II OZ 1370/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 17 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 34/24 wzywające R. P. do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w sprawie ze skargi R. P. i M. P. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia 30 listopada 2023 r. nr IR-IV.7721.414.2023.2 w przedmiocie odmowy przywrócenia i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 11 czerwca 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 34/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek R. P. (dalej jako Skarżący) o wyłączenie sędziego WSA Donaty Starosty od udziału w sprawie ze skargi Skarżącego i M. P. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia 30 listopada 2023 r. nr IR-IV.7721.414.2023.2 w przedmiocie odmowy przywrócenia i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący 8 lipca 2025 r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. W wykonaniu zarządzenia Sędziego z 30 lipca 2025 r. Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 30 lipca 2025 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535, dalej jako rozporządzenie), w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Skarżący w odpowiedzi na powyższe wniósł zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. Wnosi o uchylenie zarządzenia ponieważ w jego ocenie żądana kwota jest za wysoka a nadto nie ma on żadnych pieniędzy. Wnosi o zwolnienie z opłat i kosztów sądowych w całości i wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd rozpoznając zażalenie na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu od zażalenia bada wyłącznie czy w konkretnej sprawie zainicjowanej wniesieniem zażalenia skarżący zgodnie z przepisami powinien był uiścić wpis sądowy i czy powinien to zrobić w takiej wysokości jak wskazał to Przewodniczący Wydziału w skierowanym do niego wezwaniu. Oceniając, na skutek wniesionego zażalenia, legalność zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, NSA sprawdza jedynie czy istniał obowiązek uiszczenia przez skarżącego wpisu i w jakiej wysokości. Mając powyższe na uwadze NSA stwierdza, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie był kwestionowany obowiązek uiszczenia przez skarżącego wpisu sądowego od zażalenia, jednak przedmiotem sporu jest to czy wysokość wpisu wskazanego w skarżonym zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z 30 lipca 2025 r. była w prawidłowej wysokości, gdyż skarżący wskazuje w zażaleniu, że żądana kwota jest za wysoka. W ocenie NSA, kwota wpisu wskazana w zaskarżonym zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia jest prawidłowa. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535) wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych – 100 zł. Wobec tego Przewodniczący Wydziału miał podstawę prawną do wezwania skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionego zażalenia w wysokości 100 zł. Sąd nie mógł odstąpić od wezwania skarżącego do uiszczenia wpisu albowiem nie wystąpiła żadna z sytuacji (zwolnień przedmiotowych czy podmiotowych) uprawniających stronę do zwolnienia z kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego wskazana w art. 239 P.p.s.a. Z akt sądowych sprawy wynika, że skarżący występował wcześniej o zwolnienie go z kosztów sądowych jednak kwestia udzielenia mu prawa pomocy w tym zakresie została rozstrzygnięta odmownie (prawomocne postanowienie WSA w Poznaniu sygn. akt IV SPP/Po 72/24 z 5 marca 2025 r.). Przewodniczący Wydziału miał obowiązek wezwać skarżącego do wpisu albowiem zgodnie z art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem wszczynającym postępowanie jest między innymi zażalenie. NSA nie może wypowiadać się na etapie rozpoznania niniejszego zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do wpisu o wniosku skarżącego o prawo pomocy w zakresie całkowitym albowiem wykracza to poza granice zaskarżenia. Kwestia ta może zostać rozstrzygnięta w trybie do tego przewidzianym. W związku z powyższym NSA na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.