II OZ 166/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon, po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 199/24 odrzucające sprzeciw D. K. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 199/24 o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2023 r. nr 2195/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1 oddalić zażalenie D. K., 2. odrzucić zażalenie K. P.

Postanowieniem z dnia 8 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił sprzeciw D. K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 12 września 2024 r. o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2023 r. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyły K. P. i D. K. wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzeń i postanowień wydanych przez referendarza sądowego, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Jak przyjął NSA w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 30 listopada 2009 r., sygn. akt I GPS 1/09 (publ. ONSAiWSA z 2010 r. Nr 2, poz. 17), na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydane na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a., o odrzuceniu sprzeciwu wniesionego od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy przysługuje zażalenie. Należy jednak wskazać, że stroną postępowania o przyznanie prawa pomocy jest wyłącznie wnioskodawca i ani strona przeciwna, ani inni uczestnicy postępowania nie biorą w nim udziału, gdyż postępowanie to nie dotyczy ich interesu prawnego. W tych warunkach jeżeli sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy wniosła D. K., to Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że sprzeciw D. K. jest niedopuszczalny, a tym samym wymagane było jego odrzucenie. Z tych względów zażalenie wniesione przez D. K. na postanowienie o odrzuceniu jej sprzeciwu podlegało oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny. Odnośnie do zażalenia wniesionego przez K. P. wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, a więc w sytuacji gdy skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. K. P. nie była adresatem postanowienia z dnia 8 listopada 2024 r., była nią wyłącznie D. K. Postanowienie to zapadło w postępowaniu wpadkowym wywołanym sprzeciwem D. K. i dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych tej osoby. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. jak w pkt 1 postanowienia. W pkt 2 postanowienia orzeczono na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. ----------------------- 2