II OZ 221/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 558/24 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 marca 2024 r. nr WINB-WOA.7721.366.2023.AT w przedmiocie robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 558/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 4 grudnia 2024 r. w sprawie ze skargi A. S. (dalej "skarżąca") na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej "WINB") z dnia 7 marca 2024 r. w przedmiocie robót budowlanych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, iż skarżąca działająca osobiście, została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 4 grudnia 2024 r. otrzymując równocześnie stosowne pouczenie m.in. o treści art. 141 § 2 p.p.s.a. (wedle którego w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku) oraz o art. 83 § 3 p.p.s.a. (który stanowi, że oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu). Skarżąca powinna była mieć zatem świadomość, że skoro jest stroną niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, została zawiadomiona prawidłowo o terminie rozprawy, to może zapaść wyrok na tej rozprawie. Mogła zatem chociażby zadzwonić do Sądu i dowiedzieć się o treści zapadłego orzeczenia w jej sprawie oraz o sposobie dalszego postępowania. Ponadto skarżąca jako przyczynę uchybienia terminu do złożenia przedmiotowego wniosku wskazała konieczność opieki nad starszą i schorowaną matką, zaś obowiązki te łączy z pracą zdalną i stacjonarną. Zdaniem Sądu skarżąca nie wyjaśniła w jaki sposób choroby matki uniemożliwiły jej działanie. Wprawdzie załączyła historie wizyt matki w poradni oraz kartę leczenie szpitalnego, jednakże nie dotyczą one okresu, w którym skarżąca winna złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skarżąca odwołała się ponownie do trudnej sytuacji zdrowotnej swojej mamy, którą się opiekuje, co uniemożliwiło jej terminowe załatwianie spraw sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Co więcej, przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (zob. postanowienie NSA z 22 stycznia 2021 r., sygn. akt II GZ 392/20, LEX nr 3161759). Wobec tego, przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. postanowienie NSA z 22 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 418/12, LEX nr 1405321). W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma fakt, że skarżąca nie przedstawiła okoliczności spełniających wymienione wyżej kryteria. Trudna sytuacja zdrowotna mamy skarżącej nie jest sytuacją nagłą, której skarżąca nie mogła przewidzieć. Z dokumentacji medycznej wynika wręcz, że G. S. jest osobą przewlekle chorą, wymagającą częstych wizyt u różnego rodzaju specjalistów. Z orzeczenia o niepełnosprawności, na które powołuje się w zażaleniu skarżąca, wynika natomiast, że G. S. nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, która wymagana jest w przypadku znacznie ograniczonej możliwości samodzielnej egzystencji. Karta z leczenia szpitalnego wskazuje natomiast, że G. S. przebywała na oddziale od 27 listopada 2024 r. do 1 grudnia 2024 r. Sąd I instancji zasadnie zauważył, że nawet jeżeli miało miejsce zdarzenie nagłe - jak wizyta w poradni – to miało ono miejsce już po upływie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Skarżąca miała też możliwość ustanowienia pełnomocnika w sprawie, w sytuacji gdy stan zdrowia jej mamy uległ pogorszeniu. Skarżąca z tych możliwości nie skorzystała, będąc jednocześnie świadoma konsekwencji uchybienia czynności procesowych, bowiem została o nich prawidłowo pouczona w doręczonym zawiadomieniu o terminie rozprawy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.