Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 897/23

Wyrok NSA z 14 października 2025 r., II OSK 897/23 – pozwolenie na budowę

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji i umorzono postępowanie administracyjne

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
14 października 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 14 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1731/22 w sprawie ze skargi J.O. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 22 czerwca 2022 r. nr 564/OPON/2022 w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Piaseczyńskiego z dnia 6 września 2016 r. Nr 1494/2016, 2. umarza postępowanie administracyjne, 3. zasądza od J.O. na rzecz M.S. kwotę 627 (sześćset dwadzieścia siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 stycznia 2023 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1731/22, po rozpoznaniu skargi J. O. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego z 22 czerwca 2022 r., nr 564/OPON/2022, utrzymującą w mocy decyzję Starosty Piaseczyńskiego z 6 września 2016 r., nr 1494/2016, odmawiającą uchylenia decyzji Starosty Piaseczyńskiego z 16 lipca 2015 r., nr 791/2015, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. S., H. S. i M. K. pozwolenia na budowę dwóch budynków jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej, na działkach nr [...] i nr [...] z obrębu [...] w P.. Zaskarżony wyrok wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Starosta Piaseczyński decyzją z 16 lipca 2015 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom pozwolenia na budowę dwóch budynków jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej na wskazanych wyżej działkach. Decyzją z 6 września 2016 r. Starosta Piaseczyński, po rozpoznaniu wniosku J. O. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty z 16 lipca 2015 r. z powołaniem się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., odmówił uchylenia własnej decyzji z 16 lipca 2015 r. zatwierdzającej przedmiotowy projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę uznając, że wnioskodawczyni nie przysługuje status strony w tym postępowaniu. Wojewoda Mazowiecki decyzją z 7 marca 2017 r. nr 95/I/2017, na skutek odwołania J. O., uchylił decyzję Starosty z 6 września 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wskazując, że w postępowaniach zakończonych decyzją o pozwoleniu na budowę, jak i decyzją odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę, brała udział ta sama osoba (pracownik organu), mimo że podlegała wyłączeniu od udziału w postępowaniu. Zdaniem Wojewody, Starosta nie odniósł się także do wszystkich argumentów prezentowanych przez skarżącą na rzecz przysługiwania jej przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę, zwłaszcza do indywidualnych parametrów inwestycji, w tym przewidzianych w projekcie budowlanym rozwiązań oraz nie wziął pod uwagę funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych cech charakterystycznych, a także sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanego obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 lutego 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1142/17, na skutek skargi M. K., uchylił decyzję Wojewody z 7 marca 2017 r. i wskazał, że nie podziela stanowiska, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przez Starostę art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę oraz w postępowaniu wznowieniowym nie brała udział ta sama osoba reprezentująca organ. W opinii Sądu, nie było również uzasadniania dla zarzutu, że Starosta w postępowaniu zakończonym decyzją o odmowie uchylenia decyzji własnej o pozwoleniu na budowę naruszył art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w taki sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wszystkie okoliczności faktyczne odnoszące się do zarzutów podnoszonych przez sąsiadkę inwestorów wnioskującą o wznowienie postępowania zostały dostatecznie jasno ustalone i przedstawione i nie potwierdzały istnienia po jej stronie interesu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 listopada 2021 r. sygn. akt II OSK 3312/18 oddalił skargę kasacyjną skarżącej od wyroku z 27 lutego 2018 r. