II OZ 208/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 772/25 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi K.T. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 kwietnia 2025 r., znak WSE.7722.12.2025.NWOJ w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 11 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 772/25, odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 września 2025 r. w sprawie ze skargi K.T. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 28 kwietnia 2025 r., znak WSE.7722.12.2025.NWOJ w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wyrokiem z dnia 5 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, sprawy ze skargi K.T. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 371/2025 z 28 kwietnia 2025 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, oddalił skargę. Przesyłka pocztowa zawierająca odpis ww. wyroku została doręczona profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącej – radcy prawnemu – na adres kancelarii 18 września 2025 r. (dowód doręczenia k. 44). 8 grudnia 2025 r. wpłynął do akt sprawy, nadany Pocztą 3 grudnia 2025 r., wniosek skarżącej (k. 58), działającej przez radcę prawnego, "o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 września 2025 r. uchybionego bez winy skarżącej", do którego dołączono pisemny wniosek o uzasadnienie wyroku (k. 60), wraz z dowodem uiszczenia opłaty kancelaryjnej (k. 61). Do wniosku o przywrócenie terminu dołączono też wydruk korespondencji sms pełnomocnika ze skarżącą (k. 62-64). W uzasadnieniu ww. wniosku wskazano: "Wskazuję, że wniosek o uzasadnienie został sporządzony i opłacony przez pełnomocnika Skarżącej w dniu 24 września 2025 r., a także przekazany w tym samym dniu Skarżącej, zgodnie z jej prośbą, do osobistego złożenia na dzienniku podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Nadmieniam, że wszystkie dotychczasowe pisma Skarżąca składała osobiście na dzienniku podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca udała się w dniu 24 września 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w celu złożenia w/w wniosku na dzienniku podawczym. Na dzienniku podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wskazano jej jednak, że wniosek o uzasadnienie podlega opłacie i odesłano do kasy. W związku z powyższą informacją Skarżąca poszła do kasy Sądu w celu opłacenia wniosku. Skarżąca zrozumiała z rozmowy z pracownikiem tut. Sądu, że nie musi już składać wniosku, gdyż został on elektronicznie złożony wraz z opłatą. Pracownik sądu najprawdopodobniej mówił o samej opłacie, niemniej jednak Skarżąca zrozumiała z tej wypowiedzi, że chodzi o cały wniosek o uzasadnienie. W konsekwencji Skarżąca nie złożyła już odrębnie wniosku na dzienniku podawczym, pozostawiwszy go (jak twierdzi) w kasie Sądu. W tym miejscu wskazuję, że Skarżąca jest starszą osobą, która nie ma biegłości w funkcjonowaniu systemów informatycznych, stąd doszło do nieporozumienia, w wyniku czego ostatecznie wniosek o uzasadnienie nie został złożony na dzienniku podawczym. W związku ze zwrotem opłaty 100 zł przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na rachunek bankowy pełnomocnika Skarżącej, powzięto kroki w celu ustalenia przyczyny zwrotu ww. opłaty. W dniu 26 listopada 2025 r. pełnomocnik Skarżącej dokonał przeglądu akt sprawy (po wcześniejszym uzyskaniu zgody tut. Sądu na przeglądanie i umówieniu terminu), w celu ustalenia czy wniosek o uzasadnienie został złożony przez Skarżącą do akt sprawy. Ustalono, że przedmiotowego wniosku nie było w aktach sprawy, a wyjaśnienia Skarżącej skłaniają do przyjęcia, że Skarżąca albo została źle poinstruowana przez pracowników tut. Sądu lub bez swojej winy źle zrozumiała pracownika sądu, który prawdopodobnie mówił o elektronicznym złożeniu opłaty, a nie złożeniu całego wniosku. Skarżąca jak twierdzi pozostawiła wniosek w kasie, uznając, że jest to wystarczające do tego, aby wniosek trafił do akt sprawy. Termin 7 dniowy liczony jest zatem od dnia powzięcia informacji w zakresie braku w aktach sprawy wniosku o uzasadnienie, który w przekonaniu Skarżącej został prawidłowo złożony i opłacony." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu, nadany Pocztą 3 grudnia 2025 r., wpłynął z zachowaniem siedmiodniowego terminu, jednocześnie uznał, że przytoczona w całości argumentacja na poparcie wniosku jest niewystarczająca by uznać, że dochowano wszelkiej staranności, by wnieść w terminie wniosek o uzasadnienie wyroku. Sąd zaznaczył, że skarżąca jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który działa w jej imieniu, i któremu doręczono odpis wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. Skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności pozwalających na ustalenie faktycznego braku możliwości terminowego i skutecznego podjęcia czynności (złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku) w trakcie biegu terminu, a te wskazane przez nią uzasadniają raczej