II OSK 860/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 1272/24 w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 8 sierpnia 2024 r., nr OA.7721.19.15.2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki urządzenia reklamowego 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala skargę; 2. zasądza od M. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Z. na rzecz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] kwotę 610 (słownie: sześćset dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 15 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 1272/24 po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 8 sierpnia 2024 r., nr OA.7721.19.15.2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki urządzenia reklamowego, uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z 10 lipca 2024 r., nr NB-OK.5160.3.5.2024.PA (pkt I), a także zasadził od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt II). Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB" lub "organ pierwszej instancji") decyzją z 10 lipca 2024 r., nr NB-OK.5160.3.5.2024.PA, na podstawie art. 49e pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725), nakazał E. S. rozbiórkę urządzenia reklamowego zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w R., usytuowanego prostopadle do chodnika ul. [...] jako drugie, licząc od strony ww. chodnika ul. [...]. Organ pierwszej instancji wskazał, że w wyniku prowadzonego postępowania ustalono, iż dane konstrukcyjne i elementy charakterystyczne wskazanego powyżej obiektu świadczą o tym, że jest to wolno stojące urządzenie reklamowe, na które w okresie od 2002 r. do 2013 r. nie zostało udzielone pozwolenie na budowę, ani nie przyjęto zgłoszenia na budowę takiego obiektu na ww. działce. Z kolei obecna w trakcie kontroli nieruchomości właścicielka działki nr [...] obr. [...] w R. – E. S. okazała umowę dzierżawy zawartą w dniu 12 sierpnia 2005 r. pomiędzy firmą [...] "M." a C. S. - poprzedniczką prawną obecnej właścicielki nieruchomości - na dzierżawę części powierzchni nieruchomości przy ul. [...] w R., na zamontowanie jednego nośnika reklamowego wolnostojącego. Właścicielka nieruchomości wyjaśniła również, że przedmiotowa reklama została wzniesiona w 2005 r. po zawarciu ww. umowy dzierżawy, a inwestorem jej budowy była firma [...] "M." reprezentowana przez M. S.. Oświadczyła też, że do dnia dzisiejszego pobiera czynsz za powyższą reklamę oraz że firma [...] "M." obecnie posiada nazwę M. Sp. z .o.o. Sp. k. z siedzibą w Z.. Mając to na uwadze PINB na podstawie danych pobranych z CEIDG ustalił, że [...] [...] "M." – M. S., zaprzestało wykonywania działalności gospodarczej z dniem 31 maja 2014 r. i zostało wykreślone z ewidencji - 5 czerwca 2014 r. W ocenie organu Spółka M. Sp. z .o.o. Sp. k. z siedzibą w Z., stanowi więc odrębny podmiot gospodarczy, który nie jest powiązany z firmą [...] "M.". Dlatego też PINB postanowieniem z 18 kwietnia 2024 r. wstrzymał E. S. budowę urządzenia reklamowego zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...], zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz poinformował, że w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia inwestor, właściciel lub zarządca ww. obiektu budowlanego może złożyć wniosek o jego legalizację. Z uwagi na brak złożenia w wymaganym terminie wniosku o legalizację, PINB wskazaną powyżej decyzją z 10 lipca 2024 r. nakazał E. S. wykonać rozbiórkę ww. urządzenia reklamowego. Zdaniem organu pierwszej instancji obowiązek rozbiórki ww. obiektu powinien być nałożony na właściciela przedmiotowego obiektu, ponieważ inwestor - firma [...] "M.", obecnie nie istnieje. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E. S. podnosząc, że nie jest właścicielem przedmiotowego urządzenia reklamowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "[...]WINB", "organ odwoławczy", "organ drugiej instancji") zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z 8 sierpnia 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy przychylił się do argumentów i wniosków PINB. Powołując się natomiast na treść art. 52 ustawy – Prawo budowlane wskazał, że pomimo iż obowiązki w formie nakazów i zakazów w pierwszej kolejności nakłada się na inwestora budowy, to w przedmiotowym przypadku, kiedy roboty budowlane zostały zakończone, a inwestor zaprzestał wykonywania swojej działalności, nakaz należało skierować do właściciela, który posiada prawo do dysponowania działką, a zatem ma realną możliwość legalnego podejmowania działań związanych z przedmiotowym urządzeniem reklamowym, w tym również jego rozbiórki. W związku z powyższym [...]WINB w okolicznościach niniejszej sprawy za zasadne uznał skierowanie nakazu rozbiórki do właścicielki nieruchomości. