II OZ 1324/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 11 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 676/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 grudnia 2024 r., znak: DOR.7100.317.2024.BPI w przedmiocie zmiany decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z 4 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 676/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "P.p.s.a."), odrzucił skargę A. W. (dalej jako skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 grudnia 2024 r., znak: DOR.7100.317.2024.BPI w przedmiocie zmiany decyzji. Jak wynika z uzasadnienia powyższego postanowienia powodem odrzucenia skargi było nieuzupełnienie na wezwanie Sądu braków formalnych wniesionej skargi poprzez nadesłanie jej własnoręcznie podpisanej wersji wraz z załącznikami. Poza tym skarżący w wezwaniu Sądu został zobowiązany do podania nr PESEL i opłacenia skargi, które wykonał. Sąd uznał, że brak formalny skargi w postaci własnoręcznie podpisanej wersji skargi wraz z załącznikami nie został uzupełniony bowiem pismo przesłane do Sądu w wykonaniu wezwania i pierwotnie złożona skarga różniły się od siebie. Podpisana skarga zawierała bowiem o jeden zarzut więcej niż wersja skargi złożonej za pośrednictwem organu do sądu. Sąd mając na uwadze treść art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stwierdził, że skarżący nie nadesłał skargi własnoręcznie podpisanej, odpowiadającej treścią skardze nadanej pocztą 21 lutego 2025 r. Nadesłana własnoręcznie podpisana skarga różniła się od skargi pierwotnej w zakresie jednego punktu zarzutów. Sąd przywołał stanowisko doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którym istotą odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Odpisem pisma procesowego jest każdy dalszy jego egzemplarz, zgodny z oryginałem. Może to być kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania np. wydruk komputerowy (por. wyrok NSA z 5 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 774/06, postanowienie NSA z 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 927/09). Sąd stwierdził, że nie stanowi uzupełnienia braku formalnego skargi przedłożenie na wezwanie Sądu jako odpisu skargi innego pisma, rozszerzonego o nowe zarzuty. Pismo, które pod względem treści nie odpowiada oryginałowi, nie może zostać uznane za jego odpis. Sąd zauważył, że zgodność odpisu z oryginałem obejmuje całą treść pisma, a nie tylko jego istotne elementy konstrukcyjne (por. postanowienie NSA z 15 grudnia 2023 r,, sygn. akt II FZ 115/23). Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając je w całości. Skarżący domaga się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji w celu merytorycznego rozpatrzenia skargi i zarzuca: 1. naruszenie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez uznanie, że nie został złożony odpis skargi, mimo że taki odpis został dostarczony do Sądu w terminie wskazanym w wezwaniu; 2. dokonanie błędnej wykładni słowa "odpis", skutkującej przyjęciem, że złożony dokument nie stanowi odpisu skargi, mimo że zawierał on pełną treść skargi, spełniając funkcję informacyjną i procesową w sposób wymagany przepisami zaś różnice winny zostać pominięte; 3. naruszenie art. 5 § 2 P.p.s.a. tj. zasady proporcjonalności i formalizmu procesowego wynikającej – poprzez nadmierne i nieproporcjonalne stosowanie wymogów formalnych, prowadzące do ograniczenia prawa do sądu; 4. naruszenie art. 220 § 3 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi mimo terminowego uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że Sąd błędnie uważa, że przesłanie podpisanych egzemplarzy skargi nie stanowiło odpisu skargi z racji na występowanie dodanej treści. Skarżący twierdzi, że przesłana skarga stanowiła wierne powtórzenie treści pisma głównego, które jednakże zostało przez pomyłkę przesłane w wersji, która miała szerszą treść niż pierwotna. Bezspornie dokument ten został przesłany w terminie. Skarżący uważa, że brak formalny został usunięty prawidłowo i skutecznie. Ewentualne braki w zakresie porównania treści w formie 1:1 nie wpływają na możliwość jego zakwalifikowania jako odpisu, o ile zawiera on pełną treść pierwotnego pisma – co miało miejsce w sprawie. Pismo zawierało wszystkie informacje zawarte w pierwotnej skardze. W przypadku jeśli pismo zawierałoby mniej informacji wówczas należałoby uznać, że nie zawiera pełnej treści. Ustawodawca milczy odnośnie do przypadku jeśli pismo składane w drodze uzupełnienia braków formalnych zawiera więcej treści. Skarżący wyprowadza wniosek, że jeśli coś zawiera więcej treści, to również zawiera tej treści mniej. Skarżący uważa, że samo omyłkowe włączenie niepotrzebnego elementu do pisma winno skutkować uznaniem, że brak formalny został usunięty zaś w toku procedowania argumenty, które znalazły się niejako po terminie, winny zostać przez Sąd pominięte. Skarżący zauważa, że kierując się wykładnią Sądu każdy dopisek – nawet w sposób jednoznacznie nie wpływający na treść, jak dokonanie autokorekty przez edytor tekstu, w przypadku nie zachowania