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Wojewoda decyzją z 22 czerwca 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty z 6 września 2016 r. odmawiającą uchylenia decyzji zatwierdzającej przedmiotowy projekt budowlany stwierdzając brak interesu prawnego skarżącej w sprawie pozwolenia na budowę. Analiza zebranego materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżącą zarzutów doprowadziła organ do wniosku, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że w oparciu o przepisy odrębne wprowadzone zostaną jakiekolwiek ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości skarżącej, co byłoby przesłanką do objęcia ich obszarem oddziaływania przedmiotowej inwestycji. W konsekwencji organ uznał, że skarżąca nie wykazała naruszenia własnego, skonkretyzowanego i zindywidualizowanego interesu prawnego, który mógłby podlegać ochronie przed sposobem zabudowy nieruchomości inwestycyjnej, a zatem w sprawie nie zaistniała okoliczność wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd pierwszej instancji uwzględniając skargę J. O. na powyższą decyzję z innych powodów niż w niej wskazane stwierdził, że Wojewoda Mazowiecki całkowicie zignorował okoliczność, że w obiegu prawnym pozostaje decyzja Starosty Piaseczyńskiego z 2 października 2018 r., nr 1967/2018, którą po rozpoznaniu tego samego wniosku skarżącej o wznowienie postępowania, także odmówiono uchylenia decyzji Starosty Piaseczyńskiego z 16 lipca 2015 r., nr 791/2015. Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że decyzja z 2 października 2018 r. została wydana na skutek poprzedniej decyzji Wojewody Mazowieckiego z 7 marca 2017 r., nr 95/1/2017, którą organ uchylił decyzję Starosty Piaseczyńskiego z 6 września 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Decyzja Wojewody Mazowieckiego z 7 marca 2017 r. została jednak uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1142/17. Skarga kasacyjna od tego wyroku została natomiast oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 3312/18. Sąd Wojewódzki zwrócił również uwagę, że postanowieniem z 26 stycznia 2021 r., nr 34/OPON/2021, Wojewoda Mazowiecki stwierdził uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 2 października 2018 r. W piśmie procesowym z 14 listopada 2022 r. Wojewoda Mazowiecki wyjaśnił, że postanowienie to nie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, co może oznaczać, że decyzja z 2 października 2018 r. stała się już ostateczna i prawomocna. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wskazane wyżej ustalenia prowadzą do uznania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735), zwanej dalej k.p.a., bowiem dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Sąd Wojewódzki uznał, że zaskarżona decyzja zawiera również inne naruszenia prawa, które mogą dawać podstawę do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie. W tym zakresie wskazał, że Wojewoda Mazowiecki nie dostrzegł bowiem, że w toku postępowania administracyjnego Starosta Piaseczyński decyzją z 17 maja 2017 r., nr 717/2017, na wniosek dotychczasowych inwestorów, tj. M. S., H. S. i M. K., przeniósł decyzję Starosty Piaseczyńskiego z 16 lipca 2015 r. na rzecz B. S., która to brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty Piaseczyńskiego z 2 października 2018 r. Nie została zaś uwzględniona przez Wojewodę jako strona niniejszego postępowania. Z akt sprawy nie wynika przy tym, by Wojewoda przed wydaniem zaskarżonej decyzji podejmował czynności zmierzające do ustalenia aktualnego kręgu stron postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu pierwszej instancji powyższe okoliczności stanowią wystarczającą przyczynę uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż uchybienia organu spowodowały, że w obrocie prawnym pozostają dwie decyzje rozpoznające wniosek skarżącej o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 16 lipca 2015 r., jak też istnieje prawdopodobieństwo, że w toku postępowania odwoławczego pominięto nowego inwestora, któremu powinna zostać doręczona zaskarżona decyzja, po uprzednim przeprowadzeniu tego postępowania z jego udziałem. Z powyższych przyczyn za zbędne uznał odnoszenie się do zarzutów w zakresie naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Uchylając zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd pierwszej instancji wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy powinien ustalić, czy