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję złożyła M. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Z. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o nakazanie organowi wznowienia postępowania administracyjnego z uwagi na pozbawienie Spółki możliwości udziału w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazanym na wstępie wyrokiem z 15 stycznia 2025 r. uznał skargę za zasadną i uchylił obie wydane w sprawie decyzje organów nadzoru budowlanego. Sąd pierwszej instancji odnosząc się do kwestii dopuszczenia skarżącej Spółki do udziału w postępowaniu wskazał, że na podstawie art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi może być nie tylko ten, kto wykaże związek pomiędzy swoją sytuacją prawną i normą prawa materialnego, ale również prawa procesowego lub ustrojowego. Zdaniem Sądu interes prawny skarżącej Spółki w przedmiotowej sprawie wynika z norm prawa materialnego, albowiem Spółka w treści skargi wskazała, że jest kontynuatorem działań inwestora, co uprawniało ją do udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, z którego to postępowania została bezprawnie wyłączona ze szkodą dla własnych interesów majątkowych. Twierdzenia te, jak zauważył Sąd, znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżącej Spółce przysługuje przymiot strony w przedmiotowej sprawie. Dokonując zatem kontroli zaskarżonej decyzji Sąd pierwszej instancji wskazał, że na skutek błędnych założeń organy nadzoru budowlanego nie wyczerpały w prowadzonym postępowaniu wszystkich możliwości ustalenia inwestora bądź następcy prawnego inwestora, opisanego w sprawie urządzenia reklamowego. Tym samym za zasadny uznał Sąd zarzut skarżącej Spółki, że została ona w sposób bezzasadny pominięta w prowadzonym postępowaniu administracyjnym – na skutek uznania przez organy, że podmiot ten nie pozostaje w związku z przedmiotem niniejszej sprawy. Sad pierwszej instancji za przedwczesny uznał wniosek organów, że brak jest związku pomiędzy Skarżącą – M. Sp. z o.o. sp. k. a ówczesnym inwestorem – [...] "M." reprezentowanym przez M. S., który w 2005 r. w ramach prowadzonej indywidualnie działalności gospodarczej poczynił inwestycję polegającą na wzniesieniu wolno stojącego urządzenia reklamowego, będącego przedmiotem postępowania. Zdaniem Sądu uwadze organów uszło, że firma [...] "M." reprezentowana przez M. S. to nic innego jak indywidualna działalność gospodarcza prowadzona przez osobę fizyczną pod firmą, która nie kończy swojego bytu prawnego z chwilą wykreślenia jej z ewidencji działalności gospodarczej, ale z chwilą śmierci. Do tego bowiem czasu osoba fizyczna może kontynuować prowadzenie działalności gospodarczej w różnych, dowolnie przez siebie wybranych formach prawnych. Może w tym celu tworzyć osoby prawne, do majątku których będzie przenosić składniki majątku prywatnego, które przez to staną się majątkiem nowo utworzonych osób prawnych. Jak zauważył Sąd z akt sprawy wynika, że uczestniczka postępowania przedłożyła do akt sprawy oświadczenie, złożone jej 2 stycznia 2012 r. przez M. S., działającego zarówno jako Prezes Zarządu Spółki M. sp. z o.o. sp. k. jak i w charakterze przedstawiciela [...] [...] "M." M. S., z treści którego wynika, że Skarżąca wstępuje w prawa i obowiązki wynikające z dotychczas prowadzonej indywidualnie działalności gospodarczej M. S.. Ponadto ze stanu faktycznego sprawy wynika, że przedstawiona organom umowa dzierżawy jest nadal wykonywana - właścicielka nieruchomości pobiera umówiony czynsz, podkreślając że jej kontrahentem jest obecnie skarżąca Spółka. