II OSK 981/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie: sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia del. WSA Anna Szymańska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej V. V. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2024 r., sygn. akt lV SA/Wa 1859/24 w sprawie ze skargi V. V. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 26 kwietnia 2024 r. nr DL.WIIPO.4100.12234.2023/AG w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na pobyt czasowy 1. prostuje z urzędu oczywistą omyłkę w komparycji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2024 r., sygn. akt lV SA/Wa 1859/24 w ten sposób, że w miejsce błędnego imienia skarżącego "V." wpisuje prawidłowe imię skarżącego "V."; 2. oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 12 listopada 2024 r., sygn. akt lV SA/Wa 1859/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie, sąd wojewódzki, sąd pierwszej instancji) po rozpoznaniu skargi V. V. (dalej: cudzoziemiec, strona, skarżący, skarżący kasacyjnie) na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu) z 26 kwietnia 2024 r. nr DL.WIIPO.4100.12234.2023/AG w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na pobyt czasowy – oddalił skargę. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wojewoda Śląski (dalej: Wojewoda, organ pierwszej instancji) decyzją z 23 czerwca 2023 r. nr SOII.6151.3370.2020 cofnął cudzoziemcowi zezwolenie na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: RP) i zobowiązał do zwrotu karty pobytu. W uzasadnieniu wskazano, że dane skarżącego zostały umieszczone w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany z terminem wpisu do 7 grudnia 2024 r. w związku z wyrokiem skazującym, który zapadł wobec cudzoziemca 30 listopada 2022 r. sygn. akt II K 1307/22/S (prawomocnym od 8 grudnia 2022 r.). W ocenie Wojewody zaistniała przesłanka do cofnięcia zezwolenia na podstawie art. 101 pkt 3 w związku z art. 100 ust. 1 pkt 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519 ze zm.; dalej: u.o.c.). Szef Urzędu, zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Wskazano m.in., że o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego. WSA w Warszawie we wskazanym na wstępie wyroku stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i w konsekwencji skarga nie jest zasadna. Na wstępie podano, że ustalony na podstawie zgromadzonego i kompletnego materiału dowodowego, stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Zatem za niezasadny sąd pierwszej instancji uznał zarzut dotyczący naruszenia art. 7 i art. 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.). W ocenie sądu wojewódzkiego w sprawie zasadnie stwierdzono, że skarżący został prawomocnie skazany wyrokiem sądu na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na 2 lata, co potwierdza znajdujący się w aktach administracyjnych odpis wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia Wydział II Karny z 30 listopada 2022 r. sygn. akt [...]. Wyjaśniono, że wyrokiem tym sąd orzekł również wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 lat. Nadto od skarżącego sąd orzekł świadczenie pieniężne w kwocie 7000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Następnie, że w/w wyrok jest prawomocny od 8 grudnia 2022 r. Dalej, że z informacji Szefa Urzędu z 19 stycznia 2023 r. wynika, że dane osobowe cudzoziemca zostały wpisane do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Polski jest niepożądany z terminem wpisu do 7 grudnia 2024 r. Sąd wojewódzki podniósł, że zasadność obowiązywania wpisu nie może być badana w postępowaniu dotyczącym cofnięcia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, a nadto istotne jest, że na dzień wydania decyzji przez Wojewodę i Szefa Urzędu dane skarżącego figurowały w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany. W związku z tym, istniała podstawa prawna do cofnięcia przedmiotowego zezwolenia. Zdaniem WSA w Warszawie bez znaczenia dla wyniku postępowania pozostają argumenty, że skarżący uiścił świadczenie pieniężne orzeczone wyrokiem sądu oraz nie narusza porządku prawnego. Znaczenia w sprawie nie mają również podnoszone okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej i osobistej skarżącego oraz występowanie na terenie Ukrainy konfliktu zbrojnego. Podsumowując, sąd wojewódzki w całości poparł stanowisko organów uznając, że zasadnie cofnięto skarżącemu zezwolenie na pobyt czasowy i pracę w myśl art. 101 pkt 3 w związku z art. 100 ust. 1 pkt 2 u.o.c.. