II OZ 1837/25

Dnia 26 listopada 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń D.K. i D.K. oraz K.P. i R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 618/24 o odrzuceniu skargi K.P. i D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 stycznia 2024 r., nr 81/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenia D.K. i K.P.; 2. odrzucić zażalenia R.P. i D.K.

Postanowieniem z 20 sierpnia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 618/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie odrzucił skargę K.P. i D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z 9 stycznia 2024 r., nr 81/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu swego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału 11 marca 2024 r., skarżące zostały wezwane (każda ze skarżących osobno) do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie po 100 zł, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wobec zakończenia postępowań w przedmiocie prawa pomocy dotyczącego zwolnienia skarżących z kosztów sądowych (sprawy VII SPP/Wa 295/24 i VII SPP/Wa 296/24), zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału 4 kwietnia 2025 r., skarżące ponownie zostały wezwane (każda ze skarżących osobno) do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie po 100 zł, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwania skarżące K.P. i D.K. złożyły zażalenia na ww. zarządzenia. Zażaleń tych nie uwzględnił Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienia z 12 czerwca 2025 r., II OZ 915/25 i II OZ 916/25). Zarządzeniami z 1 lipca 2025 r. każda ze skarżących została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII z 11 marca 2025 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pouczono je przy tym, że nie przysługuje im już zażalenie. Powyższe wezwania zostały doręczone D.K. w dniu 30 czerwca 2025 r., natomiast K.P. w dniu 2 lipca 2025 r. Wpisu od skargi w wyznaczonym terminie skarżące nie uiściły, co skutkować musiało – zdaniem tegoż sądu – odrzuceniem skargi. Zażalenia na powyższe postanowienie złożyli odpowiednio pismem z 8 października 2025 r. D.K. i D.K. oraz pismem z 16 października 2025 r. K.P. i R.P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm., Ppsa) sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 Ppsa). W niniejszej sprawie po prawomocnym, w stosunku do K.P. i D.K., zakończeniu postępowań w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy (co nastąpiło postanowieniami sądu I instancji z 12 marca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 295/24 i 12 marca 2025 r. VII SPP/Wa 296/24; patrz: art. 260 § 2 Ppsa); wezwaniu skarżących zarządzeniem z 4 kwietnia 2025 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł; oraz potwierdzeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny legalności ww. zarządzenia z 4 kwietnia 2025 r. (patrz: postanowienia NSA o sygn. akt II OZ 915/25 i 916/25) – zaistniały podstawy do wydania przez Przewodniczącego Wydziału zarządzeń z 1 lipca 2025 r. o wezwaniu K.P. oraz D.K. do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII z 11 marca 2025 r., wzywającego obie skarżące z osobna do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania te zostały doręczone D.K. w dniu 11 lipca 2025 r., a K.P. w dniu 16 lipca 2025 r. A więc odpowiednio do dnia 18 lipca 2025 r. oraz 23 lipca 2025 r. skarżącym biegł termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi – jak trafnie wskazał sąd I instancji. Pomimo tego skarżące nie uiściły wpisu sądowego w terminie zakreślonym przez sąd, co też potwierdza znajdująca się w aktach sprawy informacja, że w rejestrze opłat sądowych nie zidentyfikowano wpłat do niniejszej sprawy. Takie zaś okoliczności uprawniały sąd I instancji do zastosowania art. 220 § 3 Ppsa i odrzucenia skargi K.P. i D.K. Argumentacja zawarta w zażaleniu tej zaś oceny nie podważa skutecznie, ponieważ skupia się na innych zagadnieniach niż wynikające z art. 220 § 3 Ppsa. Ponadto należy wskazać, że na zarządzenia z 4 kwietnia 2025 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia z 11 marca 2025 r. o wezwaniu skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostały wniesione pisma pt. "zażalenie", jednak tego rodzaju zarządzenia są niezaskarżalne, ponieważ ich przedmiotem jest tylko wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Zażalenie wniesione przez R.P. i D.K., podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 Ppsa do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 Ppsa przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zaskarżone zażaleniem postanowienie dotyczyło odrzucenia skargi K.P. i D.K., i dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych tych osób. R.P. i D.K. nie mogli zatem wnieść skutecznie zażalenia na ww. postanowienie odrzucające skargę innych podmiotów, co uprawniało Naczelny Sąd Administracyjny do odrzucenia zażalenia wniesionego przez R.P. i D.K. jako niedopuszczalnego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w punkcie 1. W punkcie 2. postanowienia orzeczono na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 Ppsa.