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w aktach sprawy są dane świadczące o tym, że Spółka M. sp. z o.o. sp. k. nie jest podmiotem zewnętrznym nie pozostającym w związku z przedmiotem prowadzonego postępowania i pomimo iż niewątpliwie jest podmiotem prawnym odrębnym od wspólnika tej spółki – M. S., to pomiędzy tymi osobami może istnieć tego rodzaju powiązanie, które nakazuje traktować przedmiotową Spółkę jako następcę inwestora. Za zasadny uznał więc Sąd pierwszej instancji zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. podnosząc, że w prowadzonym ponownie postępowaniu organ nadzoru budowlanego zobowiązany będzie szczegółowo ustalić jakiego rodzaju powiązania łączą inwestora przedmiotowego obiektu reklamowego M. S. ze skarżącą Spółką i ocenić czy rodzaj tych powiązań, w szczególności osobowych i majątkowych, przemawia za traktowaniem skarżącej Spółki jako następcy prawnego inwestora. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ – [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]. Zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości zarzucił mu naruszenie: 1) przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 50 § 1 p.p.s.a. poprzez dopuszczenie do udziału w postępowaniu M. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Z. oraz rozpoznanie skargi tego podmiotu, pomimo niewskazania przepisu prawa materialnego, procesowego, czy ustrojowego, z którego wynikałby interes prawny skarżącej Spółki, ale uznaniu, że interes prawny skarżącej wynika z oświadczenia skarżącej Spółki, że Spółka ta jest "następcą prawnym inwestora" samowolnie wybudowanego urządzenia reklamowego, b) art. 3 § 1 i 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez niezgodną z powołanymi przepisami, wadliwą kontrolę zgodności z prawem decyzji organów obu instancji, skutkującą wewnętrznie sprzeczną oceną prawną sprawy i wskazaniami co do dalszego postępowania, które nie dają rękojmi załatwienia sprawy zgodnie z prawem w ponownym postępowaniu administracyjnym, c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją naruszono ww. przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 52 ust. 1 ustawy – Prawo budowane w zw. z art. 140 i art. 144 k.c. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że w wyniku oświadczenia woli stron o wstąpieniu określonego podmiotu w prawa i obowiązki inwestora samowoli budowlanej, podmiot ten staje się "następcą prawnym inwestora", a tym samym uzyskuje własny interes prawny w postępowaniu legalizacyjnym tego obiektu, przy jednoczesnym braku tytułu prawnego do przedmiotu postępowania legalizacyjnego, braku tytułu prawnego do działki, na której obiekt ten jest posadowiony, tak samo jak i braku tytułu prawnego do działek sąsiednich. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący kasacyjnie organ zrzekł się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, skarżąca Spółka wniosła o jej oddalenie w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Z uwagi na charakter sprawy oraz sposób sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii legitymacji skarżącej Spółki do wniesienia skargi w niniejszej sprawie i związanych z tym zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż pozostałe wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania stanowią w istocie konsekwencję naruszenia przepisów materialnoprawnych. Za skuteczny uznać należy zatem zarzut naruszenia art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 52 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Zgodnie z art. 32 p.p.s.a., w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi, zgodnie z art. 50 p.p.s.a., jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1), jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2), jak np. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców. Te podmioty będą występowały w charakterze skarżącego (por. m. