II OZ 244/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krakowie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 2066/24 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krakowie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 czerwca 2024 r., znak DOR.7110.314.2023.MMS w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 stycznia 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 2066/24, odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2066/24, w sprawie ze skargi Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krakowie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 czerwca 2024 r., znak DOR.7110.314.2023.MMS, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 9 czerwca 2025 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Krakowie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2066/24. Uzasadniając wniosek wskazał, że skarga kasacyjna została nadana w przepisanym przez prawo terminie, jednak zaadresowana wprost do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji powyższego skarga kasacyjna (po przekazaniu jej przez sąd II instancji Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie) została odrzucona jako wniesiona z uchybieniem terminu. Wskazano, że w dniach wysłania skargi kasacyjnej, tj. 16 i 17 stycznia 2025 r. trwała przeprowadzka Wydziału 6 Prokuratury Okręgowej w Krakowie z dotychczasowej siedziby przy ul. [...] [...] do nowej – przy ul. [...] [...]. Jednym z elementów przeniesienia siedziby było wyłączenie portalu elektronicznego, bez którego działania niemożliwym jest wysłanie jakiegokolwiek pisma na zewnątrz, i w szczególnych warunkach została drukowana koperta z adresem. Na kopercie został wpisany adres Naczelnego Sądu Administracyjnego, a intencją piszącego skargę było wysłanie jej do sądu I instancji, co wynika z treści skargi kasacyjnej. W związku z tym niedochowanie terminu zaistniało z powodu nadzwyczajnych okoliczności organizacyjnych, bowiem przeniesienie siedziby i związane z tym czynności spowodowało utrudnienie w normalnej pracy w dniu wysyłania pisma. Postanowieniem z 4 sierpnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2066/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił ww. wniosek jako spóźniony. Postanowieniem z 23 października 2025 r., sygn. akt II OZ 1631/25, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie sądu I instancji z 4 sierpnia 2025 r. przesądzając, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu należy rozpoznać co do przesłanki zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast stosownie do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać tej czynności. Sąd podniósł, że jakkolwiek Prokurator dokonał czynności, której terminowi uchybiono, to jednocześnie złożone wyjaśnienia nie wskazują, że do uchybienia terminu doszło bez winy skarżącego. W ocenie Sądu żądanie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oparte na podnoszonych przez skarżącego okolicznościach związanych ze zmianą siedziby wydziału Prokuratury Okręgowej w Krakowie, nie może zostać uwzględnione. Przeprowadzka i związane z nią niedogodności (w tym podnoszony brak możliwości korzystania z portalu elektronicznego i w konsekwencji konieczność dokonania czynności technicznych wydruku pism i ich zaadresowania poza "standardowym" trybem przewidzianym w jednostce prokuratury) nie mogą zostać uznane za takie nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiały prawidłowe i terminowe wniesienie skargi kasacyjnej i których nie dało się przezwyciężyć. Błędne zaadresowanie przesyłki, zawierającej skargę kasacyjną (skutkujące następczo wniesieniem tego środka zaskarżenia z uchybieniem terminu przepisanego prawem) obarczone jest działaniem w warunkach co najmniej lekkiego niedbalstwa. Na ocenę tę nie wpływa również okoliczność, czy błędnego zaadresowania przesyłki dokonał w niniejszej sprawie sam skarżący, czy pracownik jednostki prokuratury, któremu czynność ta została zlecona. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Krakowie złożył zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przywrócenie terminu do złożenia skargi, ewentualnie, przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynika sprawy, tj. art. 86 § 1 i 87 § 1, 2 p.p.s.a. przez przyjęcie, że brak było przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz że niezachowanie terminu było zawinione, podczas gdy prokurator uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu tego terminu. Wskazane okoliczności w postaci przeniesienia siedziby do innego budynku w dniu wysyłania przesyłki stanowią taką okoliczności uzasadniającą na brak zawinienia. W szczególności, że w treści skargi był prawidłowo wskazany adresat, tj. Naczelny Sąd Administracyjny Izba Ogólnoadministracyjna, Warszawa ul. G.P. Boduena 1/5 za pośrednictwem Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie wydział VIII Warszawa ul. J. Kazimierza 10. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Natomiast stosownie do art. 88 p.p.s.a., spóźniony wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca. Z brzmienia powołanych przepisów wynika, że Sąd w pierwszej kolejności bada, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem terminu. Dopiero w razie uznania, że termin ten został zachowany, badaniu podlegają przesłanki uprawdopodobniające brak winy w uchybieniu terminu do dokonania danej czynności procesowej. W rozpoznawanej sprawie powyższa kwestia została przesądzona przez Naczelny Sąd, nie mniej należy uznać, iż Sąd I instancji sprostał powyższemu, wobec czego istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy trafnie Sąd I instancji ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy przy uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, jaką jest wniesienie skargi kasacyjnej. Na tak postawione pytanie należało udzielić odpowiedzi twierdzącej, ponieważ o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (por. postanowienie NSA z 18.08.2000 r., III SA 1716/99, LEX nr 45409). Natomiast nieuwaga lub zaniedbanie nie może być traktowana jako brak winy, będący przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (postanowienie NSA z 28.05.2004 r., FZ 93/04, niepubl.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z przedstawionych okoliczności nie można wyprowadzić wniosku, że żalący skutecznie uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminowi. Przede wszystkim wskazać należy, że skarżący jako Prokurator Prokuratury Okręgowej w Krakowie, podobnie jak zawodowy pełnomocnik, winien być osobą zaznajomioną z regulacjami dotyczącymi terminów składania środków zaskarżenia i mającą doświadczenie w tym zakresie, działając czy to samodzielnie, czy też posługując się osobami trzecimi, powinien dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich czynności w tym zakresie. Oznacza to, że wykonując czynności samodzielnie, czy w sytuacji zlecenia pewnych czynności osobie trzeciej, nie jest on zwolniony z obowiązku czuwania na ich starannym wykonaniem. Dochowując należytej staranności powinien był sprawować należytą pieczę nad prawidłowym zaadresowaniem przesyłki, znając konsekwencje do jakich może doprowadzić skierowanie pism procesowych na błędny adres. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.