II OZ 1013/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2025 r. sygn. akt VII SO/Wa 5/25 w sprawie z wniosku M. B. o wymierzenie Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego grzywny za nieprzekazanie skargi na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 31 lipca 2024 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na prowadzenie badań konserwatorskich w budynku postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 marca 2025 r., sygn. akt VII SO/Wa 5/25, po rozpoznaniu sprawy z wniosku M. B. o wymierzenie Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego grzywny za nieprzekazanie skargi na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 31 lipca 2024 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na prowadzenie badań konserwatorskich w budynku – w punkcie 1 wymierzył Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego grzywnę w wysokości 2.000 zł; w punkcie 2. zasądził od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz M. B. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji w piśmie z dnia 20 lutego 2025 r. M. B. (dalej jako: "skarżąca") złożyła wniosek o wymierzenie Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi z dnia 7 sierpnia 2024 r. na decyzję z dnia 31 lipca 2024 r. znak: [...], która wpłynęła do organu drogą elektroniczną w dniu 7 sierpnia 2024 r. Nadto wnioskodawczyni wniosła o zwrot kosztów postępowania sądowego. W piśmie z dnia 6 marca 2025 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podał, że skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana do WSA w Warszawie elektronicznie w dniu 10 września 2024 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji podniósł, że w pliku przesłanym elektronicznie przez organ Sądowi w dniu 10 września 2024 r. znak: [...], znajduje się nie skarga z dnia 7 sierpnia 2024 r., lecz skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego znak sprawy: [...], o czym Minister został poinformowany pismem Sądu z dnia 19 września 2024 r. i jednocześnie został wezwany do nadesłania skargi z 7 sierpnia 2024 r. wraz z aktami administracyjnymi w terminie 7 dni. Pomimo odbioru tego wezwania przez organ w dniu 19 września 2024 r., skarga na decyzję z dnia 31 lipca 2024 r. nie została Sądowi Wojewódzkiemu nadesłana. Nadesłane zostały wyłącznie akta administracyjne i odpowiedź na skargę. Wobec tego zarządzeniem z dnia 14 lutego 2025 r. Przewodniczący Wydziału ponownie wezwał organ do przekazania skargi na decyzję z dnia 31 lipca 2024 r. W odpowiedzi na to wezwanie organ w piśmie z dnia 14 lutego 2025 r. ponownie podał, że skarga została przekazana Sądowi w dniu 11 września 2024 r. W piśmie z dnia 20 lutego 2025 r. organ nadesłał Sądowi kopię skargi M. B. na decyzję z dnia 31 lipca 2024 r., informując jednocześnie, że oryginał skargi został przekazany Sądowi w dniu 11 września 2024 r. W dniu 17 marca 2025 r. organ po raz trzeci wezwany został do nadesłania, w terminie siedmiu dni, oryginału skargi M. B. z 7 sierpnia 2024 r. na decyzję z dnia 31 lipca 2024 r. w formie pdf wraz z raportem weryfikacji podpisu skargi przez skarżącą albo w formie papierowej. W dniu 21 marca 2025 r. organ nadesłał raport weryfikacji podpisu skargi. W oparciu o powyższe Sąd meriti wskazał, ze biorąc pod uwagę okoliczność, że organ dopiero po siedmiu miesiącach przekazał do Sądu skargę z raportem weryfikacji podpisu, i uczynił to dopiero po trzech wezwaniach Sądu, wymierzenie grzywny w tej sytuacji ma charakter nie tylko prewencyjny, ale także represyjny. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze zaistniałe w sprawie okoliczności stanu faktycznego oraz brzmienie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.", Sąd Wojewódzki orzekł jak w pkt 1. sentencji postanowienia. O kosztach postępowania, na które składa się uiszczony wpis od wniosku w kwocie 100 zł, Sąd ten orzekł jak w pkt 2. postanowienia, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. Zażalenie na to postanowienie wniósł Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości i postulując jego uchylenie, organ zarzucił naruszenie art. 55 § 1 P.p.s.a., poprzez wymierzenie grzywny, a także poprzez