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, lex. 2024). W realiach niniejszej sprawy konieczne jest odniesienie się do tej części powyższej regulacji, która stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Kryterium interesu prawnego oznacza, że ze skargą może wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykazuje istnienie związku między znajdującym oparcie w przepisach prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. W toku rozpoznania skargi zadaniem Sądu jest zbadanie czy legitymacja do wniesienia skargi oparta jest na rzeczywiście istniejącym interesie prawnym wynikającym z konkretnej normy prawa materialnego. Jakkolwiek bowiem pojęcie strony postępowania jest pojęciem procesowym, to jest ono poprzez kategorię interesu prawnego związane z prawem materialnym i w ten sposób obiektywizowane. Oznacza to, że interes prawny wnoszącego skargę musi znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Tym samym, uwzględnienie skargi możliwe jest wówczas, gdy skarżący legitymuje się interesem prawnym pojmowanym nie tylko jako podstawa do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej przez sąd, lecz gdy dodatkowo interes ten wyraża się w związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków opartych na normach prawa materialnego, a rozstrzygnięciem zaskarżonego aktu lub czynnością. Istotę legitymacji skargowej stanowi zatem uprawnienie procesowe do żądania przeprowadzenia przez sąd administracyjny kontroli określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej przez podmiot wykazujący istnienie związku między sferą jego interesu prawnego, a zaskarżonym aktem. Legitymacja do wniesienia skargi wynikająca z tak rozumianego interesu prawnego istnieje obiektywnie, a nie dlatego, że ocenę taką wyraża podmiot wnoszący skargę. W odróżnieniu od interesu faktycznego, interes prawny to interes znajdujący swoją podstawę w normach prawa materialnego, a potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, tj. nadający się do urzeczywistnienia w danej sytuacji faktycznej i prawnej, a nie ewentualny, czy potencjalny. Interes prawny istnieje wówczas, gdy zgłaszane żądanie oparte jest na konkretnej normie prawnej, a konieczność jego obiektywnego charakteru oznacza, że o istnieniu interesu prawnego nie decyduje przekonanie zainteresowanego, ale ocena ustawodawcy. Nie może on też wynikać tylko z interesów lub uprawnień innych podmiotów ani też nie może mieć charakteru hipotetycznego. W konsekwencji jest to interes osobisty, własny i indywidualny. Gdy chodzi o normę będącą źródłem interesu prawnego, to może nią być norma prawa powszechnie obowiązującego bez względu na to, do jakiej gałęzi prawa norma ta należy. Musi to być norma wprost dotycząca określonych – na skutek przyszłego skonkretyzowania i zindywidualizowania - praw lub obowiązków podmiotu stojącego na zewnątrz administracji, tj. norma stanowiąca podstawę do ustalenia uprawnienia lub obowiązku, a zatem musi to być norma prawa materialnego. W konsekwencji źródłem interesu prawnego nie mogą być różnego typu zdarzenia prawne mieszczące się w sferze stosowania prawa. Nie można go więc wywieść ze skutków czynności prawnych prawa cywilnego, w tym z faktu istnienia osobowego powiązania określonych podmiotów czy też z faktu powiązania tych podmiotów stosunkiem cywilnoprawnym. Skutki czynności prawnej dokonanej przez podmioty prawa cywilnego samoistnie nie stanowią zatem źródła interesu prawnego w przestrzeni prawa administracyjnego. A zatem to materialna norma prawa powszechnie obowiązującego, a nie skutek czynności prawnej dokonanej przez podmiot prawa cywilnego, jest źródłem interesu prawnego leżącego u podstaw legitymacji procesowej w sprawach będących przedmiotem postępowań przed organami administracji i sądami administracyjnymi, w tym legitymacji ukształtowanej treścią art. 28 k.p.a. (por. uzasadnienie uchwały 7 sędziów NSA z 30 czerwca 2022 r., sygn. akt I OPS 1/22). Natomiast jeśli ustawodawca widzi potrzebę ścisłego związania w przestrzeni prawa administracyjnego sytuacji prawnej określonego podmiotu z aktami i czynnościami z zakresu prawa cywilnego, to ustanawia odrębną normę prawną, w której treści bezpośrednio nawiązuje do tych aktów lub czynności. Tak więc sfera normotwórcza, przedmiot i podmiotowość prawa administracyjnego mogą być kształtowane normami prawa cywilnego tylko wtedy, gdy istnieje wyraźna norma prawna dopuszczająca taką modyfikację. Brak takiej normy wyklucza możliwość oddziaływania prawa cywilnego i czynności cywilnoprawnych na kształt stosunku administracyjnoprawnego w jakimkolwiek zakresie (por. uzasadnienie uchwały 7 sędziów NSA z 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OPS 1/23). Z powyższego wynika, że postępowanie sądowoadministracyjne jest ściśle związane z postępowaniem administracyjnym, w