II OZ 1056/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2017 r. o odrzuceniu skargi w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 896/17 ze skargi J. W. na uchwałę Rady Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 6 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - P.p.s.a., odrzucił skargę J. W. na uchwałę Rady Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, jako złożoną z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Z akt sprawy wynika, że zaskarżona uchwała została doręczona skarżącemu w dniu 31 maja 2017 r. (potwierdzenie odbioru w aktach), co potwierdza w skardze pełnomocnik skarżącego. Siedmiodniowy termin przewidziany w art. 384 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2017 r., poz. 15 ze zm.) - K.w. upłynął w dniu 7 czerwca 2017 r., natomiast skarga do organu wpłynęła w dniu 12 czerwca 2017 r. Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych, że o zachowaniu terminu do wniesienia skargi na uchwałę rady dzielnicy w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego decyduje data wpływu pisma do organu, a nie data nadania w urzędzie pocztowym. J. W. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia. Zarzucił naruszenie: 1. prawa materialnego, tj. art. 9 K.w. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że przepis ten ma zastosowanie w sprawach dotyczących skarg na uchwały rady dzielnicy w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w art. 383 § 1 pkt 2-5 i 7 K.w. i że dniem złożenia skargi, odwołania w ww. sprawach jest dzień złożenia dokumentu w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku, w sytuacji gdy w celu dochowania terminu właściwe i wystarczające jest oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r.- Prawo pocztowe; art. 9 K.w. w zw. z art. 384 § 1 K.w. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż K.w. zawiera przepisy szczególne w stosunku do P.p.s.a. i wyłącza spod zakresu stosowania P.p.s.a. sprawy dotyczące skarg na uchwały rady dzielnicy w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w art. 383 § 1 pkt 2-5 i 7 K.w., a co za tym idzie w ww. sprawach do dochowania terminu koniecznym jest wniesienie pisma do sądu, urzędu gminy, a nie wystarczy oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe; art. 45 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji poprzez ich błędne niezastowowanie polegające na uznaniu, iż art. 9 K.w. ma zastosowanie w sprawach dotyczących skarg na uchwały rady dzielnicy w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w art. 383 § 1 pkt 2-5 i 7 K.w. i że dniem złożenia skargi, odwołania w ww. sprawach jest dzień złożenia skargi, odwołania w sądzie, w urzędzie gminy, a nadanie pisma u operatora pocztowego nie jest jednoznaczne z wniesieniem pisma, w sytuacji gdy oddanie pisma u operatora pocztowego powinno być równoznaczne z wniesieniem go do sądu we wszystkich trybach postępowań na jednakowych zasadach dla wszystkich skarżących we wszystkich postępowaniach sądowoadministracyjnych; art. 112 K.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie polegające na pominięciu w niniejszej sprawie faktu błędnego pouczenia co do sposobu wnoszenia skargi; 2. przepisów postępowania, tj. art. 83 § 3 P.p.s.a. poprzez jego błędne niezastosowanie polegające na uznaniu, że w sprawach dotyczących skarg na uchwały rady dzielnicy w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w art. 383 § 1 pkt 2-5 i 7 K.w. oraz w niniejszej sprawie w celu dochowania terminu na wniesienie skargi przepis ten nie ma zastosowania, a niezbędne było złożenie pisma do sądu, urzędu gminy; art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odrzuceniu skargi w niniejszej sprawie wobec rzekomego wniesienia jej po terminie, w sytuacji gdy został dochowany termin na wniesienie skargi, która prawidłowo i w terminie została nadana u operatora pocztowego. W odpowiedzi na zażalenie Rada Dzielnicy [...] wniosła o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Stosownie natomiast do art. 9 § 1 K.w., jak słusznie wskazuje Sąd pierwszej instancji, ilekroć w kodeksie jest mowa o upływie terminu do wniesienia skargi, odwołania lub innego dokumentu do sądu, organu wyborczego, urzędu gminy, konsula albo kapitana statku, należy przez to rozumieć dzień złożenia skargi, odwołania lub innego dokumentu w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku. Przepis ten prowadza odmienne uregulowanie odnośnie do zachowania terminu, niż przewidziane w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która stanowi, że oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu (art. 83 § 3 P.p.s.a.). Natomiast art. 384 § 1 K.w. stanowi, że od uchwały rady i postanowienia komisarza wyborczego o wygaśnięciu mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w art. 383 § 1 pkt 2-5 i 7, zainteresowanemu przysługuje skarga do sądu administracyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia uchwały albo postanowienia. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, który stwierdził wygaśnięcie mandatu. Z powołanego wyżej art. 9 § 1 K.w. wynika zatem, że o zachowaniu 7-dniowego terminu do wniesienia skargi na postanowienie komisarza wyborczego stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego decyduje data złożenia skargi organowi wyborczemu. Przepis ten jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisu art. 83 § 3 P.p.s.a. i z tego względu znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Należy wskazać, że zgodnie z przepisami kodeksu wyborczego wszelkie odwołania lub skargi wnosi się bezpośrednio do organu. Jest to wyjątek od obowiązującej we wszystkich procedurach zasady, że nadanie w urzędzie pocztowym w terminie ustawą przewidzianym jest równoznaczne ze złożeniem skargi (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2016 r., II OSK 103/16, LEX nr 1992042, Rzeczposp. PCD 2016/45/6). Z akt sprawy wynika, że zaskarżona uchwała została doręczona skarżącemu w dniu 31 maja 2017 r. (potwierdzenie odbioru w aktach), co potwierdza w skardze pełnomocnik skarżącego. Siedmiodniowy termin przewidziany w art. 384 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2017 r., poz. 15 ze zm.) - K.w. upłynął w dniu 7 czerwca 2017 r., natomiast skarga do organu wpłynęła w dniu 12 czerwca 2017 r. W konsekwencji zasadnie Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę jako wniesioną po upływie ustawowego terminu, nie można więc uznać, aby art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., a także art. 9 i art. 384 § 1 K.w., czy też art. 83 § 3 P.p.s.a. zostały naruszone. Argumentacja przedstawiona w zażaleniu nie podważa powyższego stanowiska. Nie można też zgodzić się z zarzutem nieprawidłowego pouczenia skarżącego. Pouczenie zawiera przytoczenie art. 384 § 1 K.w. i w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wystarczające. Brak jest także podstaw do przyjęcia naruszenia art. 45 ust. 1 i art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji. Przepisy będące podstawą, a także określające termin i sposób wniesienia skargi na uchwałę rady dzielnicy o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego nie mają charakteru dyskryminacyjnego, nie stanowią o ograniczeniu, czy też pozbawieniu skarżącego prawa do sądu, czy też traktowaniu go z naruszeniem zasady równości. Procedura określona w K.w. dotycząca uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego, a następnie zaskarżenia jej do sądu administracyjnego jest procedurą szczególną, w której zakreślono krótkie terminy na wniesienie skargi i skargi kasacyjnej, a także rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny. Powyższe odrębności nie stanowią jednak o tym, aby skarżący był traktowany w sposób dyskryminujący, bądź by naruszono jego prawo do sądu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.