stwierdzenie o niedbałym, a więc zawinionym zachowaniu skarżącej. Ani skarżąca, ani jej profesjonalny pełnomocnik nie dochowali należytej staranności, by wniosek o uzasadnienie złożyć w terminie. Skoro pełnomocnik wskazuje, że skarżąca jest osobą starszą, to powinien tym bardziej sam, bądź z pomocą aplikanta radcowskiego, dopilnować, że wniosek o uzasadnienie został skutecznie wniesiony w terminie, nawet jeśli ustalono ze skarżącą, że to skarżąca osobiście uda się do siedziby sądu celem jego złożenia. W ocenie Sądu powoływanie się na niezrozumienie czy nieporozumienie nie oznacza braku winy. K.T., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego zmianę przez orzeczenie o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 września 2025 r. Postanowieniu zarzucono naruszenie przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") przez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 września 2025 r. w sytuacji gdy strona uchybiła ww. terminowi bez swojej winy, pozostając w błędzie wynikającym z informacji uzyskanych od pracowników Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu pełnomocnik żalącej wskazał na te same okoliczności, które przedstawił we wniosku o przywrócenie terminu, dodając że skarżąca podjęła wszelkie niezbędne czynności w celu złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku z dnia 5 września 2025 r., w terminie stawiła się w sądzie w celu jego złożenia i to w budynku WSA w Krakowie doszło do jakiegoś nieprozumienia, zaistniałego w wyniku przeprowadzonych rozmów z pracownikami tego Sądu, wskutek którego skarżąca odstąpiła od złożenia wniosku, pozostając w błędnym przekonaniu, że wniosek został złożony. Wskazano też, że dla skarżącej każda opłata ma znaczenie, dlatego pełnomocnik skarżącej, aby nie obarczać skarżącej dodatkowymi kosztami (w tym opłatą od przesyłki pocztowej) zgodził się, aby skarżąca sama taki wniosek złożyła osobiście na dzienniku podawczym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Natomiast stosownie do art. 88 p.p.s.a., spóźniony wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca. Z brzmienia powołanych przepisów wynika, że Sąd w pierwszej kolejności bada, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem terminu. Dopiero w razie uznania, że termin ten został zachowany, badaniu podlegają przesłanki uprawdopodobniające brak winy w uchybieniu terminu do dokonania danej czynności procesowej. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji sprostał powyższemu. Zatem istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy trafnie Sąd I instancji ocenił, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w zakresie terminowości dokonania czynności procesowej, jaką jest złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku. Na tak postawione pytanie należało udzielić odpowiedzi twierdzącej. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (postanowienie NSA z 18.08.2000 r., III SA 1716/99, LEX nr 45409). Jeżeli natomiast strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (wyrok SN z 21.02.2002 r., I PKN 903/00, OSNP – wkł. 2002/19/11). Ponadto, przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu, należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie SN z 6.10.1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Z kolei nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (postanowienie NSA z 28.05.2004 r., FZ 93/04, niepubl.). Na podstawie okoliczności przedstawionych we wniosku oraz w zażaleniu nie można uznać, że skarżąca, a konkretnie reprezentujący ją pełnomocnik skutecznie uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminowi. Skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który działając czy to samodzielnie, czy też posługując się osobami trzecimi, powinien dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich czynności w tym zakresie. Oznacza to, że nawet w przypadku powierzenia wykonania czynności mocodawczyni, jako osoba zaznajomiona z regulacjami dotyczącymi terminów odbierania oraz składania pism procesowych i mająca doświadczenie w tym zakresie, powinien dołożyć należytej staranności i dopilnować skuteczności ich wykonania, mając na uwadze konsekwencje zaniechań czy uchybień z tym związanych. Natomiast argumentacja, że "w budynku WSA w Krakowie doszło do jakiegoś nieprozumienia" nie może świadczyć o tym, że pojęto wszelkie czynności w celu dochowania terminu, trafnie więc Sąd I instancji ocenił, że powoływanie się na niezrozumienie czy nieporozumienie nie oznacza braku winy. Ponadto co istotne, kwestia oszczędności na przesyłce pocztowej, czy jak twierdzi pełnomocnik najkorzystniejszej finansowo formy składania pism dla mocodawczyni, nie zwalnia zawodowego pełnomocnika z obowiązku dopilnowania, w tym uzyskania potwierdzenia skuteczności powierzonej czynności, co finalnie (jak wynika z przedstawionej korespondencji) uczyniono, jednak miało to miejsce już poniewczasie. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.