II OZ 1377/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P., R. P., D. K. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 625/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P. i D. K.; 2. odrzucić zażalenie R. P. i D. K..

Postanowieniem z dnia 27 maja 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 625/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniami z dnia 12 grudnia 2024 r. skarżące zostały wezwane do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie po 100 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżące zażaleniami zaskarżyły powyższe zarządzenia, które jednak zostały oddalone postanowieniami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2025 r., sygn. akt II OZ 175/25 i sygn. akt II OZ 176/25. Wobec powyższego zarządzeniem z dnia 31 marca 2025 r. skarżące zostały wezwane do wykonania prawomocnych wezwań do uiszczenia wpisu od skargi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Pomimo skutecznego doręczenia skarżącym ww. wezwań przedmiotowe wpisy od skargi nie zostały uiszczone. Z tych przyczyn Sąd odrzucił skargę. Zażaleniem K. P., R. P., D. K. i D. K. zaskarżyli powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie K. P. i D. K. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma (skargi). Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to przedmiotowo-podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 p.p.s.a. i następne). W niniejszej sprawie skarżące K. P. i D. K. nie były zwolnione z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy i nie zostały zwolnione z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu, pomimo wszczęcia postępowań w przedmiocie prawa pomocy w związku z wydaniem przez Sąd pierwszej instancji zarządzeń z dnia 12 grudnia 2024 r. wzywających je do uiszczenia wpisu sądowego od ich skargi na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2024 r. nr [...] (sprawy o sygn. akt VII SPP/Wa 351/24 i VII SPP/Wa 352/24). Mając powyższe na względzie, a także okoliczność, iż ww. zarządzenia z dnia 12 grudnia 2024 r. stały się prawomocne na skutek postanowień Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 26 lutego 2025 r. (sygn. akt II OZ 175/25 i sygn. akt II OZ 176/25), zarządzeniem z dnia 31 marca 2025 r. wezwano skarżące do wykonania prawomocnych zarządzeń z dnia 12 grudnia 2024 r. wzywających je do uiszczenia przedmiotowego wpisu od skargi w kwocie po 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Z akt sprawy wynika, że pomimo powyższego wezwania skarżące nie uiściły przedmiotowego wpisu. Sąd I instancji prawidłowo w tych okolicznościach przyjął, że skarżące nie uzupełniły braku fiskalnego skargi i na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę. Z tych względów zażalenie K. P. i D. K. należało oddalić. Zażalenie wniesione przez R. P. i D. K. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. R. P. i D. K. nie byli bowiem stronami postępowania – nie byli adresatami zaskarżonego postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie wnosili skargi i nie wykazali, aby wynik przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego dotyczył ich interesów prawnych. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 w oparciu o art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.