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył cudzoziemiec, zaskarżając go w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. polegającego na błędnym przyjęciu przez sąd, iż w postępowaniu przed organem administracji nie doszło do naruszenia wskazanych powyżej przepisów postępowania mimo, że w postępowaniu przed organem administracji nie doszło do wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy i nie podjęto czynności zmierzających do wnikliwego ustalenia statusu osobistego i rodzinnego strony, w szczególności poprzez brak uwzględnienia okoliczności znanych organowi z urzędu. Wskutek bowiem wykonania przez stronę środka karnego orzeczonego wyrokiem karnym z 30 listopada 2022 r., a nadto nieuwzględnienia okoliczności, że orzeczona względem strony kara pozbawienia wolności (na okres 6 miesięcy) - gdyby faktycznie podlegała wykonaniu - zostałaby wykonana w chwili orzekania, to strona nie widniałaby w rejestrze cudzoziemców niepożądanych na terytoriom RP. Z uwagi zaś, że termin wpisu strony do rejestru cudzoziemców, których pobyt na terenie RP jest niepożądany obowiązywał do 7 grudnia 2024 r. uzasadnionym było, uwzględniając również okoliczności związane z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy, wstrzymanie się przez organ administracji z wydaniem wiążącej decyzji do czasu przynajmniej upływu okresu próby orzeczonej względem strony wyrokiem sądu karnego. Podano, że wskazane powyżej naruszenia skutkowały wydaniem decyzji, która nie uwzględnia słusznego interesu strony i jego rodziny i w konsekwencji była decyzją wadliwą. Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania; zasądzenie kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych oraz oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez NSA. Skarga kasacyjna jest nieusprawiedliwiona. Sąd wojewódzki dokonał prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji w aspekcie zarówno zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również w pełni trafnie nie dopatrzył się, aby w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia podniesionych w skardze kasacyjnej przepisów art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. Organy kierując się zasadą praworządności i wyjaśniając relewantny stan faktyczny sprawy zastosowały adekwatne przepisy materialne i orzekły o cofnięciu udzielonego stronie zezwolenia na pobyt czasowy. Wbrew twierdzeniom cudzoziemca bez żadnego znaczenia pozostają kwestie związane z ustaleniem jego sytuacji osobistej, rodzinnej oraz aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia, jak również świadomości strony jaki skutek będzie miał wyrok karny skazujący za przestępstwo umyślne. Przypomnieć tutaj trzeba, że w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany umieszcza się i przechowuje dane cudzoziemca, jeśli cudzoziemiec został skazany prawomocnym wyrokiem w RP za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe na karę grzywny lub karę pozbawienia wolności (art. 435 ust. 1 pkt 2 lit. a u.o.c.). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie i ów prawomocny wyrok skazujący był podstawą umieszczenia danych skarżącego w omawianym wykazie z terminem obowiązywania do 7 grudnia 2024 r. Z kolei podstawą faktyczną cofnięcia zezwolenia było obowiązywanie wpisu danych skarżącego do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany (art. 101 pkt 3 w zw. z art. 100 ust. 1 pkt 2 u.o.c.). Jedynie nadmienić trzeba, że zarówno organy orzekające w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na pobyt czasowy, jak i sąd wojewódzki nie są upoważnione do badania prawidłowości umieszczenia czy przechowywania danych cudzoziemca w wykazie w postępowaniu o odmowie udzielenia czy cofnięcia zezwolenia na pobyt czasowy (tak np. wyrok NSA z 16 kwietnia 2021 r. sygn. akt II OSK 4045/19). Również kwestia braku świadomości cudzoziemca co do skutków prawomocnego wyroku karnego skazującego za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe na karę grzywny lub karę pozbawienia wolności - pozostaje bez znaczenia. Przepisy dotyczące odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, jak i cofnięcia tego zezwolenia mają charakter zobiektywizowany i związany tj. wystąpienie wskazanej w przepisie okoliczności obliguje organ do wydania decyzji – w tym wypadku cofającej - niezależnie od wiedzy strony czy skutków dla cudzoziemca. Tym samym nie mają znaczenia wola czy świadomość cudzoziemca co do wystąpienia tej przesłanki cofnięcia. Sam fakt wpisu do wykazu osób niepożądanych na terytorium RP skutkuje cofnięciem zezwolenia pobytowego. Przesłanka ta ma charakter zobiektywizowany. Jednocześnie stanowisko strony, aby organ "wstrzymał się" z prowadzeniem postępowania do czasu upływu terminu, na jaki został orzeczony okres próby w wyroku karnym, jest pozbawione podstaw faktycznych i prawnych. Wręcz godzi w istotę normy art. 101 pkt 3 w zw. z art. 100 ust. 1 pkt 2 u.o.c. Celem w/w przepisów jest kontrola procesów migracyjnych i zapobieganie pobytom cudzoziemców, którzy ze względu na swoją konkretną (egzemplifikacja w przepisie) sytuację prawną lub faktyczną nie powinni przebywać na terytorium RP. Państwo bowiem w ramach polityki migracyjnej decyduje jakie osoby nie będące obywatelami, nie mogą przebywać na jego terytorium, wpisując na listę osób niepożądanych na terytorium RP. Przesłanki wpisu do tego wykazu są różnorakie, ale ich osią jest naruszenie przepisów krajowych, unijnych, czy wiążących umów międzynarodowych. Prawodawca zadecydował, że naruszenie przepisów krajowych powinno skutkować uchyleniem tytułu pobytowego i racjonalne stosowanie tych przepisów winno dążyć do sprawnego podjęcia czynności w celu doprowadzenia do tego, że cudzoziemiec nie będzie mógł legalnie przebywać na terenie RP. Oczekiwanie na termin upływu wpisu w wykazie lub orzeczonego okresu próby, przeczy celowi tej instytucji. To samo należy odnieść do kluczowego argumentu skargi kasacyjnej tj. nie zbadania sytuacji rodzinnej i osobistej cudzoziemca. W świetle przepisów u.o.c. ten zakres ustaleń faktycznych jest irrelewantny dla wyniku sprawy. W postępowaniu tym bowiem przepis prawa materialnego nie stawia wymogu uwzględnienia jakichkolwiek innych okoliczności, w tym sytuacji rodzinnej. Oznacza to tym samym, że kwestionowane w skardze kasacyjnej zaniechania w ustaleniu stanu faktycznego były niezasadne w świetle stosowanego przez organy przepisu prawa materialnego. Przedmiotem badania w sprawie cofnięcia zezwolenia na pobyt czasowy jest li tylko stwierdzenie, czy wystąpiła jakakolwiek podstawa enumeratywnie wymieniona w art. 100 ust. 1 pkt 2 lub 4-8 u.o.c. Wykładnia tych przepisów, którą proponuje skarżący kasacyjnie, nakładająca dodatkowy wymóg (warunki osobiste i rodzinne cudzoziemca) wykracza poza normę prawa i jako taka nie mogła zostać uwzględniona. Kwestie te natomiast są obligatoryjnie badane w odrębnym postępowaniu, jeżeli takie zostanie wszczęte, tj. w postępowaniu o zobowiązanie do powrotu (art. 356 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 348 pkt 2 i 3 u.o.c.). Mając powyższe na uwadze skarga kasacyjna jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Jednocześnie na podstawie art. 156 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. w pkt 1. wyroku sprostowano z urzędu błędnie wpisane brzmienie imienia skarżącego. NSA orzekał na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.