II OZ 1628/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Łd 329/25 w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi K. B. na czynność Burmistrza Sulejowa w przedmiocie inwestycji drogowej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Łd 329/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wyłączenia sędziego WSA Michała Zbrojewskiego i sędziego WSA Agnieszki Grosińskiej-Grzymkowskiej od orzekania w sprawie ze skargi K. B. (dalej "skarżąca") na czynność Burmistrza Sulejowa w przedmiocie inwestycji drogowej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że okoliczności przedstawione w rozpatrywanym wniosku nie uzasadniają konieczności wyłączenia sędziego WSA Michała Zbrojewskiego. Rozpatrując zarzuty skarżącej o rozdzieleniu skarg, braku neutralności sędziego i braku doręczenia odpisu odpowiedzi na skargę przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie należy zaakcentować, że zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia przez niego postępowania. Wnioskodawca powinien wskazać okoliczności w postaci konkretnych faktów, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Sędzia WSA Michał Zbrojewski złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania sprawy skarżącego. W opinii składu orzekającego, prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości, a analiza akt sprawy i doświadczenie życiowe również nie prowadzi do wniosku, iż zaszły wspomniane okoliczności. Natomiast okoliczność, że skargi rozdzielono, a odpis odpowiedzi na skargę doręczono skarżącej wraz z odpisem postanowienia o odrzuceniu skargi może być oceniania przez pryzmat zachowania zasad postępowania sądowoadministracyjnego w toku postępowania kasacyjnego przez Naczelny Sąd Administracyjny i nie może stanowić o zasadności wniosku o wyłączenie sędziego. W istocie bowiem strona domaga się wyłączenia sędziego z uwagi na wydanie - w jej odczuciu - orzeczenia z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec tak sformułowanego wniosku Sąd wskazał, że zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów przy jego wydaniu mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego. Rozważany wniosek jest przejawem niezadowolenia skarżącej z czynności podejmowanych przez sędziego, a wynikających z oczekiwań strony co do sposobu prowadzenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutu bezczynności sędziego przy rozpoznawaniu sprawy Sąd podał, że powołana okoliczność nie ma wpływu na zasadność niniejszego wniosku o wyłączenie sędziego. W odniesieniu do wniosku o wyłączenie sędziego WSA Agnieszki Grosińskiej- Grzymkowskiej od rozpatrywania przedmiotowej sprawy Sąd podkreślił, że sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska nie podejmowała w niniejszym postępowaniu żadnych rozstrzygnięć oraz że przesłanki wyłączenia sędziego nie może stanowić okoliczność, iż brała ona udział w rozpoznawaniu innych spraw skarżącej wyrażając przy tym określone poglądy prawne. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie. W obszernym uzasadnieniu zażalenie skarżąca opisała wiele postępowań, w których brali udział wskazani sędziowie - co ma dowodzić ich stronniczości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W postępowaniu sądowoadministracyjnym kwestię wyłączenie sędziego normują przepisy art. 18 – 24 p.p.s.a., natomiast art. 19 p.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia wskazując, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. W niniejszej sprawie sędziowie, których wniosek o wyłączenie dotyczy, złożyli oświadczenia, że nie zachodzą żadne przesłanki dające możliwość ich wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy. Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy, "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25.08.1971 r., I CZ 121/71, OSN z 1972 r., poz. 55). Użycie w art. 19 p.p.s.a. pojęcia "uzasadniona wątpliwość" oznacza, że chodzi tu o wątpliwość co do bezstronności sędziego, uzasadnioną obiektywnymi powodami, czyli takimi, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, iż w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 82). Zatem okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Okoliczność, że wskazani sędziowie orzekali w innych sprawach dotyczących strony czy innych uczestników postępowania, nie może stanowić o zaistnieniu uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności tych sędziów. W literaturze podkreśla się, że "bezstronność" sędziego polega na tym, że traktuje on strony postępowania równorzędnie, zatem jest ona związana z obiektywizmem w rozpatrywaniu danej sprawy. Obiektywizm ten może zostać naruszony w przypadku emocjonalnego zaangażowania w sprawę poprzez wrogość czy niechęć, której dany sędzia daje wyraźne dowody np. poprzez ironiczne wypowiedzi mogące świadczyć o tym, że zajął stanowisko w sprawie jeszcze przed jej rozpoznaniem (zob. A. Wiktorowska, w: Hauser, Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 186). Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie. Należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, iż o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Zarzuty dotyczące niewłaściwego, zdaniem strony, sposobu orzekania przez sędziego mogą być podnoszone w ramach przysługujących środków zaskarżenia, nie stanowią natomiast przesłanki do wyłączenia sędziego. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie sędziego, to wyłącznie przyczyny, na które wskazują art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że nie chodzi o jakąkolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza sędziego od rozpoznawania jego sprawy, ale okoliczność przewidzianą w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tymczasem K. B. w złożonym zażaleniu przytacza orzeczenia sędziów WSA w Łodzi, z którymi się nie zgadza i z tego faktu wywodzi ich stronniczość i działanie niezgodne z prawem. Oceną prawidłowości tych orzeczeń może zajmować się wyłącznie sąd wyższej instancji na skutek wniesienia stosownych środków odwoławczych - w zależności od rodzaju orzeczenia. Oceny takiej nie może natomiast dokonywać strona bądź uczestnik postępowania i na tej podstawie dowodzić stronniczości sędziów danego sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.