II OZ 1710/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia O. K., A. K., R. P. i K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 771/24 o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy w sprawie ze skargi O. K., A. K. i K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r., nr 868/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P. ; 2.odrzucić zażalenie O. K., A. K. i R. P.

UZASADNIENIE. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 771/24, odmówił przyznania K. P. prawa pomocy w sprawie ze skargi O. K., A. K. i K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 25 lipca 2024 r., nr 868/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Sąd powołując się na art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "P.p.s.a.") wyjaśnił, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy jest niewątpliwe, że skarga nie może zostać uwzględniona, w szczególności potrzeba zastosowania tego przepisu będzie zachodziła w przypadku, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia. W ocenie Sądu skoro wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, oczywista bezzasadność skargi obliguje w związku tym Sąd do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (bez konieczności prowadzenia postępowania w kierunku oceny sytuacji osobistej i majątkowej strony). Pismem datowanym na dzień 10 czerwca 2025 r. O. K., A. K., R. P. i K. P. wnieśli zażalenia na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu podniesiono argumentację kwestionującą czynności WINB, wskazując na zasadność wniesionej skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie K. P. nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast zażalenie O. K., A. K. i R. P. podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Zastosowanie regulacji art. 247 P.p.s.a. następuje, gdy obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego, przy stanie faktycznym i prawnym, który nie budzi najmniejszych wątpliwości, że wniesiona skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienia NSA z 11.01.2013 r., I ONP 10/12; z 30.01.2013 r., II OZ 37/13) w szczególności gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1-6 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 23.01.2014 r., I OZ 13/14). Słusznie zatem w okolicznościach niniejszej sprawy przyjął Sąd I instancji, że skoro wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, to również uznać należy, że na obecnym etapie skarżąca nie nabyła prawa do wnioskowania/ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Z uwagi na treść art. 258 § 2 pkt 4 P.p.s.a., postanowienie oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 247 P.p.s.a. wydaje sąd w składzie jednego sędziego na posiedzeniu niejawnym, natomiast na podstawie art. 227 § 1 P.p.s.a. służy na nie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik na prawach strony (oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 P.p.s.a.). Zażalenie niedopuszczalne podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 178 P.p.s.a. Z kolei art. 197 § 2 P.p.s.a. stanowi, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Za odrzuceniem zażalenia O. K., A. K. i R. P. przemawia fakt, że wyżej powołana niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Natomiast przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą również wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem skarżonego orzeczenia, ponieważ jego skutki prawne (odmowa przyznania prawa pomocy) dotyczą wyłącznie adresata takiego orzeczenia – w tym przypadku wyłącznie K. P.. Nadto, O. K., A. K. i R. P. nie byli inicjatorami niniejszego postępowania tym samym postanowienie zapadło w postępowaniu zainicjowanym przez K. P. dotyczyło uprawnień procesowych tej osoby. Z tych przyczyn zażalenie złożone przez O. K., A. K. i R. P. na podstawie art. 247 P.p.s.a. jest niedopuszczalne, ponieważ osoba ta nie była adresatem tego postanowienia. Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.