nieuwzględnienie istotnych dla sprawy okoliczności przy ustalaniu wysokości grzywny. W uzasadnieniu Minister wskazał m.in., że dopiero w wezwaniu z dnia 17 marca 2025 r. WSA w Warszawie wskazał, że wzywa do nadesłania oryginału skargi z dnia 7 sierpnia 2024 r., na decyzję z 31 lipca 2024 r., w formie pdf wraz z raportem weryfikacji podpisu skargi przez skarżącą albo w formie papierowej, ponieważ nadesłanej skargi w paczce zip Sąd nie ma możliwości otworzenia. Tym samym, w ocenie organu, Sąd pierwszej instancji potwierdził, że skarga dotarła do niego formie elektronicznej w dniu 10 września 2024 r., ale nie można było jej otworzyć ze względów technicznych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. Sąd bada jedynie, czy organ bądź podmiot, do którego skarga została skierowana wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 P.p.s.a. Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne. Już tylko samo złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Nie jest on uprawniony do dokonywania ocen dopuszczalności skargi i żądania jej przekazania, a także zasadności skargi. Dokonuje jej bowiem każdorazowo wojewódzki sąd administracyjny, który na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a., może odrzucić skargę, co podlega dalszej ewentualnej kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z brzmienia art. 54 P.p.s.a. wyraźnie bowiem wynika, że skargę wnosi się do sądu administracyjnego, za pośrednictwem organu, którego działanie, jest przedmiotem skargi. Organ, którego działanie zaskarżono: 1) przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (piętnastu jeżeli chodzi dostęp do informacji publicznej) – w razie niewykonania tego obowiązku, sąd może wymierzyć temu organowi grzywnę, 2) może uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, bada zatem terminowość przekazania skargi, co oznacza, że w każdym przypadku przekroczenia terminu do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, Sąd uprawniony jest do wymierzenia grzywny, której wysokość określa w sposób dyskrecjonalny. Grzywna wymierzana na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. ma m.in. funkcję dyscyplinującą, a znajduje swoją podstawę faktyczną w samym fakcie nieprzekazania w terminie skargi do sądu administracyjnego przez podmiot, do którego wpłynęła i przeciwko któremu jest skierowana. Jak wynika z akt sprawy do Wojewódzkiego Administracyjnego w Warszawie w dniu 11 września 2024 r. (data prezentaty) w formie fizycznej wpłynęła odpowiedź na skargę z dnia 9 września 2024 r. oraz 1 teczka akt administracyjnych. Natomiast sama skarga wraz z załącznikami, jak twierdzi organ administracji, została przekazana za pomocą platformy e-puap. Natomiast jak wynika z wezwania z dnia 19 września 2024 r. wystosowanego przez Sąd Wojewódzki do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Sąd ten wskazuje, że w załączniku do przesłanego pliku nie znajduje się wskazana prze organ skarga, natomiast jest to inna skarga M. B. dotycząca bezczynności i przewlekłego prowadzenia sprawy przez Ministra. Tak więc pomijając kolejne wezwania, które Sąd pierwszej instancji kierował do Ministra, należy stwierdzić, że już po tym pierwszym wezwaniu z dnia 19 września 2024 r. organ miał obowiązek zastosowania się do jego treści i przesłania raz jeszcze przedmiotowej skargi. Z przepisów ustawy P.p.s.a. nie wynika bowiem, aby strona postępowania sądowoadministracyjnego była uprawniona do wykonywania w sposób dowolny kierowanych do niej wezwań przez Sąd, czy też oceniania, czy wezwanie jest zasadne, czy też zasadne nie jest. Tym samym skoro organ dopiero po siedmiu miesiącach przekazał do Sądu Wojewódzkiego skargę z raportem weryfikacji podpisu, i uczynił to dopiero po trzech wezwaniach, Sąd ten miał podstawę do wymierzenia grzywny organowi stosownie do art. 55 § 1 P.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wysokość grzywny ustalona przez Sąd pierwszej instancji jest odpowiednia do okoliczności w jakich doszło do niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku i odzwierciedla naruszenie prawa, którego dopuścił się wnoszący organ. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.