II OZ 137/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2493/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi K. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 13 sierpnia 2025 r., nr DOA-WPPOH.612.135.2022.PA w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.

W dniu 19 września 2025 r. (data nadania pisma u operatora pocztowego) K.S. (dalej: "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 13 sierpnia 2025 r., nr DOA-WPPOH.612.135.2022.PA w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 1 grudnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2493/25, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; obecnie Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: "P.p.s.a."), odrzucił skargę skarżącego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd powołał treść przepisu art. 53 § 1 P.p.s.a., a następnie wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 19 sierpnia 2025 r., co wynika z potwierdzenia odbioru tej przesyłki. Zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 18 września 2025 r. (czwartek). Skarga do sądu została natomiast wniesiona za pośrednictwem placówki pocztowej w dniu 19 września 2025 r., a zatem jeden dzień po upływie terminu do jej wniesienia. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że odrzucenie skargi w związku z uchybieniem o jeden dzień terminu do jej złożenia w sytuacji, gdy uchybienie to jest wynikiem błędnego przyjęcia (innego niż sąd) sposobu obliczania terminu jest zbyt daleko idącym formalizmem. Skarżący wyjaśnił, że przyczyną wniesienia skargi z uchybieniem terminu o jeden dzień było błędne przyjęcie, że zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego termin do jej złożenia kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a zatem w dniu 19 września 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Powodem odrzucenia skargi w tej sprawie było przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że skarga została wniesiona z uchybieniem przewidzianego dla tej czynności ustawowego terminu. Zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. W zażaleniu skarżący twierdzi, że uchybienie to jest wynikiem błędnego przyjęcia przez niego sposobu obliczania terminu. Wobec powyższego wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 83 § 1 P.p.s.a. terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego, z zastrzeżeniem § 2, zgodnie z którym jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Z kolei § 3 tego przepisu wskazuje, że oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Stosownie do art. 111 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071) termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia (§ 1), jeżeli zaś początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło (§ 2). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie zdołał podważyć ani ustaleń przyjętych przez Sąd pierwszej instancji za podstawę orzekania, ani sposobu liczenia terminu do wniesienia skargi. Termin na wniesienie skargi do sądu administracyjnego zapoczątkowywany jest zdarzeniem prawnym - doręczeniem rozstrzygnięcia organu administracji i wynosi trzydzieści dni. Skoro do skutecznego doręczenia skarżącemu postanowienia organu drugiej instancji doszło w dniu 19 sierpnia 2025 r., co w sprawie nie jest kwestionowane, to termin do wniesienia skargi upłynął 18 września 2025 r. (czwartek - nie był to dzień ustawowo uznany za wolny od pracy). Zatem skarga nadana na poczcie w dniu 19 września 2025 r. wniesiona została z uchybieniem trzydziestodniowego terminu określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a. Skutkiem tego było odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., co prawidłowo uczynił Sąd pierwszej instancji. Zauważyć również należy, że zaskarżone postanowienie zawiera prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu. Za niezasadny należało uznać zarzut wskazujący, że odrzucenie skargi przez Sąd pierwszej instancji z uwagi na wniesienie jej z jednodniowym uchybieniem terminu uznać należy za nadmierny formalizm. Strona skarżąca miała zagwarantowane prawo do sądu, z którego skorzystała. Podkreślić należy, że prawo do sądu nie jest nieograniczone. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 10 maja 2000 r., sygn. akt K 21/99 (OTK 2000/4/109) wskazał, że prawo do sądu nie jest prawem absolutnym i bezwzględnym, sam kształt postępowania przed sądem stwarza pewne ograniczenia. Do ograniczeń tych można zaliczyć m.in.: terminy procesowe i materialne, opłaty, zasady inicjowania postępowania, rygory postępowania dowodowego. Są one niezbędne ze względu na pozostałe wartości państwa prawnego, jak np. zaufanie do prawa czy bezpieczeństwo prawne. Te ograniczenia formalne postępowania zakreślają wyraźne granice realizacji prawa do sądu. Ogół zasad postępowania stanowi pewien model, jest on istotny przy badaniu, czy w danej sprawie prawo do sądu nie jest nadmiernie ograniczane. Uzasadnieniem wprowadzania ograniczeń wspomnianego prawa są nie tylko wymogi formalne procedury, lecz także zbiór przesłanek zawartych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Nie można zatem wiązać ograniczenia prawa do sądu czy zarzucać nadmiernego formalizmu w związku z obowiązkiem wypełnienia przez stronę czy też jej pełnomocnika obowiązków nałożonych zgodnie z obowiązującą procedurą. Wbrew zarzutowi zażalenia nie stanowi to o nadmiernym formalizmie, czy pozbawieniem strony prawa do sądu. Oddzielnym zagadnieniem jest kwestia zachowania staranności przy realizacji tego prawa, w tym związanej z podejmowaniem czynności procesowych. Należy wskazać, że złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zostanie rozpoznany przez Sąd pierwszej instancji w odrębnym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.