II OZ 1161/25

Dnia 21 sierpnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń R. K., B. S. i W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 80/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 listopada 2024 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

|UZASADNIENIE | |Zaskarżonym postanowieniem z 4 marca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 80/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał na wniosek | |skarżącej [...] sp. z o.o. z siedzibą w Z. wykonanie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 13 listopada 2024 r. oraz poprzedzającej ją | |decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 25 czerwca 2024 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku hali przeglądowo-naprawczej | |taboru kolejowego (wagonowni) zlokalizowanego na działce nr [...] w Z.na terenie kolejowym zamkniętym. | |We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, złożonym w skardze, skarżąca powołała się na niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie | |znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki w postaci niemożności przywrócenia pierwotnego stanu rzeczy w przypadku rozbiórki obiektu. | |Sąd pierwszej instancji uznał, że zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji | |organu pierwszej instancji. Zdaniem Sądu w sprawie należało wziąć bod uwagę charakter sprawy. Rozbiórka obiektu budowlanego łączy się bowiem | |"z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków" w przypadkach wykonania decyzji, która następnie zostałaby przez sąd| |administracyjny wzruszona. | |Zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli uczestnicy postępowania R. K., B. S. i W. S. | |W zażaleniu na postanowienie R. K. podniósł, że skarżąca powołuje się na "fikcyjne, rzekome szkody", gdyż jego zdaniem halę "z łatwością można, | |po rozkręceniu paru połączeń gwintowych, przenieść w miejsce bezpieczne, z dala od siedlisk ludzi, gdzie nie będą zagrożeniem dla nich i | |otoczenia". Wnoszący zażalenie powołał się na wykonywaną w hali działalność polegającą na malowaniu wagonów kolejowych i wynikające z tej | |działalności skutki w postaci zatruwania otoczenia, wód rzeki [...] i pobliskich studni na skutek przedostawania się do gruntu pyłu ze | |szlifowania starych powłok lakieru i rozpylania nowych oraz malowania wagonów chemikaliami. | |B. S. w zażaleniu stwierdziła, że odległość hali od linii kolejowej wynosząca 2,23 m "stwarza niebezpieczeństwo powstania katastrofy kolejowej".| |Powołała się również na bezpośrednie sąsiedztwo działek rolnych, "na których uprawiane są warzywa, krzewy i drzewa owocowe zatruwane obecnie | |przez zanieczyszczenia wydostające się z hali". Podkreśliła, że ze względu na dokładne określenie rodzaju prac wykonywanych w obiekcie przedmiot | |nakazu rozbiórki powinien być określony jako "przenośna hala namiotowa – malarnia taboru kolejowego". | |W. S. w zażaleniu również powołał się na skutki prowadzonej w samowolnie wybudowanej hali działalności gospodarczej i wpływu tej działalności na | |zdrowie "dwunastu okolicznych mieszkańców". | |Rozpoznając zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. | |Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze | |zm.), sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia| |znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. | |Wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na wniosek strony, to uzależnia zastosowanie tego | |środka prawnego od sytuacji, w której zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia | |skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym | |przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tych przesłanek. Innymi słowy, | |uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami, ewentualnie dokumentami, na | |okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w| |sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. W | |tej zaś sprawie skarżąca nie przywołała takiej argumentacji. Nie wskazała okoliczności, które uprawniałaby stwierdzenie, że wykonanie nakazu | |rozbiórki obiektu kontenerowego może spowodować po jej stronie znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Nie wykazała tym samym, aby w | |okolicznościach tej konkretnej sprawy zachodziły przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej. Wynika to z tego, że argumentacja strony skarżącej | |akcentuje jedynie skutek nakazu rozbiórki, czyli fakt rozebrania obiektu, jednakże we wniosku nie wykazano, aby skutki te miały wpływ na | |zaistnienie nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody. | |Za Sądem pierwszej instancji wskazać należy na ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że nakaz rozbiórki przed zakończeniem sprawy | |sądowoadministracyjnej, ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do | |odwrócenia skutków. W sprawach rozbiórki, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w zasadzie nieuniknione. Co do zasady bowiem | |wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego pociąga za sobą trudne do odwrócenia skutki, bowiem najczęściej prowadzi do zniszczenia co najmniej | |części użytych do jego budowy materiałów budowlanych. Wykonanie rozbiórki może pociągnąć za sobą także niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej | |szkody w związku z koniecznością jego odbudowy, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja nakładająca obowiązek rozbiórki | |zostałaby uchylona. Wówczas udzielona ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Nie oznacza to jednakże "automatyzmu" i konieczności | |każdorazowego udzielania ochrony tymczasowej w sprawach dotyczących skarg na decyzje w przedmiocie nakazu rozbiórki. Strona skarżąca chcąca | |skorzystać z ochrony tymczasowej zobowiązana jest zawsze szczegółowo uzasadnić wniosek i w koniecznym zakresie wykazać, że zachodzą warunki | |uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony Sąd może dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie | |zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. | |W realiach tej sprawy NSA uznał, że wobec braku uzasadnienia wniosku, nakaz rozbiórki hali o konstrukcji stalowo – aluminiowej o wymiarach 9,90 m| |na 40,10 m i wysokości w kalenicy 7 m, pokrytej dachem z plandeki, nie spowoduje po stronie skarżącej szkody znacznych rozmiarów lub | |nieodwracalnych skutków prawnych. NSA miał głównie na uwadze to, że skarżąca stwierdza w skardze, że obiekt "nie jest trwale połączony z | |gruntem", nie posiada fundamentów, że "zasadnicze osadzenie hali opiera się na kotwach, które w każdym momencie można usunąć i przestawić | |halę" oraz że dach nie jest trwały gdyż wykonany został z plandeki. Niezasadne jest zatem twierdzenie zawarte we wniosku o wstrzymanie | |wykonania decyzji, że wykonanie decyzji spowoduje nieodwracalne skutki. Jeżeli zaś chodzi o niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, to | |zauważyć należy, że skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie podaje żadnych danych dotyczących np. kosztów rozebrania czy | |przesunięcia hali bądź utraty wpływów z prowadzonej w hali działalności gospodarczej. W tej sytuacji za niezasadne należy uznać wstrzymanie | |wykonania decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. | |Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenia za zasadne i na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz | |art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. |