decyzja Starosty Piaseczyńskiego z 2 października 2018 r. jest ostateczna, a jeśli tak, to z jaką datą. W zależności od poczynionych ustaleń, obowiązkiem organu będzie ponowne skontrolowanie zgodności z prawem nieostatecznej decyzji Starosty Piaseczyńskiego z 6 września 2016 r. i doprowadzenie do stanu, w którym w obrocie prawnym funkcjonowała będzie tylko jedna decyzja ostateczna (ta, która walor ten uzyskała jako pierwsza) rozpoznająca wniosek skarżącej o wznowienie postępowania zakończonego przedmiotowym pozwoleniem na budowę. Sąd Wojewódzki wskazał również, że zadaniem Wojewody będzie ustalenie właściwego i aktualnego kręgu stron niniejszego postępowania administracyjnego. W skardze kasacyjnej M. S., zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 76 § 1 i 3 w zw. z art. 80 i art. 156 § 1 pkt 3 oraz art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 106 § 3 i art. 135 p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia z pominięciem dowodów znajdujących się w aktach sprawy, zaniechanie przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów, co było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości a nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, wskutek czego nieprawidłowo Sąd ustalił stan faktyczny sprawy oraz nie zastosował przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych w postępowaniu prowadzonym w granicach sprawy, której dotyczy skarga, co było niezbędne dla końcowego jej załatwienia - skutkujące uwzględnieniem przez WSA skargi wniesionej przez uczestnika J. O., uchyleniem zaskarżonej decyzji i przekazaniem jej do ponownego rozpoznania przez organ drugiej instancji zamiast umorzenia postępowania administracyjnego w całości, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji celem umorzenia w całości postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie wynikłej z decyzji Starosty Piaseczyńskiego nr 1494/2016 z 6 września 2016 r., nr rej. ARB.6740.63.2015.AL/MP, utrzymanej w mocy decyzją Wojewody Mazowieckiego z 22 czerwca 2022 r., nr 564/OPON/2022. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniesiono o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do niniejszej skargi, gdyż jest to niezbędne dla wykazania, iż przedmiotowe postępowanie winno zostać umorzone przez sąd administracyjny z uwagi na jego bezprzedmiotowość oraz uprzednie prawomocne rozstrzygnięcie co do istoty. Ponadto wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie na rzecz uczestnika kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego w kwocie 960 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W konsekwencji tego, że w sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodziły, podobnie jak i nie zachodziły badane przez Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu przesłanki wynikające z art. 189 p.p.s.a. wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, granice badania sprawy zostały wyznaczone przez wskazane w skardze kasacyjnej podstawy i sformułowany w niej wniosek o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku. Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zasadnie zarzucono przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i § 3 i art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 105 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W realiach niniejszej sprawy brak było bowiem podstaw to tego, aby w oparciu o przyjęte przez Sąd a quo naruszenie przepisów, uchylić zaskarżoną decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty z 6 września 2016 r. odmawiającą uchylenia decyzji Starosty Piaseczyńskiego z 16 lipca 2016 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. S., H. S. i M. K. pozwolenia na budowę dwóch budynków jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej, na działkach nr [...] i nr [...] z obrębu [...] w P.. W niniejszej sprawie zachodzi skomplikowany układ procesowy zainicjowanej przez skarżącą kasacyjnie w 2016 r. sprawy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty Piaseczyńskiego z 16 lipca 2015 r. Chronologia postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym wznowienia prowadzi do wniosku, że w następstwie wydania przez Wojewodę Mazowieckiego 7 marca 2017 r. decyzji uchylającej decyzję Starosty z 6 września 2016 r. odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., doszło w przedmiotowej sprawie do wydania dwóch decyzji ostatecznych rozstrzygających ten sam wniosek o wznowienie, tj. decyzji Starosty z 6 września 2016 r., utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją Wojewody z 22 czerwca 2022 r. oraz decyzji Starosty z 2 października 2018 r. Pozostaje to w sprzeczności z wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. ogólną zasadą trwałości decyzji ostatecznej mającą podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Zasada ta wiąże organy administracji publicznej, które nie mogą pod sankcją nieważności rozpoznawać i rozstrzygać tożsamej sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną dopóty, dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego. O ile powyższą okoliczność dostrzegł prawidłowo Sąd Wojewódzki to jednak z naruszeniem przepisów postępowania podjął rozstrzygnięcie nieadekwatne do wymogów praworządności, które nie mogło skutecznie doprowadzić do stanu zgodności z prawem, tj. do sytuacji, w której w obrocie prawnym pozostałoby wyłącznie jedno ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie wniosku skarżącej kasacyjnie o wznowienie postępowania. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Wojewody z 22 czerwca 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty z 6 września 2016 r. odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę we wznowieniu, wydana po prawomocnym uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1142/17 decyzji kasacyjnej Wojewody z 7 marca 2017 r. Jednocześnie po wydaniu decyzji kasacyjnej przez Wojewodę Starosta, wbrew wynikającemu z akt sprawy zamiarowi własnemu (postanowienie z 21 sierpnia 2017 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie z wniosku o wznowienie do czasu rozpoznania skargi na decyzję kasacyjną Wojewody, uchylone postanowieniem Wojewody z 23 listopada 2017 r., postanowienie Wojewody z 1 sierpnia 2017 r. zobowiązujące Starostę do rozpoznania sprawy w ciągu 30 dni) rozpoznał sprawę z wniosku skarżącej o wznowienie postępowania decyzją z 2 października 2018 r. odmawiając uchylenia decyzji Starosty z 16 lipca 2015 r. o pozwoleniu na budowę. Równolegle zatem odbywała się sądowoadministracyjna kontrola legalności decyzji kasacyjnej oraz ponowne rozpoznanie sprawy wznowieniowej w toku instancji administracyjnej. O ile Sąd Wojewódzki dostrzegł powyższe okoliczności mające wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, o tyle nie uwzględnił ich w sposób prawidłowy, naruszając przepisy art. 133 § 1 p.p.s.a. i podejmując na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b p.p.s.a. rozstrzygniecie niewystarczające w aspekcie potrzeby doprowadzenia sprawy do standardów praworządności. Rozstrzygnięcie bowiem sprawy decyzją ostateczną zamyka dopuszczalność ponownego wszczęcia postępowania w sprawie oraz wydania decyzji. Organy administracji publicznej nie mogą ani wszcząć ani prowadzić postępowania w sprawie tożsamej podmiotowo, a zatem wobec jednostki, której dane uprawnienie lub obowiązek został ukształtowany decyzją ostateczną. W razie wydania merytorycznego rozstrzygnięcia (pozytywnego lub negatywnego) decyzją ostateczną w tożsamej sprawie nie jest dopuszczalne ponowne jej rozstrzygnięcie. Rozstrzygnięcie merytoryczne decyzją ostateczną może być zmienione (uchylone) tylko w trybie przewidzianym przepisami prawa, a nie przez wydanie w trybie zwykłym w sprawie kolejnej decyzji. Z tego powodu Sąd a quo trafnie wyeksponował potrzebę stwierdzenia, która z dwóch decyzji Starosty rozpoznająca wniosek o wznowienie postępowania jako pierwsza stała się ostateczna, po to aby ustalić, która z nich jest decyzją załatwiającą sprawę już poprzednio rozstrzygniętą decyzją ostateczną, czyli naruszającą stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) powstający w momencie "ostateczności decyzji". Nieprawidłowo jednak, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego Sąd uznał powyższą potrzebę za przyczynę usprawiedliwiającą uchylenie zaskarżonej decyzji. Z ujawnionych bowiem w toku postępowania dokumentów w postaci postanowienia Wojewody Mazowieckiego z 26 stycznia 2021 r., nr 34/OPON/2021, o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z 2 października 2018 r. oraz z wyjaśnień Wojewody odnośnie braku zaskarżenia