II OZ 1052/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K., K. P., R. P. i D. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 642/24 o utrzymaniu w mocy zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 642/24 w sprawie ze skargi K. P., R. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2024 r. nr 821/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. odrzucić zażalenie R. P.; 2. odrzucić zażalenie D. K., D. R. i K. P.

Uzasadnienie. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 642/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 642/24 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy R. P. w sprawie ze skargi K. P. i R. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2024 r. nr 821/2024 w przedmiocie stwierdzenia umorzenia postępowania odwoławczego. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli K. P., D. K., D. R., R. P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: "P.p.s.a.", zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w tym przepisie. Ustawodawca nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 § 1 P.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 P.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 P.p.s.a. Tym samym wniesione w niniejszej sprawie przez R. P. zażalenie należy uznać za niedopuszczalne i podlegające odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1. Zażalenie wniesione przez D. K., D. R. i K. P. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne z innej przyczyny. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 P.p.s.a przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez D. K., D. R. i K. P. na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2025 r. jest niedopuszczalne, ponieważ osoby te nie były adresatami tego postanowienia. Był nim wyłącznie R. P. Podkreślić należy, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 2 sentencji.