II OSK 901/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki ( spr. ) Sędzia del. WSA Leszek Kamiński Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1472/07 w sprawie ze skargi H. G. na decyzję Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o niezdolności do służby wojskowej w czasie pokoju oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 7 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. G. na decyzję Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o niezdolności do służby wojskowej w czasie pokoju. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Rejonowa Komisja Lekarska we Wrocławiu odmówiła stwierdzenia nieważności orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Żarach z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] o niezdolności H. G. do służby wojskowej w czasie pokoju. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Żarach z dnia [...] czerwca 2005 r. zostało wydane zgodnie z przepisami rozporządzeń Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595) i z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422) i nie stwierdzono naruszeń prawa, a tym bardziej rażących naruszeń prawa. Po rozpoznaniu odwołania H. G. od tej decyzji, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska decyzją z [...] czerwca 2007 r. utrzymała w mocy decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we Wrocławiu. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż w istocie orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Żarach z dnia [...] czerwca 2005 r. zostało wydane zgodnie z przepisami prawa i brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności tego orzeczenia. Orzeczenie oparto na przeprowadzonych badaniach lekarskich oraz konsultacjach specjalistycznych, dokumentach kadrowych, a także na wcześniejszych orzeczeniach wojskowych komisji lekarskich z 1988 r., 2000 r., 2001 r. oraz karty leczenia szpitalnego z 2005 r. Organ podkreślił, że zgodność decyzji z prawem ocenia się na dzień wydania decyzji i zdarzenia, które nastąpiły po dacie wydania orzeczenia z dnia [...] czerwca 2005 r. nie mogą skutkować uznaniem tego orzeczenia za sprzeczne z prawem. Bez znaczenia w tej sprawie jest stwierdzenie nieważności decyzji, na podstawie której wnioskodawca został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przywrócenie go następnie do służby. Na powyższą decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r. H. G. wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego art. 29 ust. 1, 2 i 5 ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.) poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie w sprawie, bowiem zastosowanie wg skargi winny znaleźć przepisy dotyczące żołnierzy zawodowych, a nie żołnierzy rezerwy, naruszenie art. 5 ust. 6-7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie w sprawie. Odrębnie zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania: art. 6, 7, 8, 9, art. 10 § 1, art. 11, 28, art. 61 § 4, art. 77 § 4, art. 78, 79, 81 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podkreślono, iż na dzień wydania orzeczenia z dnia [...] czerwca 2005 r. skarżący był żołnierzem rezerwy, jednak na skutek wydania decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych nr [...]. z dnia [...] czerwca 2006 r. wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję o zwolnieniu H. G. z zawodowej służby wojskowej, co spowodowało zmianę statutu skarżącego. Skoro zmienił się status skarżącego (z rezerwisty na żołnierza zawodowego), to orzeczenie z dnia [...] czerwca 2005 r. powinno zostać zastąpione nowym - które odnosiłoby się w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej. W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wyrokiem z dnia 7 lutego 2008 r. stwierdził, że istota sporu w sprawie sprowadzała się do oceny skutków decyzji stwierdzającej nieważność decyzji w przedmiocie wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego (decyzja z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...].) w odniesieniu do orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Żarach z dnia [...] czerwca 2005 r. Skarżący domagał się uznania, że zmiana stanu faktycznego (zmiana statusu z żołnierza rezerwy na żołnierza zawodowego) w wyniku późniejszego stwierdzenia nieważności decyzji wypowiedzeniowej skutkowała automatycznie (ex tunc) nieważnością orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Żarach z dnia [...] czerwca 2005 r. W ocenie Sądu zmiana stanu faktycznego - statusu żołnierza w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji wypowiedzeniowej w 2006 r. nie przesądza automatycznie o nieważności orzeczenia lekarskiego, które w dacie wydania odpowiadało prawu. Nie było dotknięte żadną wadą, a tym bardziej wadą z art. 156 k.p.a. Na dzień wydania orzeczenia z dnia [...] czerwca 2005 r. skarżący posiadał status żołnierza rezerwy, stosownie do tego w orzeczeniu lekarskim przywołano i zastosowano przepisy prawa materialnego, adekwatne do statusu żołnierza rezerwy. W dacie wydania tego orzeczenia uwzględniało ono istniejący stan faktyczny (status żołnierza rezerwy) i prawidłowo przywoływało przepisy prawa materialnego, nie zachodziły zatem podstawy do stwierdzenia nieważności. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku z dnia 7 lutego 2008 r. zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.) poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie w sprawie, w której zastosowanie powinny mieć przepisy dotyczące żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową, a nie żołnierzy rezerwy, art. 5 ust. 6-7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie w sprawie. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powołanej dalej jako p.p.s.a., polegające na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego i podjęciu rozstrzygnięcia bez rozważenia istotnych faktów mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, a przez to wybiórczym rozpoznaniu sprawy i nie zbadaniu z urzędu wszystkich okoliczności sprawy, w konsekwencji czego w obrocie pozostać ma wadliwe orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Żarach. W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wnosi się o: uchylenie w całości - na podstawie art. 188 p.p.s.a. - zaskarżonego orzeczenia WSA w Warszawie oraz rozpoznanie skargi i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Żarach z dnia [...] czerwca 2005 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia. Z urzędu natomiast bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw w świetle przedstawianych zarzutów. Skarga kasacyjna jako środek odwoławczy od orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, powinna zawierać zarzuty oparte na przepisach prawa, które Sąd pierwszej instancji stosował, bądź powinien stosować kontrolując zaskarżony akt administracyjny. W rozpoznawanej sprawie należy przypomnieć, iż przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego była decyzja wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Tym samym podstawą wydania decyzji administracyjnej, jak i jej kontroli przez sąd administracyjny były przepisy art. 156 § 1 k.p.a. w związku z przepisami powołanymi w pkt 1 skargi kasacyjnej, które zdaniem skarżącego, zostały rażąco naruszone (pkt 2 art. 156 § 1 k.p.a.). Błędnie więc wskazano w pkt 1 skargi kasacyjnej, że Sąd naruszył te przepisy ponieważ Sąd tych przepisów nie stosował i nie mógł stosować wprost, a jedynie kontrolował, czy zaskarżona decyzja ewentualnie decyzja ją poprzedzająca, nie zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a., a w szczególności, czy były podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji - orzeczenia z dnia [...] czerwca 2005 r. z powodu rażącego naruszenia prawa przy jej wydaniu. Sformułowane w pkt 1 skargi kasacyjnej zarzuty byłyby prawidłowe, gdyby przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego było ww. orzeczenie z dnia [...] czerwca 2005 r., a nie decyzja administracyjna odmawiająca stwierdzenia nieważności tego orzeczenia. Inny jest przedmiot zaskarżenia do sądu w przypadku decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, a inny w postępowaniu nadzwyczajnym (nieważnościowym, wznowieniowym). Niezależnie od powyższego, zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanych w pkt 1 skargi kasacyjnej jest całkowicie nietrafny, bowiem jak wyjaśniono to w zaskarżonej decyzji i w zaskarżonym wyroku, nie było podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanego orzeczenia T.W.K.L. w Żarach z dnia [...] czerwca 2005 r., gdyż w dacie jego wydania było ono zgodne z prawem. Późniejsze stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 11 marca 2003 r., mogło ewentualnie stanowić przesłankę wznowienia postępowania z art.145 § 1 pkt 8 k.p.a. w sprawie zakończonej wydaniem kwestionowanego orzeczenia z dnia [...] czerwca 2005 r., nie jest to jednak powód do stwierdzenia nieważności tego orzeczenia. Skutki stwierdzenia nieważności decyzji ex tunc, odnoszą się do skutków jakie wywołała decyzja, której stwierdzono nieważność, nie zaś do innych decyzji. W stosunku do innych decyzji stwierdzenie nieważności może wywołać jedynie skutki określone w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Przyczyny wznowienia postępowania nie mogą być jednocześnie przyczynami stwierdzenia nieważności decyzji (wyrok SN z dnia 17 grudnia 1993 r., sygn. akt III ARN 50/93 niepubl.). Zarzut skargi kasacyjnej zamieszczony w pkt 2 jest również nieuzasadniony bowiem stawiając go, nie wskazano których faktów nie wyjaśnił dokładnie Sąd, których faktów nie rozważył i których okoliczności sprawy Sąd nie zbadał z urzędu. Są to zarzuty całkowicie gołosłowne, mało że nie uzasadnione w skardze kasacyjnej to nie znajdujące jeszcze odzwierciedlenia w zaskarżonym wyroku. Przecież powodem zaskarżenia decyzji z dnia 18 czerwca 2007 r. do sądu administracyjnego i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu pierwszej instancji, nie są tak naprawdę błędy w ustaleniach stanu faktycznego, ani brak wyjaśnienia okoliczności sprawy, ale różna ocena skutków prawnych, jakie wywołała decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. i ocena orzeczenia T.W.K.L. z Żarach z dnia [...] czerwca 2005 r. w świetle przepisów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej i wcześniejszy pism w tej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.