003 r., co uniemożliwia ocenę, czy w stosunku do tego obiektu organ I instancji zastosował odpowiedni tryb postępowania • w aktach brak informacji, kto jest właścicielem poszczególnych nieruchomości, co uniemożliwia ustalenie kręgu stron postępowania b) art. 10 K.p.a. poprzez niezapewnienie czynnego udziału w sprawie skarżącej, w szczególności pozbawieniu jej prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym i nieumożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, c) art. 36 § 1 K.p.a. polegającym na zaniechaniu informowania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie i wskazania planowanego terminu jej zakończenia; d) art. 8 i 11 K.p.a. poprzez ich pominięcie i niezastosowanie w sprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty mające, w ocenie skarżącej kasacyjnie, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez M.G. nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zasadnicze znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji miało to czy organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane w okolicznościach sprawy słusznie orzekły nakaz rozbiórki przedmiotowej wiaty na podstawie art. 49e pkt 1 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu na dzień wydania decyzji przez organ I instancji tj. 17 stycznia 2023 r. Słusznie wskazuje Sad I instancji, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że wiata ta powstała w warunkach samowoli budowlanej, gdyż inwestor w chwili jej budowy nie miał ani pozwolenia na budowę ani nie dokonał zgłoszenia. Z uwagi na jej wielkość tj. 859,75 m2 nie miał do niej zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 14 ustawy Prawo budowlane ani art. 29 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. Jak wynika z akt sprawy organ wszczął postępowanie w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane i postanowieniem wstrzymał roboty budowlane zgodnie z art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Jednocześnie poinformowano skarżącą będącą inwestorem, że przysługuje jej prawo do przeprowadzenia legalizacji obiektu, której warunkiem jest uiszczenie opłaty legalizacyjnej. Postanowienie to było przedmiotem kontroli instancyjnej WINB oraz kontroli legalności sądu administracyjnego. Postanowieniem WSA w Poznaniu z 17 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Po 47/22 skarga skarżącej została odrzucona. W tej sytuacji postanowienie wstrzymujące roboty budowlane stało się prawomocne z dniem 24 maja 2022 r. Wobec tego, że wykonanie zaskarżonego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych nie zostało wstrzymane na etapie postępowania administracyjnego ani sądowego, to podlegało ono wykonaniu i wywoływało skutki prawne od chwili jego doręczenia stronom postępowania. Postanowienie to zostało odebrane przez skarżącą 27 października 2021 r. i od tej daty rozpoczął bieg 30 dniowy termin na złożenie przez nią wniosku o legalizację. Termin ten bezskutecznie upłynął 26 listopada 2021 r. co skutkowało tym, że PINB stosownie do art. 49e pkt. 1 ustawy Prawo budowlane orzekł o nakazie rozbiórki przedmiotowej wiaty. Zasadnicze znaczenie dla wydania zaskarżonej decyzji miało to, że skarżąca nie złożyła w terminie do tego przewidzianym wniosku o legalizację. To nie budzi żadnych wątpliwości. Art. 49e ustawy Prawo budowlane wymienia wprost sytuacje, kiedy organ "wydaje" decyzję o rozbiórce. Z uwagi na takie jednoznaczne sformułowanie decyzja rozbiórkowa jest decyzją związaną i organ zobligowany był wydać nakaz rozbiórki w tych okolicznościach, w tym przypadku braku złożenia w terminie wniosku o legalizację. W tych okolicznościach brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości zaskarżonego wyroku, który potwierdził legalność działań organu i legalność zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów NSA uznaje je za chybione. Jakiegokolwiek związku z wydaniem zaskarżonej decyzji nie miał art. 85a ustawy Prawo budowlane. Jak już wyżej wskazano przedmiotem skargi była decyzja rozbiórkowa wydana z uwagi na samowolę budowlaną – art. 49e pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Okoliczność, że skarżąca prowadzi w budynku gastronomiczno-rozrywkowym znajdującym się na tej samej nieruchomości co przedmiotowa wiata działalność gospodarczą, nie wpływa na wydanie zaskarżonej decyzji. Oczywiście art. 85a