fizycznej formy skargi powodowałby konieczność odrzucenia takiego uzupełnienia braków formalnych. Skarżący wskazuje na orzecznictwo (postanowienie NSA z 12 grudnia 2019 r., sygn. I OZ 1058/19) zgodnie z którym, odpis nie musi być dokumentem tożsamym w formie, lecz musi zawierać treść pisma w sposób umożliwiający sądowi i drugiej stronie zapoznanie się z nim. Skarżący uważa, że Sąd zaprezentował skrajny formalizm, który stoi w jawnej sprzeczności z rolą wymiaru sprawiedliwości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Jak stanowi § 2 powyższego artykułu odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej. Skarga do sądu administracyjnego jest szczególną odmianą pisma procesowego, która pod względem formy musi spełniać wymagania przewidziane w P.p.s.a. zarówno dla pisma procesowego (art. 46 i n. P.p.s.a. ) jak i wynikające z art. 57 § 1 P.p.s.a. Jeśli skarga nie spełnia wymogów formalnych uniemożliwiających nadanie jej biegu Przewodniczący Wydziału stosownie do art. 49 § 1 P.p.s.a. wzywa stronę do uzupełnienia stwierdzonych braków. Nieuzupełnienie braków formalnych na wezwanie Sądu lub uzupełnienie ich po wyznaczonym terminie skutkować będzie odrzuceniem skargi w myśl art. 58 § 3 P.p.s.a. W niniejszej sprawie spór sprowadza się do rozstrzygnięcia czy skarga przesłana przez skarżącego 2 maja 2025 r. na wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi złożonej 21 lutego 2025 r. poprzez nadesłanie skargi własnoręcznie podpisanej wraz z załącznikami może być uznana za uzupełnienie wskazanego braku formalnego skargi. Należy zauważyć, że wezwanie Przewodniczącego Wydziału z 14 kwietnia 2025 r. (k. 13 akt) nie mówi o odpisie skargi dla doręczenia tych odpisów stronom (ale o nadesłaniu własnoręcznie podpisanej skargi. Chodziło zatem aby skarżący nadesłał skargę opatrzoną własnoręcznym podpisem a nie jej odpis. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący 2 maja 2025 r. nadesłał podpisaną skargę, podał numer PESEL i załączył załączniki w formie pism, których pierwotnie nie było w skardze z 21 lutego 2025 r. Nie nadesłał on odpisów skargi (bo te nadesłał już wcześniej) ale złożył skargę opatrzoną własnoręcznym podpisem i jej odpisy, podał numer PESEL i dołączył załączniki tj. 3 odpisy skargi, potwierdzenie uiszczenia wpisu, mapę zasadniczą, pismo PINB.5160.1.7.2023. Skarga ta odnośnie do treści pokrywa się ze skargą pierwotną (pozbawioną podpisu) z wyjątkiem zarzutu nr 3 o treści "naruszenie przepisu art. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy decyzja została wydana w z rażącym naruszeniem prawa art. 156 § 1 pkt 2) w sytuacji kiedy doszło do nierozpoznania istoty sprawy" i dołączonych do niej załączników. Zdaniem NSA, skarżący uzupełnił brak formalny skargi tj. nadesłał skargę z podpisem własnoręcznym w terminie do tego przewidzianym. Skarga ma inny format i rozmiar czcionki niż skarga pierwotna oraz inny układ graficzny. Doszło zatem do zmian w pierwotnym dokumencie elektronicznym. Prawdopodobnym jest, że w związku z tymi zmianami (kopiowanie do innego pliku zawartości pierwotnej skargi) edytor tekstu pozostawił jakiś fragment z poprzedniego dokumentu, do którego kopiowano treść pierwotnej skargi. Autor nie sprawdził czy treść jest identyczna z pierwowzorem i przesłał 2 maja 2025 r. do Sądu skargę w wersji nieco zmienionej. W ocenie NSA, dodany fragment skargi w części zarzutów nie stanowi o wniesieniu skargi zasadniczo odmiennej od pierwotnej wersji pozbawionej podpisu. Analiza treści zarzutów, wniosków i uzasadnienia, poza doklejonym pkt 3 jest identyczna z treścią pierwotnej skargi. Zauważyć należy, że dodany fragment nie wskazuje oznaczenia przepisu prawa, który nie został zastosowany a niezastosowanie tego przepisu jest rażącym naruszeniem prawa. De facto więc nie wiadomo jaki przepis miałby zostać oceniony przez sąd. Z tego wynika, że dodatkowy zarzut nic nie zmienia w treści pierwotniej wniesionej skargi. Ponadto w uzasadnieniu skargi nie ma jakiegokolwiek odniesienia się do treści zarzutu z pkt 3. W tym stanie sprawy NSA stwierdza, że brak formalny skargi polegający na własnoręcznym podpisaniu skargi został uzupełniony w terminie, a nadesłana skarga zasadniczo nie odbiega od treści skargi wniesionej do sądu za pośrednictwem organu 21 lutego 2025 r. Dodatkowe załączniki, które nie zostały wymienione w pierwotnej skardze (mapa zasadnicza i pismo PINB.5160.1.7.2023) zostaną poddane ocenie przez Sąd jak każdy dowód mogący przyczynić się do ustalenia stanu sprawy. Ich dołączenie nie wynika ze zmiany treści pierwotnej skargi bo treść tej skargi w żaden sposób do nich nie nawiązuje. Wobec powyższego NSA uznał, że brak formalny skargi został przez skarżącego uzupełniony w terminie zgodnie z treścią tego wezwania – przesłano bowiem podpisaną własnoręcznie skargę, której treść nie odbiega zasadniczo od skargi pierwotnej. Tym samym nie było podstaw do odrzucenia skargi przez Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Skargę należało rozpoznać merytorycznie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.