wyniku którego został wydany zaskarżony do sądu akt i to przepisy, w oparciu o które wydano zaskarżony akt będą stanowiły podstawę ustalenia interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. lub przepisu szczególnego. Byłoby nielogiczne i nieracjonalne, aby w sytuacji, gdy przepisy prawa materialnego uniemożliwiają udział innych podmiotów w postępowaniu administracyjnym, przyznać takie prawo podmiotom w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mogłoby to bowiem doprowadzić do sytuacji, w której podmiot, który nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym z woli ustawodawcy, doprowadza do wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego (np. poprzez skuteczne złożenie skargi). W rozpoznawanej sprawie przepisem, w oparciu o który wydano zaskarżoną decyzję, jest przepis art. 49e pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, który stanowi, że w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części. Przy czym krąg stron w postępowaniach prowadzonych na podstawie rozdziału 5a ustawy Prawo budowlane (w którym niewątpliwie znajduje się art. 49e pkt 1) określa art. 52 ustawy – Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem, obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Koszty związane z wykonaniem obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. A zatem skoro podmioty wymienione w art. 52 ustawy – Prawo budowlane mogą być adresatami czynności określonych w decyzjach administracyjnych wydawanych na podstawie powołanych przepisów, to oznacza to, że są stronami w tych postępowaniach, gdyż decyzja nakładająca określony obowiązek niewątpliwie dotyczy ich interesu prawnego. Z art. 52 ustawy – Prawo budowlane wynika więc, że interes prawny w określonych w tym przepisie sprawach ma: inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Podkreślić należy, że inwestor jest uczestnikiem procesu budowlanego (art. 17 ustawy – Prawo budowlane), którego podstawowe obowiązki określa przepis art. 18 ustawy – Prawo budowlane. Do obowiązków inwestora należy więc w szczególności zorganizowanie procesu budowy, z uwzględnieniem zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Ustawodawca w ww. przepisie nakłada więc na inwestora obowiązki na etapie realizacji inwestycji. A zatem na etapie realizacji inwestycji można wstąpić w prawa inwestora, a nie po zakończeniu inwestycji. Po zakończeniu inwestycji żaden inny podmiot nie może przejąć obowiązków inwestora. Można wprawdzie wstąpić w prawa i obowiązki podmiotu będącego inwestorem, ale jedynie w sferze cywilnoprawnej. Aby przejęcie praw i obowiązków wywołało skutki w sferze prawa administracyjnego, w tym przypadku prawa budowlanego musiałoby to wynikać z art. 52 ustawy – Prawo budowlane. Z przepisu tego nie wynika natomiast interes prawny następcy prawnego inwestora. Zauważyć należy, że w toku prowadzonego postępowania ustalono, że roboty budowlane związane ze spornym urządzeniem reklamowym zostały zakończone. Przedmiotowa reklama została wzniesiona w 2005 r. po zawarciu w dniu 12 sierpnia 2005 r. umowy dzierżawy pomiędzy firmą [...] "M." a C. S. - poprzedniczką prawną obecnej właścicielki nieruchomości na której posadowiono reklamę - na dzierżawę części powierzchni nieruchomości przy ul. [...] w R., na zamontowanie jednego nośnika reklamowego wolnostojącego. Inwestorem budowy przedmiotowego urządzenia reklamowego – co w sprawie jest bezsporne – była firma [...] "M." M. S., która z dniem 31 maja 2014 r. zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej i została wykreślona z rejestru CEIDG z dniem 5 czerwca 2014 r., tj. obecnie nie istnieje. Do akt sprawy złożono też zawiadomienie z 2 stycznia 2012 r. złożone przez M. S. działającego jako Prezes Zarządu Spółki M. sp. z o.o. sp. k. jak i właściciela [...] "M." o przejęciu wszystkich praw i obowiązków związanych z realizacją umowy (umowy dzierżawy) przez spółkę M. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Z.. Tak więc skoro przedmiotowa inwestycja w postaci posadowienia urządzenia reklamowego została zakończona, a inwestor zakończył działalność i został wykreślony z ewidencji to późniejsze oświadczenie o przejęciu jego praw i obowiązków przez skarżącą Spółkę nie ma wpływu na wykładnię art. 52 ustawy – Prawo budowlane, gdyż art. 52 stanowi o inwestorze w rozumieniu art. 17 ustawy – Prawo budowlane, a więc o uczestniku procesu budowanego na etapie prowadzenia robót budowlanych. Podkreślić należy, że skarżąca Spółka to osobowa spółka handlowa powstała po zakończeniu procesu budowlanego przedmiotowego urządzenia reklamowego, w którym inwestorem była [...] "M." M. S.. A zatem po zakończeniu realizacji inwestycji, podmiot, który na mocy oświadczenia cywilnoprawnego przejmuje prawa i obowiązki wynikające z działalności inwestora, nie staje się inwestorem w rozumieniu Prawa budowlanego, a tym bardziej nie może przejąć praw podmiotów wskazanych w art. 52 ustawy – Prawo budowlane, albowiem przepis ten nie przewiduje takiego skutku. Słusznie podniesiono zatem w skardze kasacyjnej, że w wyroku Sądu pierwszej instancji nie wskazano normy prawa materialnego, z której wynikałby interes prawny skarżącej Spółki. Powoływane przez Sąd pierwszej instancji oświadczenie o przejęciu praw i obowiązków nie skutkuje administracyjnym następstwem w ramach art. 52 ustawy – Prawo budowlane o przejęciu uprawnień inwestora. Oświadczenie takie może wywoływać jedynie skutek w ramach czynności prawnej dokonanej przez podmioty prawa cywilnego samoistnie, który nie stanowi jednak źródła interesu prawnego w przestrzeni prawa administracyjnego. A zatem podmiot, który przejmuje cywilnoprawne prawa i obowiązki podmiotu będącego inwestorem, nie staje się inwestorem w rozumieniu przepisu art. 52 ustawy – Prawo budowlane. Zauważyć należy, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku nakazał także badanie powiązań pomiędzy skarżącą Spółką a podmiotem będącym inwestorem w niniejszej sprawie, które to powiązania w świetle prawa budowlanego nie mają znaczenia dla realizacji obowiązku wynikającego z art. 52 ustawy – Prawo budowlane. Powiązania majątkowe i osobowe pomiędzy oboma podmiotami mogą mieć znaczenie, ale jedynie w aspekcie przepisów cywilnoprawnych, a nie administracyjnoprawnych. Źródłem interesu prawnego nie może być bowiem norma prawa cywilnego, w sytuacji gdy norma prawa budowlanego wyczerpująco reguluje daną materię. Zaznaczyć należy również, że w znajdującym się w aktach sprawy oświadczeniu o przejęciu praw i obowiązków przez skarżącą Spółkę nie wskazano jakiegokolwiek przepisu prawa na podstawie którego to przejęcie nastąpiło. Wynika z niego natomiast, że w ramach ogólnego przejęcia skarżąca Spółka przejęła prawa i obowiązki wynikające z umowy dzierżawy nieruchomości, na której posadowiono sporne urządzenie, co nie ma jednak nic wspólnego z obowiązkami wynikającymi z prawa budowlanego, a tym bardziej z obowiązkiem rozbiórki spornego urządzenia wynikającego z art. 52 ustawy – Prawo budowlane, który to obowiązek nałożono później. Tak więc jest to w rzeczywistości przejęcie faktyczne, a nie prawne. Tymczasem interesu prawnego nie można wywodzić z faktycznego, a nie prawnego przejęcia praw i obowiązków. Wątpliwości nie budzi także okoliczność, że następstwo prawne, zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a., może dotyczyć wyłącznie praw zbywalnych i dziedzicznych. Przedstawiona powyżej argumentacja powoduje, że skarżąca Spółka nie posiada legitymacji do wniesienia skargi, gdyż nie istnieje przepis prawa materialnego, z którego wynikałby jej własny interes prawny w kwestionowaniu zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 8 sierpnia 2024 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki urządzenia reklamowego. Skarżącej Spółce nie można bowiem przypisać statusu jakiegokolwiek podmiotu wymienionego w art. 52 ustawy – Prawo budowlane, a zwłaszcza statusu inwestora w rozumieniu tego przepisu. W świetle powyższego, Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 52 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe za zasadne uznać należy także pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez bezpodstawne zobowiązanie organu do konieczności ustalenia powiązań łączących inwestora przedmiotowego urządzenia reklamowego ze skarżącą Spółką i oceny tych powiązań w aspekcie uznania skarżącej Spółki za następcę prawnego inwestora. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., z którego wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.