powyższego postanowienia skargą do sądu administracyjnego wynika, że decyzja z 2 października 2018 r. stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. Kwestia stwierdzenia dokładnej daty uostatecznienia się wskazanej decyzji nie miała dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy kluczowego znaczenia. Ustalenie tej daty nie było bowiem niezbędne w kontekście potrzeby stwierdzenia, która z dwóch decyzji pierwszoinstancyjnych, czy z 6 września 2016 r. czy z 2 października 2021 r., pierwsza stała się ostateczna. Skoro postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z 2 października 2021 r., z mocy art. 134 k.p.a. ostateczne, nie zostało zaskarżone do sądu administracyjnego, a skutkiem uprawomocnienia się wyroku uchylającego decyzję kasacyjną dopiero z dniem 17 listopada 2021 r. usunięto ją z obrotu prawnego reaktywując w istocie prawnie nieostateczną decyzję Starosty z 6 września 2016 r., która dopiero dzięki zaskarżonej decyzji Wojewody z 22 czerwca 2022 r. nabrała waloru ostateczności, to stwierdzić należało, że decyzja Starosty z 2 października 2021 r., jako pierwsza uzyskała status ostatecznej w obrocie prawnym. Konfrontacja powyższych okoliczności nie może prowadzić do wniosków innych niż wyżej zaproponowane i nie wymagała dalszego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do przyjęcia, że decyzja Starosty z 2 października 2021 r. jako pierwsza w sposób ostateczny rozstrzygnęła wniosek skarżącej o wznowienie postępowania. W konsekwencji, po powrocie sprawy do toku instancji administracyjnej, po wyroku NSA z 17 listopada 2021 r., ze względu na funkcjonującą w obrocie prawnym decyzję ostateczną z 2 października 2018 r., Wojewoda nie mógł kontynuować postępowania i merytorycznie rozstrzygnąć sprawy z wniosku o wznowienie. Rozstrzygnięcie bowiem sprawy decyzją ostateczną zamyka dopuszczalność zarówno ponownego wszczęcia postępowania w sprawie, a w następstwie - wydania decyzji w sprawie. Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo wypracowały jednolite stanowisko uznając, że jeżeli w obrocie prawnym istnieje już ostateczna decyzja administracyjna dotycząca podmiotowo i przedmiotowo tego samego zdarzenia prawnego, kolejne postępowanie w tej samej sprawie należy uznać za bezprzedmiotowe i w konsekwencji należy je umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Sprawa administracyjna, która staje się przedmiotem postępowania, musi mieć charakter otwarty w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata). Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe (por. M. Romańska (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, red. H. Knysiak-Sudyka). Procedowanie przez organ w takiej sprawie i wydanie decyzji administracyjnej merytorycznie kończącej postępowanie stanowił naruszenie zasad postępowania. Uchybienie Sądu Wojewódzkiego skutkujące uchyleniem zaskarżonego wyroku polega na tym, że dostrzegając koincydencję relewantnych zdarzeń procesowych nie podjął rozstrzygnięcia, które doprowadziłoby do sytuacji zgodnej z prawem, tj. takiej, w której wniosek o wznowienie rozstrzygnięty byłby tylko jedną decyzją ostateczną. Uchylenie zaskarżonej decyzji jest bowiem w okolicznościach sprawy rozstrzygnięciem nieadekwatnym do potrzeb i niewystarczającym, skoro sąd administracyjny dysponuje, z mocy art. 145 § 3 p.p.s.a., możliwością umorzenia postępowania administracyjnego w razie stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Ustalenie, że postępowanie które zostało wszczęte na wniosek strony było już przedmiotem rozstrzygnięcia organu decyzją ostateczną w niezmiennym stanie prawnym, obligowało natomiast Sąd do podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, a uznając istotę sprawy za dostatecznie wyjaśnioną na podstawie art. 145 § 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił wydane w sprawie decyzje administracyjne (pkt 1), a na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne (pkt 2). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 2 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).

Informacje o sprawie

Data wpływu
28 kwietnia 2023
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Magdalena Dobek-Rak /sprawozdawca/ Małgorzata Masternak - Kubiak Robert Sawuła /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny