II OZ 113/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.P. i R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2531/24 o odrzuceniu skargi K.P. w sprawie ze skargi K.P. i R.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r. nr 930/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. oddalić zażalenie K.P.; 2. odrzucić zażalenie R.P.

Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie postanowieniem z 21 listopada 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2531/24, odrzucił skargę K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z 26 lipca 2024 r. nr 930/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki. Jak wskazał sąd pierwszej instancji, zarządzeniem z 24 kwietnia 2025 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Na powyższe zarządzenia skarżąca wniosła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z 7 października 2025 r., II OZ 1397/25 oddalił je. Wobec powyższego zarządzeniem z 27 października 2025 r. skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 24 kwietnia 2025 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie powyższe, wraz ze stosownym pouczeniem o konsekwencjach jego niewykonania, zostało skutecznie doręczone skarżącej 13 listopada 2025 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższej czynności bezskutecznie upłynął z dniem 20 listopada 2025 r. Pomimo tego, do dnia podjęcia niniejszego rozstrzygnięcia, skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu od skargi, co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy adnotacja poczyniona 21 listopada 2025 r. przez pracownika Sekretariatu Wydziału VII na karcie 60, z której wynika, że w rejestrze opłat sądowych nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy do dnia 20 listopada 2025 r. Wobec powyższego sąd wojewódzki orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm. – Ppsa). K.P. i R.P. wnieśli zażalenie na ww. postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie K.P. należało oddalić. Zgodnie z art. 220 § 1 Ppsa sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 Ppsa). Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia opłaty sądowej (wpisu) od wnoszonej przez stronę skargi. Wyjątki od tego obowiązku wymieniają przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi i są to zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów z mocy ustawy (art. 239 Ppsa) oraz zwolnienia przyznane w ramach prawa pomocy (art. 243 Ppsa). W niniejszej sprawie K.P. nie został zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi z mocy przepisów Ppsa i nie została zwolniona z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu (WSA w Warszawie postanowieniem z 16 kwietnia 2025 r., sygn. VII SPP/Wa 743/24 utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 26 lutego 2025 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym). Pomimo prawidłowego doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu w zakreślonym terminie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe okoliczności uprawniały sąd pierwszej instancji do zastosowania art. 220 § 3 Ppsa i odrzucenia skargi. Podnoszone w zażaleniu argumenty nie miały znaczenia dla oceny zasadności zastosowania tego przepisu. Natomiast zażalenie wniesione przez R.P. należało odrzucić jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 197 § 2 Ppsa do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 Ppsa przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność zażalenia może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę, niebędącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie odnośnie zażalenia R.P., ponieważ nie był on adresatem postanowienia z 21 listopada 2025 r. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa oraz jak w pkt 2 w oparciu o art. 178 w związku z art. 197 § 2 Ppsa.