ustawy Prawo budowlane stanowi odesłanie do zasad i trybu prowadzenia przez organy budowlane kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, ale taka kontrola nie wpływa w żaden sposób na ocenę czy obiekt budowlany w którym prowadzona jest działalność gospodarcza odpowiada regulacjom Prawa budowlanego. Sąd I instancji nie naruszył tego przepisu bowiem nie miał on zastosowania w niniejszej sprawie dotyczącej li tylko samowoli budowlanej. Nie doszło też do naruszenia art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. bowiem organy ustaliły wszystkie istotne dla sprawy okoliczności tj. wykonanie wiaty przez skarżącą w warunkach samowoli budowlanej i nie wystąpienie przez nią w terminie do tego przewidzianym z wnioskiem do organu nadzoru o legalizację obiektu. Postępowanie w sprawie samowoli budowlanej odnośnie do wiaty zostało wszczęte przez organ z urzędu w dniu 19 maja 2021 r. zatem bez znaczenia dla niniejszej sprawy są wytyczne WINB z decyzji z 18 czerwca 2020 r. znak: WOA.7721.118.2020.HG., która jak wynika z akt sprawy dotyczyła legalności zabudowy w [...] na działce nr [...] i [...] (znak PINB-Z.50.14.2019) – samego obiektu gastronomicznego. Zalecenia dotyczyły ustaleń czy ów obiekt jest budynkiem czy też obiektem tymczasowym, czy zostało on rozbudowany, czy na wcześniejszy od niego obiekt nie było pozwolenia na budowę. Odnośnie do wiaty organ nie wypowiadał się w zakresie jej legalności ale wskazywał na konieczność ustalenia czy stanowiła ona rozbudowę obiektu i czy jej rozbiórka miałaby wpływ na jego konstrukcję. Wskazano wówczas, aby określić wpływ wiaty i obiektu gastronomiczno-rozrywkowego na działki sąsiednie w celu określenia stron postępowania. Z powyższego wynika, że poprzednie postępowanie organu oraz obecnie kontrolowane mają zgoła odmienne od siebie przedmioty choć lokalizacja kontrolowanych obiektów dotyczy tej samej nieruchomości. W sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości jakiego obiektu budowlanego sprawa dotyczy. Obiekt ten jak prawidłowo ustaliły organy w części znajduje się na działce nr [...] zatem zasadne było wymienienie jej w rozstrzygnięciu. Ujęcie tej działki było zatem uprawnione i uzasadnione. Kwestia ewentualnego wpływu rozbiórki wiaty na budynek gastronomiczno-rozrywkowy nie była przedmiotem oceny organów nadzoru bowiem orzekając nakaz rozbiórki organ nie ma obowiązku rozważać czy i jaki wpływ może mieć orzeczona rozbiórka na inne obiekty. Jest to ewentualnie kwestia oceny wykonania rozbiórki, która może być rozstrzygana na etapie postępowania egzekucyjnego. Ponadto nie ma żadnych danych wskazujących na to, że rozbiórka wiaty miałaby wpływ na inny budynek. Wiata istnieje na wskazanej w decyzji nieruchomości od 2019 r. zatem nie sposób przyjąć, że był to obiekt tymczasowy. Organ nadzoru nie musiał badać, czy wiata jest tym samym obiektem, który poprzednio w 2003 r. istniał na działce [...]. Wystarczające dla wydania nakazu rozbiórki było stwierdzenie, że skarżąca nie wystąpiła z wnioskiem o legalizację. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej nie doszło do naruszenia przez organy prawa skarżącej do czynnego udziału w sprawie – art. 10 K.p.a. Skarżąca była w postępowaniu przed organami reprezentowana przez pełnomocników, których sobie ustanowiła zatem korespondencja kierowana na ich adresy doręczana była prawidłowo ze wszystkimi tego skutkami dla mocodawcy. Obowiązek informowania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie i podania terminu jej załatwienia wynikający z art. 36 K.p.a. ma znaczenie przy skardze na bezczynność lub przewlekłość postępowania. W niniejszym postępowaniu ocena ukierunkowana była na prawidłowość wydania decyzji rozbiórkowej a nie na to czy organ prowadził postępowanie bez zwłoki w terminach jej załatwienia. Zatem zarzut naruszenia art. 36 K.p.a. był niezasadny. Zdaniem NSA, nie doszło w sprawie do naruszenia art. 8 K.p.a. (zasada zaufania do organów władzy), czy art. 11 K.p.a. (zasada przekonywania). Organ wydając zaskarżoną decyzję wyjaśnił jednoznacznie jakie przepisy miały zastosowanie odnośnie do ustalonego stanu faktycznego i w wystarczający sposób uzasadnił swoje stanowisko w uzasadnieniach decyzji. Nie można zatem uznać, że w postępowaniu organów doszło do naruszenia ww. przepisów w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- 12