II OZ 1443/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 1216/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. w W. oraz K. sp. z o.o. w W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 2025 r. nr 403/2025 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 1216/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. w W. oraz K. sp. z o.o. w W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 2025 r. nr 403/2025 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że postanowieniem z 21 listopada 2024 r. wydanym na skutek zażalenia od postanowienia z 28 października 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy zmienił ww. postanowienie przez uznanie – na podstawie art. 34 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – zarzutów z dnia 21 października 2024 r. za zasadne i umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego TW-2 nr ... z 27 września 2024 r. Zaskarżonym postanowieniem z 31 marca 2025 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił ww. postanowienie PINB z 21 listopada 2024 r. i umorzył postępowanie organu I instancji. W skardze na ww. postanowienie, M. sp. z o.o. wniosła o wstrzymanie jego wykonania. Wojewódzki Sąd Administracyjny, oceniając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, wziął pod uwagę, że przedmiotem wykonania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się i wymagają wykonania. Tymczasem zaskarżonym postanowieniem, organ odwoławczy uchylił postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne prowadzone przez PINB w trybie art. 132 Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania nie wiąże się dla strony z obowiązkiem działania, zaniechania czy też nakazem znoszenia zachowania innych podmiotów. Akt ten nie wywołuje żadnych skutków materialnych, nie nakłada na jego adresata obowiązków, a organy administracji publicznej nie mają możliwości użycia przymusu państwowego do doprowadzenia do stanu zgodnego z treścią zaskarżonego postanowienia. Zaskarżone postanowienie nie kreuje żadnej nowej sytuacji w sferze obowiązków strony ani żadnego innego podmiotu. Skoro zatem zaskarżonemu rozstrzygnięciu brakuje przymiotu wykonalności, to nie ma możliwości wstrzymania jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto Sąd zaznaczył, że skarżący ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne (zob. postanowienie NSA z 17 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 595/10). Rozpatrywany wniosek nie zawierał natomiast żadnego uzasadnienia, z którego wynikałoby, że – w ocenie skarżącego – wykonanie zaskarżonego postanowienia rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, Sąd nie bada natomiast prawidłowości tego rozstrzygnięcia, wobec czego argumentacja skargi – dotycząca wadliwości kontrolowanego rozstrzygnięcia – nie mogła mieć wpływu na rozpoznanie wniosku. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca M. sp. z o.o. zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a przez błędne przyjęcie, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia jest niemożliwe, ponieważ postanowienie o charakterze kasatoryjnym nie wymaga wykonania i nie nadaje się do wykonania. W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu podniosła, że "decyzja uchylająca decyzję" organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania w rzeczywistości wpływa na sytuację prawną skarżącej, gdyż wprowadza niepewność co do sposobu przyszłego rozstrzygania sprawy. Skarżąca będzie zmuszone do ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z kolejnym postępowaniem administracyjnym. Może to obejmować wydatki na profesjonalnych pełnomocników, tworzoną dokumentację czy inne zasoby potrzebne do czynnego, zgodnego z interesem Spółki udziału w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Zdaniem Skarżącej taka sytuacja może też skutkować wstrzymaniem kluczowych projektów, inwestycji czy umów. Najprawdopodobniej skarżąca zostanie też zmuszona do podjęcia drastycznych decyzji strategicznych w obliczu zbyt poważnego obciążenia finansowego, takich jak wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego lub upadłościowego. W przypadku, gdyby później okazało się, że meritum sprawy, a więc sam fakt nałożenia obowiązku stanowiącego podstawę do prowadzenia egzekucji, było niezasadne, przywrócenie stanu sprzed odmowy wstrzymania postanowienia o umorzeniu postępowania będzie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, bowiem Sąd Wojewódzki prawidłowo orzekł o oddaleniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Stwierdzić należy, że skarżąca ani we wniosku, ani też w zażaleniu nie wykazała, aby wykonanie zaskarżonego postanowienia mogło wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Wszystkie podane w zażaleniu okoliczności nie pozostają w bezpośrednim związku z postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 31 marca 2025 r., którym uchylono postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 21 listopada 2024 r. i umorzono w całości postanowienie administracyjne prowadzone przez organ powiatowy w trybie art. 132 k.p.a. Zaznaczyć należy, że obowiązki w zakresie rozbiórki obiektu sportowego wynikają z decyzji z 14 maja 2019 r., która nie jest przedmiotem niniejszego postępowania sądowego. Również wskazywane konsekwencje finansowe, czy trudności w prowadzonej działalności Spółki, wiązać należy z obowiązkiem rozbiórki obiektu sportowego, a nie samym postępowaniem egzekucyjnym. Ponadto podane w zażaleniu okoliczności co do kosztów postępowania administracyjnego (m.in. wydatki na profesjonalnych pełnomocników, koszty tworzenia dokumentacji) nie mogą być traktowane w kategorii niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a zatem przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. ----------------------- 4